सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
संग्रह पर लौटें

श्रीमदानन्द रामायण (९ काण्ड संपूर्ण - हिन्दी अनुवाद सहित)

Srimad Ananda Ramayana Hindi

महर्षि वाल्मीकि / अज्ञात द्वारा

स्रोत: Srimad Ananda Ramayana Complete 9 Kandas with Hindi Translation (उद्गम)

कॉपीराइट समस्या बताएँ

DevanagariHindipublished811 पृष्ठ

सर्गः १०] सारकाण्डम् १९५

पृष्ठ 131 स्कैन

सर्गः १०] सारकाण्डम् १९५

अङ्गदं दक्षिणद्वारं वायुपुत्रं तु पश्चिमम् । नलं सैन्येन प्राग्द्वारं सुषेणं ह्युत्तमोत्तरम् ॥२५८॥
ययुस्ते राघवं नत्वा लङ्कां स्वस्वबलैर्युताः । तां लङ्कां रुधुः सर्व चतुर्द्वारेषु वानराः ॥२५९॥
दशास्योऽपि गृहं गत्वा सुग्रीवजर्जरीकृतः । तस्थौ तूष्णीं स रहसि स्मरन्मुद्गरतीव्रपीडनम् ॥२६०॥
माली सुमाली च तथा माल्यवान्यान्यबान्धवाः । आजग्मू राक्षसास्तस्य ते समन्तात् परस्परम् ॥२६१॥
दशाननं बोधयितुं तेभ्यस्त्वेको ययौ जराम् । माल्यवानिति नाम्ना यो बुद्धिमान्स्नेहसंयुतः ॥२६२॥
प्राह तं राक्षसं धीरं प्रशान्तेनान्तरात्मना । शृणु राजन् वचो मेऽद्य श्रुत्वा कुरु यथेप्सितम् ॥२६३॥
यदा प्रविष्टा नगरीं जानकी रामवल्लभा । तदादि पुर्यां दृश्यन्ते निमित्तानि दशानन । २६४॥
घोराणि नाशहेतूनि

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 132 स्कैन
११६श्रीमदानन्दरामायणे[ सर्गः ११

प्रेषयामास सैन्येन वस्त्राद्यैस्तोषितान् जनान् । वन्दारुस्तेऽपि नत्वा तं रावणं संगरं ययुः ॥ २७५॥
एवं रामरावणयोः सैन्यानि च परस्परम् । सयुक्तानि सम्मुखानि संगरार्थं महास्वनैः ॥२७६॥
इति श्रीरामकोटिकामचरितांतर्गत श्रीमदानन्दरामायणे वाल्मीकीये सारकाण्डे
युद्धचरिते रामरावणसेनासंगरो नाम दशमः सर्गः ॥ १० ॥

एकादशः सर्गः

( श्रीरामके द्वारा रावणका वध )
श्रीशिव उवाच
अथ ते राक्षसाः सर्वे द्वारेभ्यः क्रोधमूर्च्छिताः । निर्गत्य भिंदिपालैश्च खड्गैः शूलैः परश्वधैः ॥ १ ॥
कुन्तैः शरैः शतघ्नीभिः संक्रयैः शक्तिभिर्दृढम् । निजघ्नुर्वानरानीकं महाकाया महाबलाः ॥ २ ॥

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 133 स्कैन

सर्गः ११ ]
सारकाण्डम्
११७

भस्मीकरोमि तत्सून्या लङ्कामिन्द्रजितो ययौ । विलपन्तौ स्वपार्श्वस्थौ तदा वायूतगङ्गजौ ।।१३।।
वरदानादहन्पन्नौ दृष्ट्वा रामः स जीविनौ । तावुवाच रघुश्रेष्ठो युवाभ्यां यांतवान् रणे ।।१४।।
गत्वाऽस्ति जीवितश्चेद्धि वाच्यस्तर्हि गिरो मम। उपायं चिंतयस्वाशु वानराणां सुजीवने ।।१५।।
तद्रामवचनं श्रुत्वा तौ विभीषणमारुतौ । निशाय तौ विचिन्वन्तौ जांबवंतं प्रजग्मतुः ।।१६।।
उल्मुकहस्तौ तं दृष्ट्वा प्रोचतु राघवेरितम् । जांबवानपि तौ रामगिर श्रुत्वाऽतिहर्षितः ।।१७।।
निमीलिताक्षः प्रोवाच कौ युवां वायुजो रणे । चेदस्ति जीवितस्तर्हि जीवयिष्यति वानरान् ।।१८।।
तदा विभीषणः प्राह त्यक्त्वाऽन्यांगदादिकान् । पृच्छत्यनेऽद्य कथं वायुपुत्रस्य परमादरात् ।।१९।।
तदा विभीषणं प्राह

