विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

३८ विक्रमोर्वशीये
देहि मे त्वां पश्यामि। (नेपथ्ये गीयते। उपगताम् इतश्चेतश्चावलोक्य) अये,
अयम् कण्ठध्वनिः।
राजा—
अमुणा मह णेहसमुब्भवेण गा
हिअअं पेइवाविहेणिअम्।
अभितुत्ती व्व बाप्पणिग्गमो
वअणे णीसुसिरा विरेइ ॥ ७ ॥
(इति परिक्रामति।)
(पुनः उपगतं द्विपदीं विभाव्य च।)
विदूषकः—भो वअस्स ! कहिं खु अहिरमसि ?
राजा—(विलोक्य। सविषादम्) मोद, दैवहतकेन
पुनः उर्वशीमेव सम्भाव्य धावितोऽस्मि। किञ्च भवता तस्या
वृत्तान्तः कश्चिदुपलब्धः ?
विदूषकः— ण उण मए लद्धा।
राजा—(स्वगतम्) नूनम् एषा कुपिता।

विक्रमोर्वशीयम् । ३९
उर्वशी - सखि मे प्राणेश्वरस्य वार्तामवधारय ।
चित्रलेखा - अत्र किं विचारणीयम् । अहो दृश्य-
ते महाराजः ।
पूर्वरङ्ग - नान्दी प्रयुक्ता ।
तस्मिन् प्रयोगे - यदा लक्ष्मी स्वयंवरोऽभिनिर्वृत्तः ।
तदा उर्वशी स्वचित्तेन पुरूरवसं स्मरन्ती आसीत् ।
क्रोधान्मुनिना 'उर्वशी भूलोके पतिष्यसि' इति शप्ता ।
महेन्द्रेण - "यस्य त्वं मन्मथवशानुगा जाता तस्यैव भवती भविष्यति" इत्यनुगृहीता
स्वस्थानं गन्तुमाज्ञा दत्ता ।
चित्रलेखा - सखि, तिष्ठता तावत् । किं भगवता देवगुरुणा
१ प्रत्यक्षं दृष्टिगोचरं ज्ञानमभवत् ।
२ सर्वप्रपञ्चवर्तिनीनां प्रजानां वृत्तान्तः प्रत्यक्षत एव सर्वदा
दृश्यत इति ।
३ ततस्ततः ।
४ प्रयोगे नाट्यप्रयोगे ।
५ भरतेन मुनिना प्रवर्तिते ।
६ लक्ष्मीस्वयंवर इत्याख्याने नाटके ।
७ तस्यां लक्ष्म्यां यदा उर्वशी वर्तते स्म तदा वारुणी-भूमिकामभिनयन्त्या
मेनकया पृष्टा ।
८ सोऽहं कस्मै दीयेय । अत्र भगवता देवगुरुणा अपराद्धिका
इत्यनेन मुनिना वारुणीवाक्यश्रवणादनन्तरं क्रुष्टेत्याह ॥ चित्रलेखा । सखि
लज्जिता उर्वशी ... यदा त्वया पुनस्तस्य प्रत्ययः प्रयुक्तः । उर्वशी । अनु-
गृहीतास्मि । चित्रलेखा । भो नु खलु विद्याधर्या ॥ उर्वशी । मदनः खलु मां
विकलयति । चित्रलेखा । भद्रम् । परं न विस्मयनीयम् ॥ उर्वशी । तव ता-
वद्विदूषकस्य वा ... तस्य गच्छन्त्याः कामचारो भवेत् ॥ चित्रलेखा ।

The provided image is completely blank and contains no text to transcribe.

