सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
संग्रह पर लौटें

तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary

कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा

DevanagariSanskritpublished914 पृष्ठ

२२८ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्— [प्रपा० ४ अनु० २]
कल्पः—"ऋध्यासमद्येति मृत्खननेऽभ्रिया प्रहृत्य मखस्य शिर इत्युपादाय" इति ।
अद्यास्मिन्द्यज्ञ ऋध्यासं कर्मणा समृद्धो भूयासम् । इदं मृद्रूपं मखस्य शिरो यज्ञस्य
शिरःस्थानीयं प्रवर्ग्यपात्ररूपम् ।
मन्त्रद्वयं³ सहैव व्याचष्टे—
ऋ॒ध्यास॑म॒द्य म॒खस्य॒ शिर॒ इत्या॑ह । य॒ज्ञो वै म॒खः ।
ऋ॒ध्यास॑म॒द्य य॒ज्ञस्य॒ शिर॒ इति॒ वावैतदा॑ह, इति ।
(प्र० ५ । अ० २ । वि० १७)
म॒खाय॑ त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ।
कल्पः—"मखाय त्वेति हरति मखस्य त्वा शीर्ष्णे इति कृष्णाजिने निर्वपति⁴"
इति। मृत्तिके त्वां मखाय यज्ञार्थं हरामीति शेषः । तथा त्वां मखस्य यज्ञस्य
शीर्ष्णे शिरोरूपप्रवर्ग्यार्थं निर्वपामीति शेषः ।
मन्त्रद्वयं सहैव व्याचष्टे—
म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्ण इत्या॑ह । निर्दि॒श्यैवै न॑द्धरति (७) इति ।
(प्र० ५ । अ० २ । वि० १८)
निर्दिश्यैव यज्ञार्थमिह हरणनिर्वपणे कथयित्वैतन्मृत्स्वरूपं हरति निर्वपति चेति
द्रष्टव्यम् ।
यदुक्तं सूत्रकारेण—"एवं द्वितीयं तृतीयं च हरति तूष्णीं चतुर्थं यावतीं मृदं प्रव-
र्ग्यपात्रेभ्य आसां मन्यते" इति । तदिदं विधत्ते—
त्रिर्ह॑रति । त्रय इ॒मे लो॒काः । ए॒भ्य ए॒व लो॒केभ्यो॒
य॒ज्ञस्य॒ शिरः॒ संभ॑रति । तूष्णीं चतुर्थ हरति ।
अ॒प॒रि॒मि॒तादे॒व य॒ज्ञस्य॒ शिरः॒ संभ॑रति, इति ।
(प्र० ५ । अ० २ वि० १९)
वक्ष्यमाणसंभारेभ्यो मृदः प्राथम्यं विधत्ते—
मृ॒त्खनना॒दग्रे॑ हरति । तस्मा॑न्मृत्खनः करु॑ण्यतमः । इति ।
(प्र० ५ । अ० २ । वि० २०)
ये च वराहविहतादयः संभागस्तेभ्योऽग्रे प्रथममेव, मृदं खात्वा तस्मान्मृत्खननाद्वा-
र्तान्मृदं हरेत् । यस्मादयं मृत्खनन् स्वकीयां वेदनामगणयित्वा यजमानोपकारार्थं मृदं
प्रयच्छति । तस्मादयमतिशयेन करुण्यः कृपालुः । ततो मृत्खननादेव मृदं हरेत् । न
त्वन्यतो यतः कुतश्चिन्मृदानेया ।
१ क. ख इत्यपां० । २ ग ०स्मिन्दिन क० . ३ ए. ग. 'यै व्या । ४ ग. निर्वप० ।

प्रपा०४ अनु०२] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । ३३९
इ॒यत्यग्र॑ आसीः ।
कल्पः—“एवमितरान्संभारानाभिमन्त्रणे विकारः, इयत्यग्र आसीरिति वराहविह-
तृ” इति । येन प्रकारेण मृदो हरणमुक्तं तेनैव प्रकारेणेतरे सर्वे संभाराः संपादनीयाः ।
अभिमन्त्रणे तु तत्र तत्र मन्त्रविशेषोऽस्ति । 'देवी द्यावापृथिवी' इति पूर्वत्र मृदोऽ-
भिमन्त्रणम् । इह त्वियत्यग्र आसीरिति मन्त्रः । वराहो दंष्ट्रया यं मृद्विशेषं संपादयति
तन्मृत्स्वरूपं वराहविहतम् । हे वराहविहतेयत्यग्र एतावती पुरोदेशे त्वमासीः ।
अभिमन्त्रितस्य वराहविहतस्याऽऽहरणे मन्त्रान्दर्शयति—
ऋ॒ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिर॑: । म॒खाय॑
त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे, इति ।
एते मन्त्राः पूर्ववद्व्याख्येयाः ।
एतेषां वराहविहतसंभारमन्त्राणां तात्पर्यं दर्शयति—
इयत्यग्र आसीरित्याह । अस्यामेवाच्छम्ब-
✕ ट्कारं यज्ञस्य शिरः संभरति, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० २ । विभा० २१ )
यावद्वराहविहतमस्ति, एतावत्ती सर्वा भूमिर्वराहेणोद्धृतत्वात् । एतच्चाऽऽधानब्राह्मणे—
'वराहो रूपं कृत्वा' इत्यादिना स्पष्टमाम्नातम् । अतो वराहविहतसंभारेणास्यामेव
[कृ]त्स्यामपि पृथिव्यामच्छम्बट्कारमल्पोऽप्यंशो व्यर्थो यथा न भवति तथा कृत्वा यज्ञस्य
[शिर]ः संपादितं भवति ।
कल्पः—“देवीर्वम्रीरिति वल्मीकवपाम् ” इति । अभिमन्त्रयत इति शेषः ।
[मन्त्र]स्तु---
दे॒वीर्व॑म्रीर॒स्य भू॒तस्य॑ प्रथम॒जा ऋ॒तावरी॑:, इति ।
वल्मीकस्य निष्पादिकाः क्षुद्रजन्तुस्वरूपा वम्रयः । हे वम्रयो देव्यो यूयमस्य
[भूत]स्य प्राणिजातस्य प्रथमजाः प्रथमत उत्पन्नाः । ऋतावरीर्यज्ञवत्यः संभाररूपेण
निष्पादकत्वात्तादृश्यो भवथेति शेषः ।
अनेन मन्त्रेणाभिमन्त्रिताया वल्मीकवपायाः संभरणमन्त्रानाह—
ऋ॒ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिर॑: ( ३ ) म॒खाय॑
✕ अच्छं वषट्कारमिति ग. पुस्तके शोधितः पाठः ।
१ क. मन्त्रे वि० । २ क. ख. ॰संभरणेनास्या॰ । ३ ग. ॰तान्वल्मी० ।