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 134 स्कैन
११८आनन्दरामायणेसर्गः ११

अन्तर्हितास्ते सम्प्राप्ता दृश्याश्चैवानुसाहवे। ततः सर्वेष्वपाशाय रावणः स्वीयमन्त्रिणः ॥३०॥
अतिनादः प्रहस्तश्च महानादद्रुतस्तथा । दन्तवक्त्रो निकुम्भश्च देवांतकनरान्तकौ ॥३१॥
सारणाद्याः प्रहंसन्तो युयुधुर्बानरैः सह । तान्सर्वानङ्गदाद्यास्ते हत्वा तस्थुर्विगर्जिताः ॥३२॥
तदा कुम्भनिकुम्भौ द्वौ कुम्भकर्णसुतावुभौ । रावणः प्रेषयामास युद्धार्थं तौ प्रजग्मतुः ॥३३॥
तदा कुम्भोऽभवत्तत्र निहतश्च रणाजिरे । अङ्गदेन निकुम्भश्च हतः श्रुत्वा दशाननः ॥३४॥
अतिकार्यं स्वीयपुत्रं प्रेषयामास सङ्गरम् । अतिकायेन सौमित्रिः कृत्वा संगरमुत्तमम् । ३५॥
शरेण पातयामास लङ्कायां तच्छिरो महत् । तदा ययौ रावणः स स्वयं युद्धाय वेगवान् ॥३६॥
सुहृन्मित्रजनैर्युक्तो वेष्टितः

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 135 स्कैन

सर्गः ११ ] सारकाण्डम् २१९


मुनिना मानितश्चापि जलकुम्भः प्रदर्शितः । शशांसः प्राह ह्यसितेनैतेन भविष्यति ॥४९॥
तं पुनः प्राह स मुनिस्तटाकं निकटस्थितम् । गच्छाक्षिणी विधाय त्वं जलं पिव यथासुखम् ॥५०॥
आगच्छाशु पुनश्चात्र सुखं निष्टु क्षणंस्वसु । जानामि ज्ञानदृष्ट्याऽहं लक्ष्मणश्चोत्थितस्त्वयि ॥५१॥
गृहाण मन्त्रान् मत्सम्वं येन पश्यसि तं गिरिम् । योषिनं गच्छ गन्धर्व्वपं त्वं नेतुमिच्छसि ॥५२॥
प्लवगानां जीवनार्थं लङ्कायां वेगतः कपे । मन्त्रञ्च लब्धविप्र मन् दत्तञ्च गुरुदक्षिणाम् ॥५३॥
तथेति मारुतिर्गत्वा कासारमपिबज्जलम् । विधाय नेत्रे तावद्वयाघ्रवन्मकरी तदा ॥५४॥
सोऽपि तां दारयामास धृत्वाऽस्ये सा ममार ह । ततोऽन्तरिक्षे सा प्राह दिव्यरूपान्तु मारुतम् ॥५५॥
पुगऽहं मुनिना

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 136 स्कैन

१२० आनन्दरामायणे [ सर्गः ११

बाणहस्तं तमालोक्य हुङ्कारं विधाय सः। नैवायं राघवश्चेति मन्त्वा ध्यान्त्वा शुभं हृदि ॥६५॥
भरतं मारुतिः प्राह रामदूतोऽह्य मे बलम् । पश्यस्वि त्यं तद्विर ता श्रुत्वा तं भरतोऽब्रवीत् ॥६६॥
बंधुना मम रामेण कुतो वह समागमः । क्व जात मतिस्तार दंडकारण्यवासिना ॥६७॥
तत्सर्वं मारुतिर्वृत्तं सञ्चाख्य राघवस्य तु । भरतेनेषुणा दत्तं गिरिं धृत्वा ययौ पुनः ॥६८॥
लङ्कां गन्त्वा स वह्निभिश्ची रयाम्य लिक्ष्मणम् । वानरांश्च भरतस्य रामं वृत्तं न्यवेदयत् ॥६९॥
पुनर्नीत्वा यथास्थानं तं संस्थाप्य महाचलम् । लक्ष्मणो जीवितश्चेति संभाव्य भरतं पुनः ॥७०॥
ययावाकाशमार्गेण लङ्कां गन्तुं मनो दधे । नृपानाकारयामास साकेते भरतोऽपि सः ॥७१॥
साहाय्यार्थं राघवस्य लङ्कां