द्वितीयोऽङ्कः। ४१
चित्रलेखा-(राजानं दृष्ट्वा सहर्षम्।) सहि, एसो पदमोदिदो
विअ भववं चन्दो कोमुदिं विअ अवेक्खदि तुमम्।
उर्वशी-(विलोक्य।) हला, दाणिं पदमदसणादो वि सवि-
सेसं पिअदंसणो मे महाराओ पडिभादि।
चित्रलेखा-जुज्जदि। ता एहि। उवसप्पम्ह।
उर्वशी-णे दाव उवसप्पिस्सम्। तिरकरिणीपडिच्छण्णा पास-
वत्तिणी भविअ सुणिस्सं दाव पासवत्तिणा वअस्सेण सह विअणे
किं मन्तअन्तो चिट्ठदि त्ति।
चित्रलेखा-जेहा द रोअदि।
(उभे यथोक्तमनुतिष्ठतः।)
विदूषकः-भो, चिन्तिदा मए दुल्लहप्पणइअणस्स समागमो-
वाओ।
(राजा तूष्णीमास्ते।)
१ सखि, एष प्रथमोदित इव भगवांश्चन्द्रः कौमुदीमिवावेक्षते त्वाम्।
२ सखि, इदानीं प्रथमदर्शनादपि सविशेषं प्रियदर्शनो मे महा-
राजः प्रतिभाति।
३ युक्तम्। तदेहि। उपसर्पाव।
४ न तावदुपसर्पिष्यामि। तिरस्करिणीप्रच्छन्ना पार्श्ववर्तिनी भूत्वा
श्रोष्यामि तावत् पार्श्ववर्तिना वयस्येन सह विजने किं मन्त्रय-
माणस्तिष्ठतीति।
५ यथा ते रोचते।
६ भोश्चिन्तिता मया दुर्लभप्रणयिजनस्य समागमोपायः।
प्रमदवनं वातप्र क्षेम्याम् ॥ चित्रलेखा। राज एष प्रथमोदित इव शिवा
० मीक्षित त्वाम् ॥ उर्वशी । सखि इदानीं प्रथमदर्शनादपि
सविशेषं प्रियदर्शनो मे महाराजः प्रतिभाति ॥ चित्रलेखा । युक्तम् तदेहि ।
उपसर्पाव ॥ उर्वशी । न तावदुपसर्पिष्यामि तिरस्करिणीसंछन्ना पार्श्ववर्ती
भूत्वा तावत् शृणोमि पार्श्ववर्तिना वयस्येन सह विजने किं मन्त्रयमाणस्तिष्ठतीति ।
तिरस्करिणी तु संनाया । चित्रलेखा । यथा ते रोचते ॥ विदूषकः ।

४२ विक्रमोर्वशीये
उर्वशी—का उण धण्णा इत्थिआ जा इमिणा पहिमुग्गमाणा
अत्ताणअ विनोददि ।
चित्रलेखा—झाणम्म किं विलम्बीयदि ।
उर्वशी—सहि, भीआमि सहसा पच्छाआदो णिक्खादुम् ।
विदूषक —भो, ण भणामि चिन्तिदो मए दुल्हप्पणइनाम-
मागमोवाओ ।
राजा—वयस्य, कथ्यताम् ।
विदूषक —सिमिणैसमागमआरिणि णिद्दं सेवदु भवम् । अहवा
तत्तमोदीए उव्वसीए पडिकिर्दि चित्तफल्ल अहिलिहिय आलो-
अन्तो अत्ताणअं विनोदेहि ।
१ का पुनर्घन्या स्त्री या अनेन परिमृग्यमाणात्मानं विनोदयति ।
२ ध्यानाथ किं विलम्ब्यते ।
३ सखि, बिभेमि सहसा पश्चाद्भागो निर्गन्तुम् ।
४ भो, ननु भणामि चिन्तितो मया दुर्लभप्रणयिजनसमागमो-
पाय ।
५ स्वप्नसमागमकारिणी निद्रा सेव्यतां भवान् । अथवा तत्र-
भवत्या उर्वश्याः प्रतिकृतिं चित्रफलकेऽभिलिख्य विलोकयन् आत्मनं विनो-
दय ।
ना विचिन्तयसि । १ अनुत्तालपवनस्य । क घ ऽ ३ ।। ।
ख द अनेन परिरम्युद्दमान आत्मानं विनोदयति । घ ण न मुङ्गे । भन् १
मुद्दमुग्ग० म ०लममाणा । राजा प्रियं हेतु यथा कथ्य च वित्रा विनिद्रा ।
इति विदूषकं २ । पश्चादुद्गमान् क पश्चाद्भाग० ॥ चित्रलेखा । क
किं विळम्ब्यते । उर्वशी । सखि बिभेमि ०म ०१ ३ ५ ।
विदूषकः ।० ननु०४ वि० न मया दुर्लभ ०१ जनसमागम ०१ ण ५
विदूषक । स्व०मम कार०५०५ वि० १ सेव्यतां भवान् । अथवा तत्र
पूर्वैः प्रतिकृतिं चित्रफलक 'लखन्त आलोचयन् म द । । ऽवे