, इति ।`

Line 16:
( प्रपा० ५ । अनु० २ । विभा० २३ )

Line 17:
इन्द्र॒स्यौजॊ॑ऽसि ।
Wait, let's check इन्द्र॒स्यौजॊ॑ऽसि:
Is it इन्द्र॒स्यौजो॑ऽसि?
Yes, इन्द्र॒स्यौजो॑ऽसि ।

Line 18:
कल्पः—" इन्द्रस्यौजोऽसीति पूतीकान् " इति । हे पूतीकसमूहेन्द्रस्यौजो बलमसि

Line 19:
अनेन मन्त्रेणाभिमन्त्रितानां पूतीकानां संभरणमन्त्रानाह—

Line 20:
ऋ॒ध्यास॑म॒द्य । म॒खस्य॒ शिरः॑ । म॒खाय॑

Line 21:
त्वा । म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे, इति ।

Line 22:
पूर्ववद्व्याख्येयम् ।

Line 23:
पूतीकसंभरणं विधत्ते—

Line 24:
इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॒ वज्र॒मुदय॑च्छत् । स यत्र॒ यत्र॒

Line 25:
`परा॑क्रमत ( ९ ) । तन्नाश्रि॑यत

[प्रपा० ४ अनु० २] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । ३१९
हस्तेन वज्रेण धृतः प्रहतो नाऽऽसीत् । ततः स इन्द्रो विचार्य पूतीकस्तम्बसमीपे
क्वाचिदवस्थितं वृत्रं प्रति पराक्रमत वज्रप्रक्षेपलक्षणं पराक्रमं कृतवान् । तदानीं स
वृत्रः पूतीकस्तम्बेनावरुद्धमार्गः पलायितुमशक्तस्तेन वज्रेणाध्रियत प्रहतोऽभूत् । तदानीं
परितुष्टः स इन्द्रोऽब्रवीत्पूतीकस्तम्बं प्रत्येवमब्रवीत् । हे पूतीकस्तम्ब म ऊर्जि मदीय-
विक्रमरक्षां धा धृतवानसि इत्यूतीधारकत्वात्तेषां * पूतीर्कोनामूतीकेति नाम संपन्नम् ।
तत्संभर॑णे सति यज्ञस्य रक्षां ते संपादयन्ति ।
अ॒भ्रिजा॑ असि प्र॒जाप॑ते॒ रेत॑: ।
कल्पः- “अजलोमानि कृष्णाजिनलोमानि च संसृज्याभ्रिजा असि प्रजापते रेत:"
।। हे द्विविधलोम

३३२ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्- [प्रपा०४अनु०२]
एतेषां संभारद्रव्याणां कृष्णाजिने संभरणं विधत्ते—
यद्ग्रा॒म्याणां॑ प॒शूनां॒ चर्म॑णा॒ संभ॑रेत् । ग्रा॒म्यान्प॒शूञ्छुचा॑ऽ-
र्पयेत् । कृ॒ष्णा॒जि॒नेन॒ संभ॑रति । आ॒र॒ण्याने॒व प॒शूञ्छुचा॑ऽ-
र्पयति । तस्मा॑त्स॒माव॑त्पशू॒नां प्र॒जाय॑मानानाम् (११) ।
आ॒र॒ण्याः प॒शवः॒ कनी॑याꣳसः । शुचा॒ ह्य१॑ताः, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० २ । विभा० २७ )
ग्राम्याणां गवादिपशूनां चर्मणा संभरणे सति तान्पशूञ्छुचा शोकेन रोगादि-
जनितेन योजयेत् । तन्मा भूदिति कृष्णाजिनेनैव सर्वं संभरणीयम्, कृष्णमृगस्या-
रण्यजत्वादारण्यानेव पशून्महावीरजनितेन संतापेन योजयति । यस्मादारण्येनैव संभ-
रणादारण्याः पशवः शुचा योजिताः, तस्मात्समावत्प्रजायमानानां साम्ये-
नोत्पद्यमानानामपि द्विविधानां पशूनां मध्य आरण्या एव पशवः कनिष्ठाः
न हि जना गवाश्वादिषु यावन्तमादरं तावन्तं कृष्णजिनमृगेषु कुर्वन्ति ।
कृष्णाजिनस्य सलोमके भागे संभरणं विधत्ते--
लोम॑तः संभ॑रति । अतो॒ ह्यस्य॒ मेध्य॑म्, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० २ । विभा० २८ ।)
लोमतो लोमवति प्रदेशे संभरेत् । अतो लोम[व]तः प्रदेशादस्य कृष्णाजिन
१मेध्यं यागयोग्यः संभारः संपद्यते ।
कल्पः- "आयुर्धेहि प्राणं धेहीत्यश्वेनावघ्राप्य" इति । पाठस्तु-
आयु॑र्धेहि प्रा॒णं धे॑हि । अ॒पानं धे॑हि व्या॒नं
धे॑हि । चक्षु॑र्धेहि॒ श्रोत्रं॑ धेहि । मनो॑ धेहि
वाचं॑ धेहि । आ॒त्मानं॑ धेहि प्रति॒ष्ठां
धे॑हि । मां धे॑हि॒ मयि॑ धेहि , इति ।
हे, अश्व मृद्माघ्राय यजमानस्याऽऽयुरादीन्संपादय । मां यजमानं धेहि पोष-
अपेक्षितं धनादिकं मयि यजमाने धेहि स्थापय ।
यदुक्तं सूत्रकारेण- "बहव आर्याः परिगृह्य हरन्त्युत्तरेण विहारमुद्धृते चे-
सिक्तोपोप्ते परिश्रिते निदधति" इति । तदेतदार्यैनयनमार्याणां च बहुत्वं स्थापन-
विशेषं च क्रमेण विधत्ते—
प॒रि॒गृह