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 137 स्कैन

सर्गः ११ ]
सारकाण्डम्
१२१


तावद्ददर्श तद्द्वारे संस्थितं मकरध्वजम् । स दृष्ट्वा तं हनुमन्तं पप्रच्छ मकरध्वजः ॥८३॥
कस्त्वं कुतः समायातः स्ववृत्तं प्राह मारुतिः । रामदूतस्तु लङ्कायाश्चानीतौ रामलक्ष्मणौ ॥८४॥
निद्रितौ निशि दैत्याभ्यामत्र पातालमध्य हि । तयोः शोधार्थमायातोऽस्मि वेत्सि वदस्व तौ ॥८५॥
तन्मारुतिवचः श्रुत्वा स प्राह मकरध्वजः । पिता मे वर्तते तत्र स्वेदेनार्जनिसंभवः ॥८६॥
तच्छ्रुत्वा चकितः प्राह हनुमान् मकरध्वजम् । हनुमतः कुतः पत्नी सोऽब्रवीन्मारुतिं पुनः ॥८७॥
लङ्कादाहे पुरा कृत्वा सागरे शीतलं कृतम् । यदा पुच्छं मारुतिना तदा तद्घर्मस्रुतिनात् ॥८८॥
कण्ठाच्छ्लेष्मा बहिष्पक्तः सागरे सोऽपतत्तदा ।
मकर्या भक्षितः सोऽपि तस्यां

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 138 स्कैन
१३२आनन्दरामायणे[ सर्गः ११

ततस्तौ पूजनं दैत्यौ गवाक्षेणैव चक्रतुः। पक्वान्नपायसादीनां राशींस्तौ प्रमुमोचतुः ॥९९॥
अंभास्तृतघटांश्चापि कोटिशस्तौ मुमोचतुः । कोटिशः फलभारैश्च शशक्षेप मुमोचतुः ॥१००॥
तन्त्सर्वं भक्षयित्वा स मारुतिः प्राह तौ पुनः। किं दत्तं ग्रासमात्रं मे भोजनं क्षुधिताऽस्म्यहम् ॥१०१॥
तद्देव्या वचनं श्रुत्वा तौ दैत्यावतिविस्मितौ । दूतैर्विलुञ्च्य हट्टांश्च तथा स्वीयपुरौकसाम् ॥१०२॥
भक्षणीयपदार्थांश्चौ गिरीन्निव मुमोचतुः । राजगृहे दिषु स्वेषु यच्चद्रस्वन्त्वस्ति संचितम् ॥१०३॥
तच्चापि दूतैरानाय्य देव्यै शीघ्रं मुमोचतुः । तदा कोलाहलश्चासीत्प्रतिगेहे पुरौकसाम् ॥१०४॥
नासीच्छेषं बालकानां भक्ष्यवस्त्वप्यपि क्वचित् । ततस्तौ वन्यपुष्पायैर्मूत्तिनो रामलक्ष्मणौ ॥१०५॥