द्वितीयाङ्कः । ४१
पुरुषः—(सहर्षम्) ईदृशेन दिव्येन, भगवता प्रेषितः ।
राजा—साधु दाक्षायणीपुत्र साधु ।
उत्सङ्गे नृपतेः सुतस्य सहसा संवाह्यमानोऽपराद्
वक्षः सम्परिमृज्य चामरमरुत्सङ्गेन निष्कासितः ।
अन्तर्गूढरुषा तथापि विदधत्सेवाप्रगल्भं वचो
मूर्ध्ना संस्पृशताऽमुना न नमितौ धूर्तेन पादौ गुरोः ॥ १० ॥
शिष्यः—भो, एवं गुरुर्भवन्तम् ।
वृद्धः—कुतूहलः । एष एवापरः शिष्यभागः ।
विदूषकः—एषोऽहं सङ्कटे पतितोऽस्मि ।
राजा—(विलोक्य ।)
किं ब्रूते यदुदञ्चितेक्षणयुगं साकूतमालोक्यते
यत्किञ्चिद्विमृशन्नधोमुखतया ध्यायन्निवोद्वीक्ष्यते ।
अव्यक्तं नमितोऽथ विस्मयसमुद्भूता...
स संहृष्टमनाः स्वयं व्यपनयत्येतामयं संशयम् ॥ ११ ॥
१ ईदृशेन इति क० पुस्तके नास्ति ।
२ 'इति' क० पुस्तके नास्ति ।
६ ४१

The provided image appears to be entirely blank or contains no visible text. Please upload a clear image containing the text you would like transcribed.

द्वितीयोऽङ्कः। १५
दूतीव मुञ्चन्ते पश्चात्पाशव्यथा रुदितिमिव विप्र-
लिप्सुं दृष्टे ।
राजा—आस्तां यतः स्थातुम् । (देवीमनुमत्य च प्रदर्शयेत् ।)
वत्स, प्रसादय सर्वं ।
विदूषकः—भो वअस्स अदिभिरुई णं सुणिदु इच्छामि ।
दासी—जादु जादु । अज्ज, णमो दे ।
राजा—वत्सताम् । (इति उपपदति ।)
नीतेषु संयामयिता पदं घटं मुखं समुन्नमय्य
सद्यः सक्रोधतया गृह्य रमयेश मुदं ।
यद्यद्दि अअम् रश्मिप्रसारितार्थानलसञ्जन्मित
द्वावित मुक्ता कन्दलवन्धकाणा विसिद्धि इव शरीर ॥ १२ ॥
१ यद्यत्प्रसारितं पश्चात्पाशव्यथं १ ।
२ जादु णिअदु । अज्ज, वन्दामी ।
३ स्तनाभोगं रश्मिप्रसारि स्तनद्वयं यन्श्री-
मत्तं च मुखं समुन्नमय्य तव ।