[प्रपा०४अनु०२] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । ३३३
मेवास्मिन्दधति । उद्धृते सिकतोपोप्ते परिश्रिते निदधति शान्त्यै, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० २ । विभा० २९ )
आयन्त्यागच्छेयुः । आर्याणां परिग्रहेण रक्षांस्यपहतानि भवन्ति । तेषां बहु-
त्वेनास्मिन्द्रव्ये पूजा कृता भवति । भूमेरुद्धननेन सिकतावापेन परितस्तिरोधानकरणेन
च तस्मिन्देशेऽवस्थापितस्य द्रव्यस्योपद्रवपरिहाररूपा शान्तिर्भवति ।
मधु॑ त्वा मधुल॒ा क॑रोतु ।
कल्पः—“मधु त्वा मधुला करोत्विति मदन्तीभिरुप॑सृजति” इति२ । हे संभारसमू-
हरूप द्रव्य मधु त्वा पूर्वमपि मधुरं महावीरनिष्पादनयोग्यं मृदुरूपं त्वामयं मदन्ती-
संसर्गः पुनरपि मधुला माधुर्ययुक्तं सौकार्यर्थ३(कुमार्य)युक्तं करोतु ।
अनेन मन्त्रेण साध्यं मदन्तीमेलनं विधत्ते—
मद॑न्तीभिरुपसृजति ( १२ ) । तेज॒ एवास्मि॑न्दधाति, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० २ । विभा० ३० )
तप्ता आपो मदन्त्यः, तन्मेलनादस्मिन्द्रव्ये तेजः संपादितं भवति ।
यद्यपि जलमेलनादेव महावीरनिष्पादनसामर्थ्यरूपं तेजः संपद्यते । तथाऽपि मन्त्रे-
णैव सामर्थ्यातिशयाय मन्त्रपाठ इत्येतद्दर्शयति—
मधु॑ त्वा मधुल॒ा करो॒त्वित्या॑ह । ब्रह्म॑णैवास्मि॒न्तेजो॑ दधाति , इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० २ विभा० ३१)
अथास्मिन्द्रव्ये मेलयितव्यं द्रव्यान्तरं विधत्ते—
यद्ग्राम्या॑णां पात्रा॑णां कपा॒लैः सꣳसृजेत् । ग्राम्या॑णि
पात्रा॑णि शुचा॑ऽर्पयेत् । अर्म॑कपालैः सꣳसृजति । एतानि
वा अनु॑पजीवनीयानि । तान्ये॑व शुचा॑ऽर्पयति, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० २ । विभा० ३२ )
गृहेषु पाकार्थानि भाण्डानि ग्राम्यपात्राणि तदीयकपालैः संसर्गे सति तानि शुचा
शोकेन स(भ)ङ्गरूपेण योजितानि भवन्ति । तन्मा भूदित्यर्मकपालैर्मिश्रयेत । अर्मशब्देन
चिरन्तने जीर्णग्रामदेशे४ऽवस्थिता भाण्डांशा उच्यन्ते । तानि प्राणिभिरुपजीवितुमयोग्या-
न्यतस्तेषां शुचा योजनेऽपि न कश्चिद्दोषः ।
द्रव्यान्तरं विधत्ते--
शर्क॑राभिः सꣳसृ॑जति धृत्यै॑ । अथो॒ शांत्यै, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० २ । विभा० ३३ )
१ ग. ‘पंत५सू° । २ क. . ‘ति । सं° । ३ क ख. ‘क्तं क° । ४ क. ख. ‘शे ग्रा°।
३०

२३४ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्— [प्रपा०४अनु०२]
शर्कराः क्षुद्रपाषाणाः, तत्संसर्गे सति महावीरस्य धृतिर्दाढ्यं भवति । अपि च शं
सुखं कुर्वन्तीति शर्करानामनिरुक्तेस्तद्योगः शांतवाय सुखसिद्धये भवति । एतच्चाऽऽ-
धानप्रकरणे समाम्नातम्—‘शं वै नोऽभूदिति । तच्छर्कराणा शर्करात्वम्’ इति ।
द्रव्यान्तरं विधत्ते—
अजलोमैः सꣳसृजति । एषा वा अग्नेः प्रिया तनूः ।
यदजा । प्रिययैवैनं तनुवा सꣳसृजति । अथो तेजसा, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० २ । विभा० ३४ )
अजाग्न्योः प्रजापतिमुखजत्वेन सोदरत्वात्प्रियत्वम् । अपि चाग्नेः स्वेनैव तेजोरूप-
त्वात्तेजसा द्रव्यं संसृष्टं भवति—
द्रव्यान्तरं विधत्ते—
कृष्णाजिनस्य लोमभिः सꣳसृजति । यज्ञो वै
कृष्णाजिनम् । यज्ञेनैव यज्ञꣳ सꣳसृजति, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० २ । विभा० ३५ )
अवघातप्रस्तावे यज्ञो देवेभ्यो निलायत कृष्णो रूपं कृत्वेत्युक्तत्वात्कृष्णाजिनस्य
यज्ञत्वम् । तल्लोमरूपेण यज्ञेनैव महावीरद्रव्यरूपो यज्ञः संसृष्टो भवति ।
याज्यायै न जुहुयाद्विशिष्टेणुः शान्त्यै पङ्क्तिराधसमित्याह हरति दिहन्ति
पराक्रमताविशात्प्रजायमानानाꣳ सृजति शांतवायाष्टौ च ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके पञ्चमप्रपाठके द्वितीयोऽनुवाकः ॥ २ ॥
महावीरनिर्माणे देशविशेषं ब्राह्मणगततृतीयानुवाके विधत्ते—
परिश्रिते करोति । ब्रह्मवर्चसस्य परिगृहीत्यै, इति ।
( प्रपा० ५ । अ० ३ । विभा० १ )
योऽयं देशः परिश्रितः कटादिभिरावृतस्तस्मिन्परिश्रिते महावीरं करोति । तदेत
द्ब्रह्मवर्चसपरिग्रहाय भवति ।
तत्र नियमं कंचिद्विधत्ते—
न कुर्वन्नभिप्राण्यात् । यत्कुर्वन्नभिप्राण्यात् । प्राणाञ्छुचाऽ-
र्पयेत् । अपहाय प्राणिति । प्राणानां गोपीथाय, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० २ )
सोऽयं तदानीं नाभिप्राण्यात्तदभिमुख्येन श्वासं न कुर्यात् । तत्करणे स्वकीय
प्राणा दुःखेन योजिता भवन्ति । तस्मान्मुखमपहाय परतो नीत्वा श्वासं कुर्यात् । तं
प्राणानां रक्षणाय भवति ।

