विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

५० ५२ विक्रमोर्वशीये
मन्दा राजा-ममाप्येतदेव मनसि वर्तते। तया संहृत्य मुक्ताने
अनीशया शरीरस्य हृदयं स्ववश मयि ।
सानुकम्पक्रियालक्ष्यैर्न्यस्तं निःश्वसितैरिव ॥ १८ ॥
विदूषकः-(स्वगतम् ।) वेवदि मे हिअअं केत्तिए ववार ण्ण
भुज्जवत्तम्म अत्तभवदा वअस्सेण णाम गेण्हिदं त्ति ।
राजा-वयस्य, केनेदानीं तु मनसमात्मानं विनोदयानि ।
(स्मृत्वा ।) उपनय भूर्जपत्रम् ।
विदूषकः-(सर्वतो दृष्ट्वा सविषादम् ।) हा हद्धी हा हि ^-^
दिव्वं वखु तं भुज्जवत्तं गदं उवसीमग्गेण ।
राजा-(सास्रम् ।) सर्वत्र प्रमादी वैधेय ।
विदूषकः-ण विखिणु (उपायं ।) इदो मने । एत्थ
(इति विधतव्यं नाटयति ।)
(ततः प्रविशत्यौशीनरी चेटी च विभवतश्च परिवारः ।)
औशीनरी-हंजे णिउणिए, सचं किं लदाघरं णिग्गदो अ
ज्जमाणरअस्सहाओ दिट्ठो तुए महाराओ ।
१ वेपते मे हृदयं कस्या रेखायाः तस्य भूर्जपत्रस्याभवता वयस्येन नाम
गृहीतमिति ।
२ हा धिक् हा धिक् । भो दिव्यं खलु तद् भूर्जपत्रं गतमुर्वशीमार्गेण ।
३ ननु विचिनोतु । इतो मन्ये । अत्र वा मन्ये ।
४ हञ्जे निपुणिके, सत्यं किं लतागृहं निर्गतोऽवमानितायास्तत्र महारथः / महाराजो
महाराज ।
उर्वशी । न ममा ई तं श नमयुव र द्यानं हृदये ॥ क्षत्रीनयेति ।
शरीरस्यामातया । इत्यादीनव ~ य । नरा विभवतम् ॥ १८ ॥ वि
दूषक । वेपय मे हृदय कस्य व त्तो दृढ भूर्जपत्रभवनता वयस्येन
नाम गृहीमिति ॥ राजा । ३ मनसमुत्तीर्य्यादु विदूषक । १ हा हं न
दृष्ट्वते। भो दिव्यं खलु भूर्जपत्रेण उर्वशीमार्गेण विभवतश्चरपरिवारः
अथकयथ । प्रमारेणप्रमत्तस्त्वम् इति विहस्य । वैधेय मन्द । नृपाङ्ग
इत्यन्वयः इति हेर ॥ विदूषक । ननु विचिहुँ ॥ विदूषक । १ वैधेय
अत्र वा मन्येदु ॥ औशीनरी हञ्जे निपुणिके अ अ दीर्घात् । १४५० चैत्र