४६ विक्रमोर्वशीये
उर्वशी—किं' णु संपदं भणिस्सदि।
चित्रलेखा—किं' णु। भणिदं एदं एदेण मणाफरुसज्जादो
वमेहिं अङ्गेहिं ।
विदूषक —दिट्ठिआ मए परु बुभुक्खिदेण सोत्थिवाअणिअं
विअ लद्धं भवदो सम्भासणकारणम् ।
राजा—समाश्वास्यैति किमुच्यते ।
तुल्यानुरागपिशुनं ललिताथबन्धं
पत्रे निवेशितमुदाहरणं प्रियायाः ।
उत्पक्ष्मलो मम सखे मदिरेशणाया
वक्त्रा समागतमिवाऽऽननमाननेन ॥ १३ ॥
उर्वशी—ऐंच्य वो गणामाओ मरी।
१ किं नु साम्प्रतं भणिष्यति ।
२ किं नु । भणितमेतदेतेन मनाक्परुषा...
३ दिष्ट्या मया परुं बुभुक्षितेन स्वस्तिवाचनिकमिव लब्धं भवतो
सम्भाषणहेतुकम् ।
४ नन्वहं गताशामयि ।

द्वितीयोऽङ्कः । ४७
राजा—वयस्य, अङ्गुलीस्वेदेन मे लुप्यन्तेऽक्षराणि । धार्यता-
मयं स्वहस्ते निक्षेपः प्रियायाः ।
विदूषकः — (गृहीत्वा ।) तदो किं तत्तभोदी उवसी भवदो
मणोरहतरुकुसुमं दंसिअ फले विसंवदिस्सदि ।
उर्वशी—हला, जाव उवत्थाणकादरं अत्ताणअं समवस्थावेमि,
ताव तुमं अत्ताणअं दंसिअ जं मे अणुण्हं तं भणाहि ।
चित्रलेखा—तहा । (इति तिरस्करिणीमपनीय राजानमुपगत्य ।) जेदु
जेदु महाराओ ।
राजा—(संभ्रमादरनम्रया) स्वागतं भवत्यै । (पार्श्वमवलोक्य ।) भद्रे,
न तथा नन्दयसि मां सख्या विरहिता तया ।
सङ्गमे दृष्टपूर्वव यमुना गङ्गया यथा ॥ १४ ॥
चित्रलेखा—णेन पच्छ महाराह दीसदि, पच्छा विज्जुल्लदा ।
विदूषकः —(अपवार्य ।) केट्ट णं एसा उवसी उवगदा ।
तत्तभोदीए उव्वसीए सहअरीए प्पहाए होदव्वम् ।
१ ततः किं तत्रभवती उर्वशी भवतो मनोरथतरुकुसुमं दर्शयित्वा फले
विसंवादयिष्यति ।
२ सखि यावदुपस्थानकातरमात्मानं समवस्थापयामि तावत्त्वमात्मानं
दर्शयित्वा यन्ममानुगुणं तत्भण ।
३ तथा । जयतु जयतु महाराजः ।
४ नेनं पश्चान्महाराजो दृश्यते पश्चाद्विद्युल्लता ।
इयं ततो वा । ततो वा । वयं रङ्गावस्थया
मन्तव्यम् ।

The provided image is completely blank and does not contain any visible text to transcribe.

