सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

Vikramorvashiyam of Kalidasa with Hindi Commentary

महाकवि कालिदास / पं. विश्वनाथ शास्त्री द्वारा

DevanagariSanskritpublished168 पृष्ठ

पृष्ठ 54, कुल 168 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 54

द्वितीयोऽङ्कः । ४९
चित्रलेखा—(उर्वशीमुपेत्य ।) हला, इदो एहि । पिसुआणर-
भीरणं मयणं पेसिअअ पिअदमस्स दे दूदिमि संवृत्ता ।
उर्वशी—(तिरस्करिणीमपनीय ।) अयि अववत्थिदे, लहु एव्व
जुत्तं परिच्चइदं ।
चित्रलेखा—(सस्मितम् ।) एदस्मि मुहुत्ते जाणिस्सामो को क
सरिस्सदि त्ति । आकारं दाव पडिवज्ज ।
उर्वशी—(सङ्घर्षगुणवत्तया सव्रीडम् ।) जदु जदु महाराओ ।
राजा—(सहर्षम् ।) सुन्दरि,
यया नाम जितं यस्य त्वयाय समुदीर्यते ।
जयच्छब्द सहसामादागत पुरषात्तरम् ॥ १६ ॥
(एवं गभीता आसनमुपनयति ।)
१ सखि, इत एहि । पिशुनानार भीषणं मदनं प्रेष्य प्रियतमस्य ते
दूतीस्मि संवृत्ता ।
२ अयि अनवस्थिते, लघ्वेव युक्तं परित्यक्तुम् ।
३ एतस्मिन्मुहूर्ते ज्ञास्यामः कः कं स्मरिष्यतीति । आकारं तावत्
प्रतिपद्यस्व ।
४ जयतु जयतु महाराजः ।
चित्रलेखा । हला इत एहि । पिशुनानार भीषणं मदनं प्रेष्य प्रिय-
तमस्य ते दूती संवृत्ता । उर्वशी । अयि अनवस्थिते मदनं प्रेष्य प्रियतमस्य ते दूती
संवृत्ता इत्येव वक्तव्यम् । उर्वशी । अयि अनवस्थिते लघ्वेव त्वया परित्य-
क्तं मया । चित्रलेखा । एतस्मिन् मुहूर्त्ते ज्ञास्यामः कः कं स्मरिष्यतीति । आकारं
तावत्प्रतिपद्यस्व । उर्वशी । उर्वशी नामधेयम् । यद्वा आलिङ्गनार्थं त्वं प्रेरयसी-
त्यतिभावः । जयतु जयतु महाराजः ॥ यया नामेति । जिनं यया कश्चि-
ज्जितः स जयच्छब्देन सह... । महच्छब्दादिना न पूर्वं त्व-
दुक्त्या सा सम्बोधिता । किन्तु तस्य पुरोऽद्य तत्तेऽपि ज्ञातिङ्कयम् । अथ
राजा—जयतु इत्यर्थः । राजन पुरस्तात्तरम् इत नमुनागोचरं यावत्
राज्ञो जयशब्देन प्राप्तम् । स सहसा मे । अग्रेऽनयोरस्य स्यादुत्तानम् इति