[प्रपा०४अनु०२] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । २३५
निगमान्तरं विधत्ते—
न प्र॒व॒र्ग्यं चा॒ऽऽदि॒त्यं चा॒न्तरे॑यात् । यदन्तरे॑यात् । दु॒श्चर्मा॑ स्यात् ।
( १ ) । तस्मा॒न्नान्त॑रा॒त्यम् । आ॒त्मनो॒ गोपी॑थाय, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० ३ )
यत्र प्रवर्ग्यपात्राणि तिष्ठन्ति तत्र सूर्यश्चेत्प्राच्यां वसेत्तदानीं स्वयं प्रतीच्यां तिष्ठेत् ।
सूर्यस्य प्रतीच्यामवस्थाने स्वयं प्राच्यां तिष्ठेत् । एवं सति प्रवर्ग्यादित्ययोर्मध्येऽन्तरायो
न भवेत् । अन्तराये तु कुष्ठरोगी स्यात् । अतः स्वशरीररक्षार्थमन्तरायं न कुर्यात् ।
मृत्पात्रनिर्माणे साधनं विधत्ते—
वेणु॑ना करोति । तेजो॒ वै वेणुः॑ । तेज॑:
प्र॒व॒र्ग्यः॑ । तेज॑सै॒व तेज॒: समर्ध॑यति, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० ४ )
कुम्भनिर्माणार्थं कुम्भकाराः काष्ठेन यं व्यापारं कुर्वन्ति तमत्र वेणुना कुर्यान्नतु
दारुणा । “अग्निर्देवेभ्यो निलायत स वेणुं प्राविशत्” इति श्रुत्या वेणोस्तेजस्त्वं तत्त-
नूताधारत्वात्प्रवर्ग्यपात्रमपि तेजः । अतो वेणुरूपेण तेजसा प्रवर्ग्यरूपं तेजः समृद्धं
करोति ।
म॒खस्य॒ शिरो॑ऽसि ( ५ ) ।
कल्पः—“ ^२संपिष्ट्य मृदं मखस्य शिरोऽसीति पिण्डं कृत्वा” इति । हे मृत्पिण्ड
त्वं यज्ञस्य शिरःस्थानीयोऽसि ।
प्रवर्ग्यार्थस्य द्रव्यस्य शिरःस्थानीयत्वं विशदयति—
म॒खस्य॒ शिरो॑ऽसीत्याह । य॒ज्ञो वै म॒खः । तस्यै॒-
तच्छिर॑: । यत्प्र॑व॒र्ग्यः (२) । तस्मा॑दे॒वमा॑ह, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० ५ )
प्रथमानुवाके धनुष्कोट्योच्छिन्नं यज्ञपुरुषस्य शिरो द्यावापृथिव्योरनुवर्तनात्प्रवर्ग्यनाम
संपन्नमित्युक्तम् । तस्मान्मखस्य शिरोऽसीतिमन्त्रोक्तमुपपन्नम् ।
य॒ज्ञस्य॑ प॒दे स्थः॑ ।
कल्पः—“ य॒ज्ञस्य प॒दे स्थ इत्यङ्गुष्ठाभ्यां निगृह्य” इति । आर्द्रस्य पिण्डस्यो-
र्ध्वपृष्ठद्वयग्रहेण निष्पन्नबिन्दुद्वयाकारे हे लाञ्छने युवां यज्ञस्य पादौ भवतः !
एतयोर्यज्ञाङ्गत्वे शास्त्रप्रसिद्धिं दर्शयति —
य॒ज्ञस्य॑ प॒दे स्थ इत्या॑ह । य॒ज्ञस्य॒ ह्येते पदे॑ । अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० ६ )
१ ङ. 'रक्षार्थ' । २ क. सपक्विष्य । ख. संपङ्क्ष्य ।

ः° ।-> line 5: "त्रैष्टुभेनेति द्वितीयं जागतेनेति तृतीयमपि वा सर्वैरकैकम्"? "णगातैश्छन्दः"? Footnote 7:७ ग. रसना° ।` -> line 26: "रशनाऽसि" -> 'ग' has "रसना"!

Now, what is that symbol at the end of line 26?
Notice:
Line 26 has रशनाऽसि । and then a character | and थ? No, wait! Look at footnote 7:
Why is there a mark over रशना? In line 26: रशनाऽसि has a small vertical tick or ° or ७?
Wait! Look above र in रशना: there is a tiny ७!
Yes! Look at line 18: above (द्धयो) is there a tiny ४? Yes, look at the footnote 4: ४ ग. ॰व्याख्यातं भ° ।!
Wait, then what is that character at the end of line 26?
It looks like a vertical bar and something... wait, is it | and १? It's outside the margin, possibly a stray smudge or a bracket.
Wait, let's look at the line numbers and structure.