द्वितीयोऽङ्कः । ४९
चित्रलेखा—(उर्वशीमुपेत्य ।) हला, इदो एहि । णिमुक्तर-
भीषणं मअणं पेक्खिअ पिअदमस्स दं दंसिदिं संजुत्ता ।
उर्वशी—(तिरस्करिणीमपनीय ।) अयि अवणत्थिदे, लहु णञ्च
तुए परित्तत्ताम्हि ।
चित्रलेखा—(सस्मितम् ।) एंदम्मि मुहुत्ते जाणिस्सामो को क
संठिस्सदि त्ति । आआरं दाव पडिवज्ज ।
उर्वशी—(साध्वसकम्पमुपगम्य सव्रीडम् ।) जेदु जेदु महाराओ ।
राजा—(सहर्षम् ।) सुन्दरि,
मया नाम जिन यम्य त्वयाद्य समुदीर्यते ।
जयशब्दः सहस्राक्षादागतः पुरषा तरम् ॥ १६ ॥
(हस्ते गृहीत्वा चासने उपवेशयति ।)
१ सखि, इत एहि । निवृत्ततर भीषणं मदनं प्रेक्ष्य प्रियतमस्य ते
दर्शने मयुक्ता ।
२ अयि अनवस्थिते, लघ्वत्र यथा परित्यक्तास्मि ।
३ एतस्मिन्मुहूर्ते ज्ञास्यामः कः क स्थास्यतीति । आचारं तावत्
निरूपय ।
४ जयतु जयतु महाराजः ।
चित्रलेखा । सखि इत एहि । निवृत्ततर भीषणं मदनं प्रेक्ष्य प्रिय-
तमस्य ते दर्शने संयुक्ता । दृश्यतामिति शेषः । निवृत्ततरं मदनं न प्रेक्ष्य तदर्थं दर्शने
संयुक्ता इति कश्चित् ॥ उर्वशी । अयि अनवस्थिते लघवत्र त्वया परित्य-
क्तास्मि ॥ चित्रलेखा । एतस्मिन्मुहूर्ते ज्ञास्यामः कः क स्थास्यतीति । आचारं
तावत् प्रतिपद्यस्व ॥ उर्वशी । जयतु जयतु महाराजः । (पाणिग्रहणं चिकीर्षुः सहर्ष
तं वदाम्यु । जयतु जयतु महाराजः ॥ मया नामेति । जिन गेषु मया
येन भाजनं वचनान्तरेण सहस्राक्षात् त्वत्पूर्वस्य
इन्द्रस्य आगतः प्रसादात् त्वया समुदीर्यते विज्ञाप्यते इति । अद्य
च जयतु राजन् स्वागतं पुरषा न्तरम् इत्य नमुत्सरोत्तरं वाक्येय
शक्र वने न तस्योद्भूतं जयतीत्यायु । यथैवं रूपं स्यादुक्तं लिङ्गम् ॥१६॥

४८ विक्रमोर्वशीये
राजा—एतदासनाभ्यताम् ।
चित्रलेखा—उव्वसी महाराजं सिरसा पणमिअ विण्णवेदि ।
राजा—किमाज्ञापयति ।
चित्रलेखा—मम तस्सिं सुरारिसंभवे दुव्वए महाराओ एव्व
सरणं आसी । सव्वद सा अहं तुह दंसणसमुत्थेण आआमिणा
बलिअं बाधिअमाणा मअणेण पुणो वि महाराअस्स अणुक्कम्प-
णीआ होमि ।
राजा—अयि सखि,
पर्युत्सुका कथयसि प्रियदर्शना ता-
मार्तिं न पश्यसि पुरूरवसस्तदर्थाम् ।
साधारणोऽयमुभयो प्रणयो यतस्व
तां कौमुदीमिव समागमयेन्दुरिम्भे ॥ १५ ॥
१ उर्वशी महाराजं शिरसा प्रणम्य विज्ञापयति ।
२ मम तस्मिन्सुरारिसंभवे दुर्नये महाराज एव शरणमासीत् । सां
प्रत साहं तव दर्शनसमुत्थेनायासिना बलवद्बाध्यमाना मदनेन पुनरपि
महाराजस्यानुकम्पनीया भवामि ।
त्वाह प्रच्छन्नप्रकाशत्वान्न — तद्भवदपवारितम् । रहस्यं तु यदन्यस्य परावृत्य
प्रकाश्यते । इति । कृत नवावेशोपगता । तत्रभवत्या उर्वश्या रहस्यनैतया
भवितव्यम् ॥ चित्रलेखा । उर्वशी महाराजं शिरसा प्रणम्य विज्ञापयति ॥ चि-
त्रलेखा । मम तस्मिन्सुरारिसंभवे दुर्लये महाराज एव शरणमासीत् । सांप्रतं
साहं तव दर्शनसमुत्थेनायासिना बलवद्वाध्यमाना मदनेन पुनरपि महाराजस्यानुक-
म्पनीया भवामि ॥ पर्युत्सुकामिति । आर्ति पीडाम् । अयमुभयोरावयोः प्र-
णयः प्रमः साधारणः । यथा मम तस्याम् तथा तस्या अपि मयीत्यर्थः । अतो
दतस्व यत्नं कुरु । समागमयेन्दुरिम्भे इव ताम् । मदीक्षणात् । स-
मागमय । प्रणयः परस्परं तस्मिन् सममवस्था च न च योग्यैषम् इति पाठः मारस्य
प्रणयः सोऽम्काद्वन भिन्न पीडाप्रदानकरः । तं दृष्ट्वैव नूनं समनावस्था घटनाव
तस्यान योग्यमिति सोऽक्षिपि । अनोष्टीति मितनत्रपश्रीश्चित्रष इति भावः ॥ १५॥