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें

सर्गः १९ ] सारकाण्डम् १२३

पृष्ठ 139 स्कैन

सर्गः १९ ] सारकाण्डम् १२३

भविष्यति रामचन्द्रस्त्वेत्युक्त्वा तमाह सा । अमरान्कदा पूर्वं बालैः कन्दुकपातितान् ॥११६॥
मोचयामासतुस्तौ हि तेन तुष्टाश्च षट्पदाः तावूचूस्ते युवाभ्यां हि मरणाद्रक्षिता वयम् ॥११७॥
यथा तथा युवां चापि रक्षावो मरणाद्वयम् इत्युक्त्वा ते स्थिताश्चात्र ते नीत्वाऽमृतकूपकम् ॥११८॥
तद्रक्तबिन्दून् स्पृष्ट्वा ते प्रकुर्वन्ति संजीविनौ । अमरास्ते तयोर्निद्रास्थाने सन्त्यधुना कपे ॥११९॥
कोटिशस्तान्महीपुत्रो ऽपि तान्मर्दयन्क्षणात् । तत्रैकं शरणं प्राप्तं अमरं प्राह मारुतिः । १२०॥
कुरु पावकगर्भे त्वं गतमुक्षकविम्बवत् । रन्ध्राद्रक्तभोगपरन्धाः षट्पदोऽपितथाऽकरोत् ..१२१॥
ततो निहत्य तौ दैत्यौ पुनर्बाणै रघूद्वहः । अभिषिच्य तयोः स्थाने राज्ये तं मकरध्वजम् ॥१२२॥
यावद्गन्तुं मनश्चक्रे तावन्मकरनिनंदनिनः

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 140 स्कैन

१२४ आनन्दरामायणे [ सर्गः ११

दैत्यौ रामेण निहतो श्रुत्वा सदसि रावणः । तस्माच्चकितः प्राह पूर्ववृत्तं भयान्वितः ॥१३२॥
मानुषेणैव मृत्युर्मे प्राह पूर्वं पितामहः । अतो नारायणः साक्षान्मानुषोऽभून्न संशयः ॥१३३॥
रामो दाशरथिर्भूत्वा मां हर्तुं समुपस्थितः यदाऽनरण्यः पूर्वं हि म हतो दीक्षितो मया ॥१३४॥
शप्रश्चाहं तदा तेन सूर्यवंशीद्भवेन हि उत्पत्स्यते च मद्वंशे परमात्मा सनातनः ॥१३५॥
स एव त्वां पुत्रपौत्रवान्धवैःसहितंनिहन्नि इत्युक्त्वा स ययौ नाकं सोऽधुना समयो मम ॥१३६॥
समागंतो राघवो मां समरे स हनिष्यति विबोध्य कुम्भकर्णं समानयध्व त्वरान्विताः । १३७।
ततस्ते तां गुहां गत्वा तच्छ्वासेन विकर्षिताः यातायाते प्रचक्रस्ते कुम्भकर्णोदरे मुहुः ॥१३८॥
उद्वेगत्र बाहुपाशंश्च कृत्वार्थ राक्षसाः

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 141 स्कैन

सर्गः ११ ] सारकाण्डम् १२५


जवाद्रथो मयुद्धायोल्लङ्घ्य प्रयादध्रुवन्नमः । कुम्भकर्णं ततो दृष्ट्वा कपयो भयविह्वलाः ॥ १४८ ॥
चक्रुः पलायनं सर्वे रामपार्श्वमुपागताः । कुम्भकर्णस्तत्र दृष्ट्वा प्रणनाम विभीषणः ॥ १४९ ॥
उवाच प्रणतो भूत्वा मया शत्रुनियोजितः । सीतां रामाय देहीति तेन धिग्धिग्कृतस्त्वहम् ॥ १५० ॥
तच्छ्रुत्वाहं गतस्तस्य सेवां कर्तुमुपागतः । तच्छ्रुत्वा बन्धुवचनं कुम्भकर्णस्तमब्रवीत् ॥ १५१ ॥
सम्यक्कृतं त्वया बन्धो मदग्रे मा स्थितो भव । युद्धस्यायः परो राज्यं ज्ञायते न मयाऽद्य हि ॥ १५२ ॥
इतो बंधुं नमस्कृत्य रामपार्श्वमुपागमत् । कुम्भकर्णोऽपि हस्ताभ्यां पादाभ्यां पेषयन्हरीन् ॥ १५३ ॥
बचार वानरीं सेनां तत्र दृष्ट्वा कपीश्वरम् । त्रिशूलेनार्दितं

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 142 स्कैन
१२६मानन्दरामायणे[ सर्गः ११

