सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
संग्रह पर लौटें

आश्वलायन गृह्यसूत्र (अनाविला टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Ashvalayana Grihyasutra Hindi

महर्षि आश्वलायन (टीकाकार: हरदत्त आचार्य) द्वारा

स्रोत: Asvalayana Grihya Sutram with Anavila Commentary by Haradatta (उद्गम)

DevanagariHindipublished292 पृष्ठ

सूत्रम्. विषयः.

२४

सूत्रम्. विषयः.

पञ्चमः खण्डः ।

१. काम्यकर्मणः स्थाने पाकयज्ञः ।
२. पुरोडाशस्थाने चरुः ।
३. श्रौतकर्मफलस्य स्मार्तकर्मणापि लभ्यत्वम् ।
४. व्याधितादीनां षड्भिराहुतिभिर्होमः ।
५. अमनोज्ञस्वप्नदर्शने समन्त्रमादित्योपस्थानम् ।
६. मन्त्रान्तरेण चोपस्थानम् ।
७. क्षुतादिषु मन्त्रजपः ।
८. अयाज्ययाजनादावाज्यहोमः ।


षष्ठः खण्डः ।

१. अव्याधितस्यास्तमयवेलायां स्वापे प्रायश्चित्तम् ।
२. तस्यैव सूर्योदयवेलायां स्वापे प्रायश्चित्तम् ।
३. सायंसन्ध्योपासनक्रमः ।
४. प्रातः सन्ध्योपासनक्रमः ।
५. गृहस्य कपोतोपहतौ प्रायश्चित्तम् ।
६. धनार्थिनो बहिर्जिगमिषायां होमो जपो वा ।
७. नष्टद्रव्याधिगमार्थं होमो जपो वा ।
८. पूर्वोक्तसूक्तेन मूढस्य जपहोमौ ।
९. सुदूराध्वप्रस्थाने भयङ्करदेशगमने वा पूर्वोक्तसूक्तेन जपो होमो वा ।


सप्तमः खण्डः ।

१. समावर्तमानस्य मणिकुण्डलादिद्रव्यसम्पादनमात्माथमार्या-
र्यार्थं च ।
२. उभयोक्तद्रव्यालाभे आचार्यमात्रस्य द्रव्यसम्पादनम् ।
३. समिदाहरणम् ।

२५

सूत्रम्.विषयः.
४.अन्नाद्यकामस्यार्द्रसमिदाहरणम् ।
५.ब्रह्मवर्चसकामस्य शुष्कसमिदाहरणम् ।
६.उभयकामस्यार्धशुष्कसमिदाहरणम् ।
७.गोदानम् ।
८.मन्त्राणामात्मार्थत्वेनोहः ।
९.स्नानं वस्त्रधारणं चक्षुषोरञ्जनं च ।
१०.मणिकुण्डलधारणं ब्राह्मणस्य प्रथमं मुखे चन्दनानुलेपश्च ।
११.क्षत्रियस्य प्रथमं बाह्वोश्चन्दनानुलेपनम् ।
१२.वैश्यस्योदरे ।
१३.स्त्रिया गुह्ये ।
१४.दूतानामूर्वोः ।
१५.स्रग्बन्धनम् ।
१६.माल्यधारणप्रतिषेधः ।
१७.अवशेन मालेत्युच्चारणेऽपि पुनः स्रक्पदमुच्चार्यैव धारणम् ।
१८.उपानच्छत्रधारणम् ।
१९.वैणवदण्डधारणम् ।
२०.कण्ठे मणिं धृत्वोष्णीषं कृत्वा समन्त्रं समिदाधानम् ।
२१.खिलमन्त्रेण हुत्वा होमसमापनम् ।
२२.मधुपर्कपूजायै रात्रौ स्नातकस्य पितृगृहे वासः ।
२३.दक्षिणां दत्त्वा गुरुमनुज्ञाप्य वा स्नानम् ।
२४.स्नातकव्रतानि ।
२५.तस्य प्रतिषिद्धानि कर्माणि ।
२६.स्नातकप्रशंसा ।

अष्टमः खण्डः ।

सूत्रम्.विषयः.
१.समावर्तमानस्य सम्बुद्ध्या गुरुनामग्रहणम् ।
२.वियुज्यवासाय गुर्वनुज्ञाप्रार्थनम् ।
३.उपांशु मन्त्रजपः ।

२६

सूत्रम् .विषयः.
४.अनन्तरमाचार्यस्य जपविधिः ।
५.जप्यमन्त्रनिर्देशः ।
६.जपं समाप्य विवत्स्याव इति लौकिक्या वाचा विसर्गः ।
७.एवं विसृष्टस्य समावृत्तस्य प्रशंसा ।
८.एवं समावृत्तस्य मार्गे प्रतिकूलपक्षिशब्दश्रवणे मन्त्रजपः ।
९.तथा मृगशब्दश्रवणे मन्त्रजपः ।
१०.मार्गे भये सति तां दिशं प्रत्युभयतोदीप्तस्योल्मुकस्य प्रक्षेपः ।
११.सर्वतो भयेऽष्टाभिरराज्याहुतिभिर्होमः ।
१२.अथैशान्यां दिशि स्थित्वा मन्त्रजपः ।

नवमः खण्डः ।

सूत्रम् .विषयः.
१.पुरोहितस्य युद्धसन्नाहनम् ।
२.राजाधिरूढस्य रथस्य पश्चात् स्थित्वा मन्त्रजपः ।
३.समन्त्रं कवचप्रदानम् ।
४.तथा धनुर्दानम् ।
५.राज्ञो मन्त्रजपः ।
६.पुरोहितस्य मन्त्रजपः ।
७.इषुधिप्रदानम् ।
८.प्रस्थानसमये आचार्यस्य तिष्ठतो मन्त्रजपः ।
९.अश्वाभिमन्त्रणम् ।
१०.इष्ववेक्षणमन्त्रः ।
११.अङ्गुलित्राधारणमन्त्रः ।
१२.अथ सारथेर्मन्त्रजपः ।
१३.युद्धे प्रविशतो राज्ञो बहुभिर्मन्त्रैरन्वीक्षणम् ।
१४.सौपर्णमन्त्रनिर्देशः ।
१५.रथस्य प्रागादिमुखं प्रवर्तनम् ।