द्वितीयोऽङ्कः । ४९
चित्रलेखा—(उर्वशीमुपेत्य ।) हला, इदो एहि । पिसुआणर-
भीरणं मयणं पेसिअअ पिअदमस्स दे दूदिमि संवृत्ता ।
उर्वशी—(तिरस्करिणीमपनीय ।) अयि अववत्थिदे, लहु एव्व
जुत्तं परिच्चइदं ।
चित्रलेखा—(सस्मितम् ।) एदस्मि मुहुत्ते जाणिस्सामो को क
सरिस्सदि त्ति । आकारं दाव पडिवज्ज ।
उर्वशी—(सङ्घर्षगुणवत्तया सव्रीडम् ।) जदु जदु महाराओ ।
राजा—(सहर्षम् ।) सुन्दरि,
यया नाम जितं यस्य त्वयाय समुदीर्यते ।
जयच्छब्द सहसामादागत पुरषात्तरम् ॥ १६ ॥
(एवं गभीता आसनमुपनयति ।)
१ सखि, इत एहि । पिशुनानार भीषणं मदनं प्रेष्य प्रियतमस्य ते
दूतीस्मि संवृत्ता ।
२ अयि अनवस्थिते, लघ्वेव युक्तं परित्यक्तुम् ।
३ एतस्मिन्मुहूर्ते ज्ञास्यामः कः कं स्मरिष्यतीति । आकारं तावत्
प्रतिपद्यस्व ।
४ जयतु जयतु महाराजः ।
चित्रलेखा । हला इत एहि । पिशुनानार भीषणं मदनं प्रेष्य प्रिय-
तमस्य ते दूती संवृत्ता । उर्वशी । अयि अनवस्थिते मदनं प्रेष्य प्रियतमस्य ते दूती
संवृत्ता इत्येव वक्तव्यम् । उर्वशी । अयि अनवस्थिते लघ्वेव त्वया परित्य-
क्तं मया । चित्रलेखा । एतस्मिन् मुहूर्त्ते ज्ञास्यामः कः कं स्मरिष्यतीति । आकारं
तावत्प्रतिपद्यस्व । उर्वशी । उर्वशी नामधेयम् । यद्वा आलिङ्गनार्थं त्वं प्रेरयसी-
त्यतिभावः । जयतु जयतु महाराजः ॥ यया नामेति । जिनं यया कश्चि-
ज्जितः स जयच्छब्देन सह... । महच्छब्दादिना न पूर्वं त्व-
दुक्त्या सा सम्बोधिता । किन्तु तस्य पुरोऽद्य तत्तेऽपि ज्ञातिङ्कयम् । अथ
राजा—जयतु इत्यर्थः । राजन पुरस्तात्तरम् इत नमुनागोचरं यावत्
राज्ञो जयशब्देन प्राप्तम् । स सहसा मे । अग्रेऽनयोरस्य स्यादुत्तानम् इति

The provided image is completely blank and contains no text to transcribe.

