सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
संग्रह पर लौटें

भोजनकुतूहल: प्रथम भाग (रघुनाथ नवहस्त - आहार-रसायन, पाकशाला-व्यवस्था व विरुद्धाहार)

Bhojanakutuhala of Raghunatha Navahasta

रघुनाथ नवहस्त (सम्पादक: सूरनाड कुंजन पिल्लै) द्वारा

DevanagariSanskritpublished358 पृष्ठ

२
विषयः पृष्ठम्
३. तृणधान्यप्रकरणम् ... १९-२०
(i) कङ्गुगुणाः .... १९
(ii) श्यामाकगुणाः ... ”
(iii) कोद्रवगुणाः ... २०
(iv) वरकगुणाः .... ”
(v) 'नांचणे' गुणाः ... ”
४. धान्यसामान्यगुणप्रकरणम् ... २१-२५
(i) भृष्टधान्यगुणाः ... २२
(ii) धानाः ... २३
(iii) सक्तवः ... ”
(iv) पृथुकादयः ... २४
५. सिद्धान्नप्रकरणम् ... २६-५८
(i) यवाग्वादिलक्षणानि गुणाश्च २६
(ii) ओदनप्रकरणम् ... २७-२९
(iii) क्षीरीप्रकरणम् ... ३०
(iv) नारिकेरक्षीरी ... ”
(v) सूपप्रकरणम् ... ३१-३२
(vi) भक्ष्यप्रकरणम् ... ३३-५८
(a) वटक, फेणी, लाडु, पोल्यादयः ३७-५०
(b) मांसप्रकाराः ५१-५३
(c) भक्ष्यादिसाधारणविशेषगुणाः ५४-५७
६. शाकप्रकरणम् ... ५८-१०७
(i) शाकविभागः ... ५८
(ii) शाकसामान्यगुणाः ... ”
(iii) मूलकगुणाः ... ५९
(iv) कन्दगुणाः ... ६०-६५

विषयः पृष्ठम्
(vi) करीराणि ... ७७
(vii) फलानि ... ७७–८७
(viii) कदल्यादि ... ८७–९०
(ix) नारिकेलः ... ९१
(x) पूगादिफलानि ... ९१–९४
(xi) बदरादि ... ९४–१००
(xii) हरीतकीप्रकरणम् ... १००–१०३
(xiii) आम्रप्रकरणम् ... १०३–१०६
(xiv) काण्डीरः ... १०६
(xv) पुष्पाणि ... १०७
(xvi) कवकानि ... ”
७. हारीतप्रकरणम् ... १०८–११०
८. उपदंशाः ... ११०–११४
९. कर्चर्यः ... ११४–११५
१०. सम्भाराः ... ११५–१२१
(i) एलादयः .... ११५–११६
(ii) लवणानि .... ११६–११७
(iii) त्वचादयः ... ११७
(iv) कस्तूरी ... ११८
(v) गोरोचना ... ११९
(vi) कर्पूरः ... ११९–१२०
(vii) जातीपत्यादयः ... १२०–१२१
११. कृत्रिमघृतानि ... १२१
१२. शर्करा .... १२२
१३. पानकानि .... ”
१४. काञ्जिकम् ... १२३–१२५

विषयः पृष्ठम्.
१५ • क्षीरप्रकरणम् ... १२५-१३५
(i) क्षीरसामान्यगुणाः ... १२५
(ii) क्षीरविशेषगुणाः .... १२६
(iii) वर्णविशेषेण गोक्षीरगुणाः ... ”
(iv) वयोविशेषेण गोक्षीरगुणाः .... १२७
(v) पीयूषादिगुणाः ... ”
(vi) आमादिगुणाः ... १२८
(vii) कालविशेषेण पयःपाने गुणाः • ”
(viii) उषितपयःपाने दोषः ... ”
(ix) उष्णशीतादिक्षीरपाने ताम्रादि-
बहुविधपात्रभृतक्षीरपाने च
गुणदोषविचारः .... १२८-१३१
(x) माहिषक्षीरगुणाः . ... १३२
(xi) आजस्य ... ”
(xii) औष्ट्रस्य ... १३३
(xiii) खराश्वीक्षीरयोः ... ”
(xiv) मानुष्याः ... ”
(xv) हस्तिन्याः ... ”
(xvi) एडकायाः ... ”
(xvii) मेष्याः .... ”
(xviii) मथितक्षीरगुणाः .... १३४
(xix) क्षीरफेनगुणाः .... ”
(xx) क्षीरमित्राणि .... ”
(xxi) क्षीरामित्राणि ... १३५
१६ • दधिप्रकरणम् ... १३५–१४२
(i) अवस्थाभेदेन वैविध्यं गुणाश्च १३५
(ii) गव्यस्य ... १३६
(iii) ऋतुविशेषेण सामान्यतो दधिगुणाः