इत्युक्त्वा त्वरितं गत्वा मेघनादो निकुम्भिलाम् । रक्तमाल्याम्बरधरो हवनायोपचक्रमे ॥ १६५ ॥
रथार्थं दिव्यशस्त्रार्थं जयार्थमभिचारकैः योगिनावट्वाधोभूम्यां गुहायां संस्थितो रहः ॥ १६६ ॥
तोयानिलानलव्याघ्रसर्पराक्षसकण्टकैः आत्मनः परितः कृत्वा परिखान् सप्त दुर्गमान् ॥ १६७ ॥
होमकुण्डोर्ध्वतः सर्पं बद्ध्वा कृष्णमधोमुखम् । रक्तपुष्पांबरधरो रक्तचन्दनलेपितः ॥ १६८ ॥
रक्तपुष्पाक्षता गुञ्जा सर्षपश्चदनेक्षुभिः । खदिरप्रपलाशोदुम्बरभल्लानकास्थिभिः ॥ १६९ ॥
समिद्भिर्माषमांसादिमन्लानकफलैरपि । अर्कतिंववाजपूगकृष्णधत्तूरगोस्तनैः ॥ १७० ॥
अपामार्गवदरिकानलदालकबंधुकैः । नरमुंडैः समांसैश्च विभीतकफलादिभिः ॥ १७१ ॥
सर्पखंडैश्च

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 143 स्कैन

सर्गः ११] सारकाण्डम् १२७


परिक्षेष्वपि नष्टेषु क्वाप्यदृष्ट्वा रिपोः स्थलम् । ययावुन्पाटितु क्रोधाद्धनुमान्योगिनीवटम् । १८३।।
दृष्ट्वा तां दर्शयामास वटस्थां योगिनीगुहाम् । गुहापिधानपाषाणं हनुमानाद्यघूर्णयत् ।।१८४।।
चूर्णीकृत्य गुहामध्यं मेघनादं ह्यतर्जयत् । तदा स मेघनादोऽपिन्यक्त्वा होमं त्वरान्वितः।।१८५।।
क्रोधाविष्टो रथे स्थित्वा ययौ लक्ष्मणमुखम् । शस्त्रास्त्रैः पर्वतार्थैर्मर्मभिद्भिर्निजौकभिः ॥१८६।।
चकार लक्ष्मणेनैव युद्धं तत्रातिभीषणम् । सौमित्रिरपि बाणौघै श्चमथाश्वधनुर्ध्वजम् ।।१८७।।
तद्दृढं कवचं सूतं बिभेद क्षणमात्रतः । ततः सोऽन्येन धनुषा मुक्त्वा बाणान्महद्यशः।।१८८।।
पद्भ्यामेवास्थितो भूम्यां विच्छेद कवचं रिपोः तदा क्रुद्धः स सौमित्रिर्बाणैनेद्रजितश्च हि

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 144 स्कैन

१२८ आनन्दरामायणे [ सर्गः १२


रावणोऽपि भुजं दृष्ट्वा श्रुत्वा पुत्रवधं तथा पपात पुत्रदुःखेन मग्ना मूच्छितो भुवि ॥१२०॥
क्रोधान्धः खङ्गमुद्यम्य ययौ हंतुं विदेहजाम् । सुपार्श्वो नाम मेधावी मंत्री तं मन्यवारयत् ॥१२१॥
ममङ्क तत्करं धृत्वा मन्दोद्रे न्यगन्वितः । उवाच नीतियुक्तं वचनं रावणं तदा ॥१२२॥
कथं नाम दशग्रीव स्त्रीणाम्ग्रीवधर्मकलंकम् अस्माभिः सहितो युद्धं कृत्वा रामं सलक्ष्मणम् ॥१२४॥
प्राप्स्यसे जानकीं शीघ्रमित्युक्तः स न्यवर्तत । सुलोचनाऽग्रे संन्यस्य भुवं केयूरभूषितम् ॥२०५॥
दृष्ट्वा ममार्चणं स्वायग्रतः पतितं भुवि तदा विलापमकरोन्मुहुर्मुहुः तन्वङ्गीष्वाणि सा ॥२०६॥
भुजोऽपि भांत्वयन्तां स लब्ध्व भूम्या शरेण हि। सुलोहिताक्षरैः प्राह मा खेदं भज भामिनि ॥२०७॥
साक्षाच्छेषशगघातैर्हतोऽहं