द्वितीयो ऽङ्कः । ५१
द्विपदिका—(गाती है, [मलय-पवनका अभिनय] करके) मलय
के शिखरोंपर उत्पन्न होकर तुम जिसके स्पर्शसे शीतल होकर आनन्दित
हुए हो वह कहाँ है ?
राजा—(सुनकर वयस्यको दिखाकर) अरे मित्र ! यह तो मलय-शिखण्डी ही
है, यह लो। विशुद्ध रूपका आनन्द लो।
(इसके बाद चेटियाके साथ साभरणवसना वासवदत्ताका प्रवेश होता है)
राजा—( देखकर ) देवि ! देवि ! अद्भुत संगति है।
विदूषकः—(राजाको दिखाकर) अरे मित्र—(स्वगतम् सोचकर)
उचित नामका यह वासवदत्ता-औषधिरूप मलय आ गया तो तुम्हारा मलय-
विकार दूर हो ही जायगा ।
राजा—विरमति मलयपवनः ।
विदूषकः—भो वयस्य, पश्यैतां बन्धुजीवशेफालिकामिव । क्या अब भी तुम्हारे विकार
तुमपर ? किमिदानीं तव हृदयप्रियायाः पुरतस्तिष्ठसि । तो क्या तुम्हारा हृदयप्रियाके
सम्मुख ही बैठना चाहिए ?
१. द्विपदिका एक छन्द है जिसके द्वारा—गीतका भेद ।
२. इस श्लोकका भाव यह हुआ ।
३. ४. ५. ६. ७. टि० सं०

५० ५२ विक्रमोर्वशीये
मन्दा राजा-ममाप्येतदेव मनसि वर्तते। तया संहृत्य मुक्ताने
अनीशया शरीरस्य हृदयं स्ववश मयि ।
सानुकम्पक्रियालक्ष्यैर्न्यस्तं निःश्वसितैरिव ॥ १८ ॥
विदूषकः-(स्वगतम् ।) वेवदि मे हिअअं केत्तिए ववार ण्ण
भुज्जवत्तम्म अत्तभवदा वअस्सेण णाम गेण्हिदं त्ति ।
राजा-वयस्य, केनेदानीं तु मनसमात्मानं विनोदयानि ।
(स्मृत्वा ।) उपनय भूर्जपत्रम् ।
विदूषकः-(सर्वतो दृष्ट्वा सविषादम् ।) हा हद्धी हा हि ^-^
दिव्वं वखु तं भुज्जवत्तं गदं उवसीमग्गेण ।
राजा-(सास्रम् ।) सर्वत्र प्रमादी वैधेय ।
विदूषकः-ण विखिणु (उपायं ।) इदो मने । एत्थ
(इति विधतव्यं नाटयति ।)
(ततः प्रविशत्यौशीनरी चेटी च विभवतश्च परिवारः ।)
औशीनरी-हंजे णिउणिए, सचं किं लदाघरं णिग्गदो अ
ज्जमाणरअस्सहाओ दिट्ठो तुए महाराओ ।
१ वेपते मे हृदयं कस्या रेखायाः तस्य भूर्जपत्रस्याभवता वयस्येन नाम
गृहीतमिति ।
२ हा धिक् हा धिक् । भो दिव्यं खलु तद् भूर्जपत्रं गतमुर्वशीमार्गेण ।
३ ननु विचिनोतु । इतो मन्ये । अत्र वा मन्ये ।
४ हञ्जे निपुणिके, सत्यं किं लतागृहं निर्गतोऽवमानितायास्तत्र महारथः / महाराजो
महाराज ।
उर्वशी । न ममा ई तं श नमयुव र द्यानं हृदये ॥ क्षत्रीनयेति ।
शरीरस्यामातया । इत्यादीनव ~ य । नरा विभवतम् ॥ १८ ॥ वि
दूषक । वेपय मे हृदय कस्य व त्तो दृढ भूर्जपत्रभवनता वयस्येन
नाम गृहीमिति ॥ राजा । ३ मनसमुत्तीर्य्यादु विदूषक । १ हा हं न
दृष्ट्वते। भो दिव्यं खलु भूर्जपत्रेण उर्वशीमार्गेण विभवतश्चरपरिवारः
अथकयथ । प्रमारेणप्रमत्तस्त्वम् इति विहस्य । वैधेय मन्द । नृपाङ्ग
इत्यन्वयः इति हेर ॥ विदूषक । ननु विचिहुँ ॥ विदूषक । १ वैधेय
अत्र वा मन्येदु ॥ औशीनरी हञ्जे निपुणिके अ अ दीर्घात् । १४५० चैत्र