Let's structure the markdown cleanly:
Header:
Line 1

[पा० ४ अनु० २] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । २३७
अदि॑तिस्ते बि॒लं गृ॑ह्णातु । पाङ्क्ते॑न॒ छन्द॑सा ।
कल्पः—"अदितिस्ते बिलं गृह्णात्विति वेणुपर्वणा बिलं करोति" इति । पाङ्क्तेन
छन्दसेति मन्त्रशेषः । हे महावीर पङ्क्तिच्छन्दोदेवतया सहादितिर्भूमिदेवी ते तव
[बि]लं गृह्णातु स्वी करोतु ।
तमेतं मन्त्रं विनियुङ्क्ते—
यजुषा बिलं करोति व्यावृत्यै, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० १० )
लौकिकेषु मृत्पात्रेषु मन्त्रमन्तरेणैव कुम्भकारा बिलं कुर्वन्ति । अत्र तु मन्त्रेणेति
[व्या]वृत्तिः ।
महावीरस्य प्रादेशपरिमाणं हस्ताभिनयेन विधत्ते—
इयन्तं करोति । प्रजापतिना यज्ञमुखेन संमितम्, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० ११ )
यज्ञपुरुषस्य शिरश्चिबुकयोर्मध्यवर्ति प्रादेशमात्रम् । प्रजापतिश्च वैश्वानरविद्यायां
[प्रा]देशमात्रत्वेनोपास्यः । यस्त्वेतद्देवं प्रादेशमात्रमिति च्छान्दोगैराम्नातत्वात् । अतः
[प्रा]देशमात्रो महावीरः प्रजापतिना यज्ञमुखेन च सदृशो भवति ।
त³देवं परिमाणमनूद्य प्रशंसति—
इयन्तं करोति । यज्ञपरुषम् । संमितम्, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० १२ )
यज्ञस्य परुरङ्गमैन्द्रवायवादिग्रहपात्रं तेन सादृश्यं प्रादेशमात्रत्वे संपद्यते ।
[पुन]रप्यनूद्य प्रशंसति—
इयन्तं करोति । एतावद्वै पुरुषे वीर्यम् । वीर्यसंमितम् ( ४ ), इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० १३ )
पुरुषशरीरे वीर्यं दर्शनश्रवणादिसामर्थ्यं प्रादेशपरिमिते मुखे विद्यते । अतो वीर्य-
[सा]दृश्यमेतस्य भवति ।
अथ परिमाणाभावरूपं पक्षान्तरं विधत्ते—
अपरिमितं करोति । अपरिमितस्यावरुद्ध्यै, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० १४ )
परिमाणानित्यभावेनापि निमित्तेन बहुलं फलं संपद्यते ।
ख. ग. °मिर्देवी । २ ग. प्राजापत्यत्वे° । ३ ग °देवं प° । ४ ग. यतः. ५ ग. °मितस्त्वम°

Anuvaka text from the Taittiriya Aranyaka, with Sayanacharya's commentary:

२३८ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्- [प्रपा० ४ अनु० २]
यदुक्तं सूत्रकारेण—' उपबिलं ग्रीवां करोति ' इति, तदत्र विधत्ते—
परिग्रीवं करोति धृत्यै, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० १६ )
ग्रीवायाः परितः परिग्रीवं तत्र वलयाकारो धारणायोपयुज्यते ।
सूर्य॑स्य॒ हर॑सा श्राय ।
कल्पः—" सूर्यस्य हरसा श्रायेत्युत्तरतः सिकतासु प्रतिष्ठाप्य " इति । हे महावीर
सूर्यस्य हरसा तेजसाऽऽतपेन श्रायै पक्वः शुष्को भव ।
मन्त्रस्य स्पष्टार्थतां दर्शयति—
सूर्यस्य हरसा श्रायेत्याह । यथा यजुरेवैतत्, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० १६ )
म॒खोऽसि ( ६ ) ॥
कल्पः—" मखोऽसीत्यनुवीक्षते " इति । हे महावीर त्वं यज्ञसाधनत्वान्मखं
[

पा० ४ अनु० ३] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । २३९
हे महावीर त्वं वृष्णः सेचनसमर्थस्याश्वस्य संबन्धि निष्पन्निःसृतं यच्छकृत्त-
तेन तद्रूपोऽसि । तादृशं त्वां धृतव्रतः स्वीकृतनियमो वरुणो देव आधूपयतु सर्वतो
रतं करोतु । मित्रावरुणयोः संबन्धी ध्रुवो धर्मास्थितः पुण्यविशेषस्तद्रूपेण द्रव्येण
यत्वित्यन्वयः ।
अनेन मन्त्रेण साध्यं धूपनं विधत्ते—
अश्वशकेन धूपयति । प्राजापत्यो वा अश्वः सयोनित्वाय, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० १७ )
शकशब्देन शकृदुच्यते । अश्वस्य प्रजापत्यक्षिजन्यत्वात्प्राजापत्यत्वम् । अतोऽ-
बन्धिधूपेन सर्वकारणभूतप्रजापतिसंबन्धसिद्धेः सयोनित्वं भवति ।
मन्त्रोक्तमश्वं शकृच्चाऽऽदित्यरूपेण च्छन्दोरूपेण च प्रशंसति—
वृष्णो अश्वस्य निष्पदसीत्याह । असौ वा
आदित्यो वृषाऽश्वः तस्य च्छन्दाँ्ꣳसि निष्पत् ।
( १ ) । छन्दोभिरेवैनं धूपयति, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० १८ )
कल्पः--“अग्रेण गार्हपत्यमवटं खात्वा लोहितपचनीयैः संभारैरवस्तीर्य तेषु महावी-
पावहरति, लोहितपचनीयैः संभारैः प्रच्छाद्य गार्हपत्ये मुञ्जानादीप्योपोषत्यार्चिषे
तैः प्रतिमन्त्रं प्रतिदिशमपि वा सर्वैः सर्वतः” इति । पाठस्तु—
अ॒र्चिषे॑ त्वा । शो॒चिषे॑ त्वा ।
ज्यो॒तिषे॑ त्वा । तप॑से त्वा, इति ।
अर्चिरादयः शब्दा ज्वालाविशेषवाचिनः । हे महावीर त्वामर्चिरादिभ्यः समर्प-
ये ।
एतैर्मन्त्रैर्यजमानस्य शरीरकान्तिः संपद्यत इति दर्शयति—
अर्