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 145 स्कैन

सर्गः ११ ] सारकाण्डम् १२९

सुलोचना दिव्यवेषा वैकुण्ठं पतिना ययौ । रावणोऽपि सुहृन्मित्रैः पुत्राद्यैर्दुः ययो रणम् ॥ १२८॥
ततो रामेण निहताः सर्वे ते राक्षसा युधि । लङ्कायां रावणः क्षिप्तः शरेण राघवेण सः ॥१२९॥
ततः कृत्वा रामशिरः कृत्रिमं मयहस्ततः । ययौ सीतां दर्शयितुं रावणोऽशोककाननम् ॥१२०॥
एतस्मिन्नन्तरे ब्रह्मा बोधयामास जानकीम् । कृतमस्ति रावणेन कृत्रिमं राममच्छिरः ॥१२१॥
तद्दृष्ट्वा मा भजस्वाथ खेदं स्वमधुनाऽबले । इति प्रबोध्य तां मातां ब्रह्माऽन्तर्धानमाययौ ॥ १२२॥
रावणोऽपि समागत्य दर्शयामास तच्छिरः । सीतां प्राह हतो रामस्त्वधुना स्वं भजस्व माम् ॥१२३॥
तदा साऽधोमुखी प्राह नर्तवांह शिरांसि हि । रामवाणैश्च पश्यामि पतितानि रणांगणे ॥१२४॥
इति तद्वाक्यशराघातताडितः

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 146 स्कैन

१३० आनन्दरामायणे [ सर्गः ११

प्राकारं लङ्घयित्वा ते गत्वा रावणमन्दिरम् । हत्वा राक्षसबृन्दं तद्गुहारक्षणतत्परम् ॥ २३५ ॥
न ददृशुर्गुहाद्वारं यत्र होमं चकार सः । ततश्च मज्जमानानां प्रभाते कर्मसङ्गया ॥ २३६ ॥
विभीषणस्य भार्या तान् होमस्थानमसूचयत् । गुहापिधानपाषाणान्गढैः पदघट्टनैः ॥ २३७ ॥
चूर्णयित्वा रावणञ्च ताडयामासु मुष्टिना । वानरास्तेऽपि तं भृशंस्ताडयामासुराद्रुताः ॥ २३८ ॥
तद्वृत्ते वानरा दृष्ट्वा तूष्णींभावं स्थितं रिपुम् । ममानयन्केशपाशे धृत्वा मन्दोदरीं शुभाम् ॥ २३९ ॥
विलपन्तीं मुक्तनीवीं विह्वलां हतकञ्चुकीम् । दृष्ट्वा त्यक्त्वा तदा होममुदतिष्ठत्त्वरान्वितः ॥ २४० ॥
ततस्ते वानराः सर्वे ययुः श्रीराघवान्तिकम् । ततो मन्दोदरी प्राह कुरु त्वं वचनं मम ॥ २४१ ॥
दत्त्वा सीतां राघवाय राज्ये कृत्वा

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 147 स्कैन

सर्गः १११] सारकाण्डम् १३१

तदा स मातलिः शीघ्रं देवेन्द्ररचनाद्रथम् । शस्त्रास्त्राजिमहत्तमैर्ध्वजविप्रजशोभितम् ॥२५२।
वरच्छत्रप्रमायुक्तं राघवाय न्यवेदयत् तमारुह्य तदा रामश्चकार कदनं महत् । २५३।
आग्नेयेन तदाग्नेयं दैवं दैवेन राघवः । अस्त्रं राक्षसराजस्य जघान परमास्त्रवित् ॥२५४।
ततस्तु ससुजे घोरं राक्षसो मारुतास्त्रवित् । रामः सर्पास्ततो दृष्ट्वा सौपर्णास्त्रं मुमोच सः ॥२५५
अस्त्रैः प्रतिहते युद्धे रामेण दशकंधरः । पातयं समुद्रे घोरं वायव्यास्त्रेण राघवः ॥२५६
तदस्त्रं विनिवार्यामो बहुशस्त्रं वमूर्जे पुनः । पर्जन्यास्त्रेण पौलस्त्यश्चकार विफलं तदा । २५७।
नागानामयुतं तुरङ्गनियुतं सार्द्धं रथानां शतं पत्तीनां शतकोटिनाशनसमये त्वेका कबन्धा नृतिः ।
एवं