द्वितीयोग्ङ्कः । ५३
चेटी—अलीय किं गए भहिणी विण्णविदपुव्वा ।
देवी—तेण हि एदाविदव्वउरिदा मुणिग्गे दाय दीवग्भम
तिणाद ज तुए कहिद राथ ण पवि ।
चेटी—जं देवीए रणदि ।
देवी—(परिक्रम्य पुरस्तावलोक्य च ।) णिंडणिण, किं तु एद
गए णवचीअर विम इदो दक्खिरणमग्गेण आणीअदि ।
चेटी—(विभाव्य) भैट्टिणि, पच्चितणविभाविदवगरं मुक्कइदं
वायु दिस्सै । हव, कह देवीए ए व चेट्टखेत्तिव्वाए । (प्रविश्य)
कह दाचीअदु एदम् ।
(देवी—अपलोगिहि दाय बदण। यदि अपरिरदं तदो गुणिस्सम्।
१ अलीक नया भ' नी विज्ञापितपूव्वी ।
२ नत हि एनावियारित्रा सोटेरार्थं माम्मदर्शति कापद
यदि। रात्य न पं थ ।
३ यद्‌न्या शेवत ।
विमुक्तेषु १२ २९३ एव दिव्वो यत्तो दूरि ४५ ४१ती

The provided image is completely blank and contains no text.

द्वितीयोऽङ्कः । ५३
चेटी—अलीकं किं गए भट्ठिणी णिष्णाविदुंपुरा ।
देवी—तेणं हि एदाविवडवन्तरिदा सुणिस्सं दाव धीसम्ब्भम
णिग्गहं जं तुए कहिदं सधं णं घेत्ति ।
चेटी—जं देवीए रच्चदि ।
देवी—(परिक्रम्य पुरस्तावलोक्य च ।) णिँउणिए, किं णु एदं
वत्त णवचीअरं त्रिज्ज इदो दक्खिणमारुदेण आणीअदि ।
चेटी—(विभाव्य) भट्ठिणी, पडियत्तणविभाविदस्सर मुज्जवत्त
वत्तु एदंम् । हंत, कहं देवीए एव्व णेउरकोर्डिलग्गम् । (गृहीत्वा)
यह वाचीअदु एदम् ।
देवी—अवलोएहि दाव एदम्। यदि अविरुद्धं तदो सुणिम्सम्।
१ अलीकं मया भट्टिनी निष्णावितुम्परा ।
२ तेन हि एतद्विटपान्तरिता श्रोष्ये तावद्विश्रम्भप्रतितानि यत्त्वया
कथितं सत्यं न वेति ।
३ यद्देव्या रोचते ।
४ निपुणिक किं नु एतत् नवचीरमिवतो दक्षिणमारुतेना-
नीयते ।
५ भट्टिनि प्रत्यावर्तनविभावितस्वर मुज्जवत्त एतत्। हन्त, कथं देव्या
...