३६० श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम् - [प्रपा० ४ अनु० ४]

······दीप्यमानमिमं महावीरमभिलक्ष्य मित्रो देवः सप्रथा विस्तारसहितो बभूव।
स्वकीयां मैत्रीं विस्तृतवान् । उतापि च पृथिवीमभिलक्ष्य श्रवसा कीर्त्या सप्रथा
बभूव। अस्यां सर्वस्यां पृथिव्यां महावीरस्य कीर्तिं विस्तृतवानित्यर्थः। दिवं दिवि
द्युलोक इति वा व्याख्येयम् । चर्षणीधृतो मनुष्यान्मैत्र्या धारयतो मित्रस्य देवस्य
सानर्सि दानशीलं श्रवः श्रवणं कीर्तिरूपं सर्वे वदन्तीति शेषः । द्युम्नं मित्रेण दत्तं
धनं चित्रश्रवस्तममतिशयेन विचित्रकीर्तियुक्तं वर्तते ।
मन्त्रयोः फलं दर्शयति—
वारुणोऽद्भिर्द्धः। मैत्रियोपैति शान्त्यै, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० २० )
सिद्धयै त्वा ।
कल्पः—“पकेषु सिद्धयै त्वेति धृष्टीमादाय भस्मापोह्य” इति । हे महावीर त्व
सिद्धयै समीचीनस्वरूपसिद्धयै महावीरगतभस्मापोहनसिद्धयर्थं त्वां स्वी करोमीति
शेषः ।
मन्त्रस्य स्पष्टार्थतां दर्शयति—
सिद्धयै त्वेत्याह । यथा यजुरैवैतत् , इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० २१ )
कल्पः—“प्रथमकृतं महावीरं शफाभ्यां परिगृह्योद्वासयति देवस्त्वा सवितोद्वपतु
इति । पाठस्तु--
दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोद्व॑पतु । सु॒पा॒णिः
स्व॑ङ्गु॒रिः । सु॒बा॒हुरुत श॒क्त्या॑, इति ।
हे महावीर त्वां सविता देवः स्वशक्त्योद्वपतु । इतोऽवटादूर्ध्वं नयतु । कीदृशः
सविता सुपाणिः शोभनाभ्यामुद्यमनकुशलाभ्यां पाणिभ्यां युक्तः । स्वङ्गुरिः
शोभनाभिरुद्वपनक्षमाभिरङ्गुलिभिर्युक्तः । उतापि च सुबाहुः शोभनाभ्यां बाहुभ्यां
युक्तः । पाणिशब्देन मणिबन्धादूर्ध्वमङ्गुल्याधारभाग उच्यते । बाहुशब्देन मणिब-
न्धादर्वाचीनभागः ।
सवितृशब्दस्य तात्पर्यं दर्शयति—
देवस्त्वा सवितोद्वपत्वित्याह । सवितृप्रसूत
एवैनं ब्रह्मणा देवताभिरुद्वपति, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० २२ )


१ ल. धृष्टिमा' । २ क. ॰मनानुकूलकृ॰ । ख. ॰मेनानुकूला॰ ।

Here is the line-by-line transcription of the page:

[प्रपा०४अनु०३] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । २४१
सवित्रा प्रेरितः सन्मन्त्रेण देवताभिश्च सहोद्वपनं कृतवान्भवति ।
कल्पः—"उद्वास्यापद्यमानः पृथिव्यामाशा दिश आपृणेत्युत्तरतः सिकतासु प्रति-
ष्ठाप्य" इति । पाठस्तु—
अ॒प॒द्यमा॑नः पृथि॒व्याम् । आशा॒ दिश॑ आपृण॒ ।
उत्ति॑ष्ठ बृ॒हन्भ॑व ( २ ) । ऊ॒र्ध्वस्ति॑ष्ठ ध्रु॒वस्त्वम्, इति।
हे महावीर त्वं पृथिव्यां भूमावपद्यमानोऽसि । भङ्गमप्राप्नुवन्नाशा दिशः
प्राच्याद्या मुख्यदिश आग्नेय्याद्या अमुरूपदिशश्चाऽऽपृण सर्वतः पूरय, सर्वत्र प्रसिद्धो
भव । उत्तिष्ठोत्सहस्व । बृहन्भव स्वव्यापारेण प्रख्यातो भव । इह सिकतासूर्ध्वमुखः
स्थिरस्त्वं तिष्ठ ।
दिश आपृणेत्यस्य

lines:
In L5-6:
ऋ॒जवे॑ त्वा सा॒धवे॑ त्वा सुक्षि॒त्यै त्वा॒ भूत्यै॑ त्वेत्याह ।
Here, in L5:
Under ऋ: a neat typographic horizontal line: ऋ॒.
Over वे: a neat typographic vertical line: वे॑.
Under सा: a neat typographic horizontal line: सा॒.
Over वे: a neat typographic vertical line: वे॑.
Under क्षि: a neat typographic horizontal line: क्षि॒.
Over त्यै: a neat typographic vertical line: त्यै॑.
Under त्वा: a neat typographic horizontal line: त्वा॒.
Over त्यै: a neat typographic vertical line: त्यै॑.
These in L5-6 are TYPOGRAPHIC VEDIC ACCENTS!
Now look at L9, L16, L27, L28, L29, L30:
In L9:
There is an udatta on मा॑, पशुभि॑र्, पर्यू॑हामि.
AND there are horizontal lines underneath.
Wait, are those horizontal lines in L9, L16, L27-30 pencil underlines, or are they printed?
Look at L27-30:
Wait, in L27:
Look at गायत्रेण त्वा: the line under त्रेण त्वा is a long single continuous line!
And under `छन्दसा