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 148 स्कैन

(१३२) आनन्दरामायणे [ सर्गः ११

दारुकः सारथिर्यत्र शस्त्राण्यनेकशः । गदा पद्मं तु यत्रास्ति सर्वदा गरुडो ध्वजे ॥२६८॥
यस्मिंञ्छैव्यश्च सुग्रीवस्तथा चैव वलाहकः । मेघपुष्पश्च चत्वारो वायुवेगा हयोत्तमाः ॥२६९॥
यत्र छत्रं वरं दिव्यं हेमदण्डं विराजते । चामरे द्वे शुभे यत्र शार्ङ्गं स्वं धनुरददे ॥२७०॥
ततो रामः शरैस्तीक्ष्णैर्दशास्यस्य रथं क्षणात् । चकार चूर्णं साश्वं तं रावणं चाप्यतर्जयत् ॥२७१॥
तदान्यंरथमारूढो रावणो राघव ययौ । ततो रामः शरैस्तीक्ष्णैर्दशाननशिरांसि सः ॥२७२॥
चिच्छेद तानि गगने मन्वा तोषयुतानि हि । रामहस्तान्मृतिर्जाताऽस्माकं चेति विचिन्त्य च ॥२७३॥
वन्दनं कर्तुकामानि गगनाच्च रणाजिरे । सन्तिष्ठानि पतन्ति स्म राघवस्य पदोपरि ॥२७४॥
रामः शिरांसि

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 149 स्कैन

सर्गः १२]
सारकाण्डम्
१३३

ततो विभीषणेनैव रामो रावणसत्क्रियाम् । कारयित्वा लक्ष्मणेन लङ्कायां तं विभीषणम् ॥ २८६॥
नीत्वाऽभिषेचयित्वाऽथ न्यासभूतां तदन्तिके । वायुपुत्रकृतां लङ्कां मोचयामास रक्षसात् ॥ २८७॥
विभीषणादिभिः शीघ्रमशोकं प्रेष्य मारुतिम् । सीतार्थे सकलं वृत्तं श्रावयामास राघवः ॥२८८॥
इति श्रीमत्कोटिरत्नचरितान्तर्गते श्रीमदानन्दरामायणे वाल्मीकीये सारकाण्डे
युद्धचरित्रे रावणवधो नामैकादशः सर्गः ॥ ११ ॥


द्वादशः सर्गः

( रामस्य राज्याभिषेक )

श्रीशिव उवाच

अथ तां दिव्यवस्त्रैश्च भूषयित्वा विदेहजाम् । सुस्नातां शिविकामस्थां वेष्टितां वेत्रपाणिभिः ॥ १ ॥
निन्युः

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें
पृष्ठ 150 स्कैन

११४ आनन्दरामायणे [ सर्गः १२

तामसी राजसी चैव सात्त्विकी या त्रिधा पुरा । जाता रावणघातार्थं सा चाप्येकैव वै तदा ॥११॥
ततो देवैः स्तुतो रामश्चेन्द्रेण समरे मृतान् । वानरादीन् सुधावृष्ट्या जीवयामास सादरम् ॥१२॥
तत्रैकं वानरं रामोऽदृष्ट्वा पप्रच्छ मारुतिम् । राघवं मारुतिः प्राह कुम्भकर्णेन भक्षितः ॥१३॥
यदि किञ्चित्तस्य कर्णनखकेशास्थिलोहितम् । रणेऽभविष्यत्पतितं तर्ह्यद्यामृतवृष्टितः ॥१४॥
अभविष्यज्जीवितः स सर्वं विद्धि रघूत्तम । सुधावृष्ट्या राक्षसांस्ते जीवयिष्यति वै पुनः ॥१५॥
इति भीत्या पुराऽस्माभिः सर्वं त्यक्ता महोदधौ । तन्मारुतेर्वचः श्रुत्वा यमराजं व्यलोकयत् ॥१६॥
यमोऽपि भान्या रामायाऽर्पयच्च प्लवगोत्तमम् । तं दृष्ट्वा राघवस्तुष्टस्त्वाऽऽज्ञां नाकमुत्तमम् ॥१७॥

इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ

पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।

खाता बनाएँ या साइन इन करें