[प्रपा० ४ अनु० ३] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । २४३
हे महावीर त्वां गायत्रच्छन्दोदेवतारूपेणौजक्षीरेणाऽऽच्छृणद्धि सर्वतः सिञ्चामि ।
एवं त्रैष्टुभजागतमन्त्रयोरपि योज्यम् । तथा वागन्नहविरभिमानिन्यो देवतास्त्वां सिञ्चन्तु
त्वमपि वागादीन्सिञ्च ।
एतन्मन्त्रसाध्यं सेचनं विधत्ते—
असुर्यं पात्रमनाच्छृण्णम् ( ८) । आच्छृणत्ति । देवत्राऽकः, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० २९ )
अनाच्छृण्णं क्षीरसेचनरहितं पात्रमसूर्यमुष्णत्वेनात्युग्रत्वादसुरेभ्यो हितं न तु
देवेभ्योऽतो देवार्थमासिञ्चेत् । तेन शान्तं शीतलं पात्रं देवेषु करोति ।
तत्र द्रव्यं विधत्ते--
अजक्षीरेणाऽऽच्छृणत्ति । परमं वा एतत्पयः । यदज-
क्षीरम् । परमेणैवैनं पयसाऽऽच्छृणत्ति, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० ३० )
सर्वव्याधिहरत्वादजक्षीरस्य परमत्वम् । तत्र सेचने देवस्त्वा सवितेत्यादिकं यजुर्वि-
नियुङ्क्ते-
यजुषा व्यावृत्यै, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० ३१ )
उष्णशान्त्यर्थे लौकिके सेचने मन्त्रो नास्ति । अत्र तु यजुषा मन्त्रेण सिञ्चेदिति
तद्व्यावृत्तिः ।
मन्त्रगतांश्छन्दोवाचकशब्दान्प्रशंसति--
छन्दोभिराच्छृणत्ति । छन्दोभिर्वा एष क्रियते ।
छन्दोभिरेव छन्दाꣳस्याच्छृणत्ति, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० ३२ )
पूर्वं गायत्रेण च्छन्दसा करोमीत्येवं छन्दोयुक्तैर्मन्त्रैरेष महावीरः कृतः, अतोऽय-
मेव च्छन्दांसि । अत्रापि च्छन्दोवाचकशब्दयुक्तैर्मन्त्रैः सेचने सत्यत्रत्यैश्छन्दोभिरिव
पूर्वोक्तानि च्छन्दांसि सिक्तानि भवन्ति ।
वागादिदेवता महावीरं सिञ्चन्तीत्येतद्युक्तं महावीरस्तु वागादीन्सिञ्चतीत्यत्र प्रयो-
जनं दर्शयति—
छृन्धि वाचमित्याह । वाचमेवावरुन्धे । छृन्ध्यूर्जमित्याह ।
ऊर्जमेवावरुन्धे । छृन्धि हविरित्याह । हविरेवाकः, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ३ । विभा० ३३ )
१ क. ख. ॰णाजाक्षी॰ । २ ग. ॰वागूर्क्शब्दा॰ । ३ क. तत्रापि । ४ ग. ॰वागूर्क्शब्द॰ ।

(क्ष्म)र्यमयान्..." -> আহवनीकार्क्ष्मर्यमयान् / आहवनीयात् कार्क्ष्मर्यमयान्!
Wait! Look at line 29:
"कार्ष्म(क्ष्म)र्यमयान्परिधीन्परिदधाति” इत्यादि । हे प्रस्तोतः प्रवर्ग्यार्थानि सामानि गाय"
Wait, why does line 28 end with:
"विहरत्याहवनी॑"?
No, it's "विहरत्याहवनी-", and line 29 has "कार्ष्म(क्ष्म)र्यमयान्..." - wait, the full word is:
"विहरत्याहवनीयकार्क्ष्मर्यमयान्परिधीन्परिदधाति" or "विहरत्याहवनीयात्"?
Wait, look at line 28 end:
"आहवनी" with a stroke on top of नी: that's an apostrophe or hyphen or svarita?
Wait, line 29 starts with:
"कार्ष्म(क्ष्म)र्यमयान्..." - wait, where is the 'य'?
In Baudhāyana Śrautasūtra: "अथ प्रतिप्रस्थाता प्रवर्ग्यं विहरत्याहवनीयात् कार्ष्मर्यमयान् परिधीन् परिदधाति"!
Wait, in line 28, the last characters are:
आ - ह - व - नी - यं? No, it's नी with a small tick or half

[प्रपा० ४ अनु० ४] कृष्णयजुर्वेदीयं तैत्तिरीयारण्यकम् । २४५

कल्पः— "यजुर्युक्तꣳ सामभिराक्तखं त्वेत्युपांशूक्त्वोमिन्द्रवन्तः प्रचरतेत्युच्चैरनुजा-
नाति" इति । पाठस्तु—
य॒जुर्यु॒क्तꣳ सा॒मभि॑रा॒क्तखं॑ त्वा । विश्वै॑र्दे॒वै-
रनु॑मतं म॒रुद्भिः॑ । दक्षि॑णाभिः प्रत॑तं पार-
यि॒ष्णुम् । स्तु॒भो वह॑न्तु सु॒मन॒स्यमा॑नम् ।
स नो॒ रुचं॑ धेह्यहृ॑णीयमानः । भूर्भुव॒: सुवः॑ ।
ओमिन्द्र॑वन्तः प्रचरत ( १ ), इति ॥
अहृ॑णीयमानो॒ द्वे च॑ ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके चतुर्थप्रपाठके
चतुर्थोऽनुवाकः ॥ ४ ॥

हे प्रवर्ग्य त्वां स्तुभः सामसु प्रयुज्यमानाः स्तोभा वहन्तु विघ्नपरिहारेण समाप्ति-
पर्यन्तं निर्वहन्तु । कीदृशं त्वाम् । यजुर्युक्तं यजुरूपलक्षितैर्मन्त्रैः संबद्धम् । सामभि-
राक्तखमाक्तान्याप्यायितानि खानीन्द्रियाण्यवयवा यस्य प्रवर्ग्यस्य सोऽयमाक्तखस्तादृ-
शम् । सामगानेन हि प्रवर्ग्य आप्यायितो भवति । तथा विश्वैर्देवैर्मरुद्भिरनुमतमङ्गी-
कृतम् । प्रवर्ग्यमुद्वासयिष्यन्नजामग्नीधे ददातीत्यादिभिर्दक्षिणाभिः प्रततं विस्तीर्णम् ।
पारयिष्णुं निर्विघ्नेन समाप्तिं गन्तुं शक्तम् । सुमनस्यमानं यजमाने स्नेहातिशयेन
मनस्ययुक्तम् । हे प्रवर्ग्य स त्वमहृणीयमानः केनाप्यहिंस्यमानो नोऽस्मदर्थं
रुचं धेहि महतीं ज्वालां धारय । भूरादयस्त्रयो लोका अनुगृह्णन्तु । प्रणवशब्दवाच्यः
परमात्माऽप्यनुगृह्णातु । हे, ऋत्विजो यूयमिन्द्रवन्त इन्द्रदेवतास्वामिकाः सन्तः प्रचरत
कार्यमनुतिष्ठत । अयमनुवाकः स्पष्टार्थबुद्ध्या ब्राह्मणेनोपेक्षितः ॥
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरी-
यारण्यकभाष्ये चतुर्थप्रपाठके चतुर्थोऽनुवाकः ॥ ४ ॥


अथ चतुर्थे पञ्चमोऽनुवाकः।

चतुर्थे प्रैषा उक्ताः । पञ्चमे तु खरगतेष्वङ्गारेषु महावीरस्थापनमुच्यते । तत्राऽऽदौ
प्रैषमन्त्रे पाठान्तरं दर्शयति--
ब्रह्म॑न्प्रच॑रिष्यामः । होत॑र्घ॒र्मम॒भि॒ष्टु॑हि, इति ।


१ ग. ॰स्मदर्थो रु॰ ।

२४६ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्- [प्रपा० ४ अनु० १]
पूर्वमाम्नाते मन्त्रे प्रवर्ग्येणेति शब्दोऽस्ति । अस्मिंस्त्वसौ नास्तीत्येतावान्या-
विशेषः ।
ब्रह्मन्निति संबोधनस्य तात्पर्यं दर्शयति--
ब्रह्मन्प्रचरिष्यामो होतर्घर्ममभिष्टुहीत्याह । एष
वा एतर्हि बृहस्पतिः । यद्ब्रह्मा । तस्मा एव
प्रतिप्रोच्य प्रचरति । आत्मनोऽनार्त्यै, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ४ । विभा० १ )
एतर्हि कर्मकाले यो ब्रह्माऽस्ति एष एव बृहस्पतिस्थानीयः । तस्मै बृहस्पतये
कथयित्वा प्रचारे सति स्वस्याऽऽर्तिवैकल्यनिमित्तापराधो न भवति ।
कल्पः-“ यमाय त्वा मखाय त्वेति सर्वं परिघर्म्यमभिपूर्वं त्रिः प्रोक्षति ” इति
पाठस्तु-
य॒माय॑ त्वा म॒खाय॑ त्वा । सूर्य॑स्य॒ हर॑से त्वा, इति ।
हे घर्म पात्रसमूह यमाय नियमार्थं त्वां प्रोक्षामीति शेषः । तथा मखाय यज्ञा-
त्वां प्रोक्षामि । सूर्यस्य हरसे सूर्यसंबन्धिनोऽर्थे सूर्यमण्डलपर्यन्तं ज्वालोद्गमार्थं त्[वां]
प्रोक्षामि ।
यममखसूर्यशब्दैः सूचिताभिः प्रवर्ग्यदेवताभिः सर्वाभिः संपादितां प्रवर्ग्यसमृ[द्धिं]
दर्शयति--
यमाय त्वा मखाय त्वेत्याह । एता वा एतस्य
देवताः । ताभिरेवैन सम्अर्धयति, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ४ । विभा० २ )
प्रोक्षणद्रव्यं विधत्ते-
मदन्तीभिः प्रोक्षति । तेज एवास्मिन्दधाति ( १ ), इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ४ । विभा० ३ )
तप्ता आपो मदन्त्यः, ताभिः प्रोक्षणे यजमाने कान्तिः संपद्यते ।
तत्रानुक्रमं विधत्ते —
अभिपूर्वं प्रोक्षति । अभिपूर्वमेवास्मिन्तेजो दधाति, इति ।
( प्रपा० ५ । अनु० ४ । विभा० ४ )
पूर्वं प्रथमं महावीरमभिलक्ष्याभिपूर्वं तदादिकमेव प्रोक्षेत्, न तु विपर्ययेण ।
सति यजमाने पितृपुत्रादिक्रमेणैव तेजः संपद्यते ।
१ ग. घर्म्यं ।

?
Wait, look at the letters after अभि:
"ष्टु" or "हु" or "द्रु"?
"होत्रे घर्ममभिष्टुहीति"!!
YES! "अभिष्टुहीति"!
अ-भि-ष्टु-ही-ति!
"होत्रे घर्ममभिष्टुहीति"!!
Look at the ligature: ष्ट + ु = ष्टु!
And before घर्म:
Is it "होत्र" or "होत्रे"?
It is "होत्रे घर्ममभिष्टुहीति"!
Wait, is there a repha: "होत्रेर्घर्ममभिष्टुहीति"?
Look above "त्रे": there is an 'े' and no repha?
Wait, look above 'घ': there is a repha: "घर्म".
Wait, between 'त्रे' and 'घ':
"होत्रे घर्ममभिष्टुहीति"
Let's check the letters:
हो त् र े घ र् म म भ ि ष्टु ह ी त ि
Yes! "होत्रे घर्ममभिष्टुहीति"!
Then:
"प्रैषस्योक्तत्वाद्धोतृकृत्यमनुवचनं विधत्ते—"
प्रैषस्योक्तत्वात् + होतृकृत्यम् + अनुवचनं = प्रैषस्योक्तत्वाद्धोतृकृत्यमनुवचनं विधत्ते—
Perfect!

होता