५
विषयः पृष्ठम्
(iv) माहिषस्य ... १३६
(v) आजस्य ... १३७
(vi) मेष्याः ... "
(vii) अश्विन्त्याः ... "
(viii) गर्दभ्याः ... "
(ix) उष्ट्र्याः ... "
(x) हस्तिन्याः .... १३८
(xi) स्त्रियाः .... "
(xii) दधिमण्डगुणाः .... "
(xiii) निस्सारदधिगुणाः .... १३९
(xiv) दधिविविधाः ... "
(xv) शिखरिण्यः ... १४०-१४२
(xvi) सरस्य मस्तुनाश्च गुणाः ... १४३
(xvii) तक्रप्रकरणम् ... १४३-१४७
17. नवनीतप्रकरणम् ... १४७-१४९
18. घृतप्रकरणम् ... १४९-१५१
19. तैलप्रकरणम् .... १५१-१५५
20. इक्षुप्रकरणम् .... १५५-१५८
21. इक्षुरसविकारप्रकरणम् ... १५९-१६५
22. मधुप्रकरणम् ... १६५-१६७
23. मद्यप्रकरणम् ... १६८-१६९
24. मांसप्रकरणम् ... १६९-१७६
(i) भेदाः गुणाश्च ... १६९
(ii) मृगमांसम् ... १६९-१७१
(iii) पक्षिमांसम् ... १७१
(iv) मत्स्यमांसम् ... १७२-१७६

विषय: पृष्ठम्
२५. जलप्रकरणम् । .... १७६-१९५ :
(i) जलसामान्यगुणा: • ... १७६
(ii) पानीयभेदा: गुणाश्च .... १७७-१८०
(iii) नदीविशेषगुणा: ... १८०-१८४
(iv) औद्भिदम् . ... १८४
(v) नैर्झरम् . .... "
(vi) सारसम् ... "
(vii) ताटकादिजलम् .... १८४-१८६
(viii) नारिकेळोदकगुणा: .... १८७-१८८
(ix) गुणवदोदकम् ... १८८
(x) वर्ज्यजलानि ... १८९
(xi) प्रतिप्रसव: ... १९०
(xii) उष:पानगुणा: • .... "
(xiii) उष्णशीतादिजलगुणदोषा: .... १९१--१९३
(xiv) काष्ठविशेषेण तापितवारिगुणा: १९३-१९४
(xv) पात्रविशेषस्थितजलगुणा: १९५
२६. सविषान्नादिपरीक्षा विषदलक्षणं च ... १९६, १९७
२७. विरुद्धद्रव्यप्रकरणम् ... १९७-१९९
२८. पथ्यापथ्याभ्यासत्यागप्रकार: ... १९९-२०३
२९. पथ्यापथ्यशमनम् ... २०३-२११
३०. स्वभावतो हितानि ... २११
३१. स्वभावादहितानि ... २११-२१२
३२. संयोगविरूद्धानि ... २१२
(i) अभक्ष्यजन्मनक्षत्रवृक्षा: ... " .
३३. भोजनकाल: ... २१३
•३४. भोजनभाजनानि ... २१४

७
विषयः , पुटम् •
35. पत्राणि • २१५
36. भोजनादौ ब्रह्मादिस्मरणम् ... ,,
37 भोजनविधिः ... २१६-२१८
38. भोजनानन्तरकृत्यम् • ... २१८-२१९
39. ताम्बूलविधिः ... २१९-२२०
40. सुषेणोक्तो भूपानां भोजनविधिः ... २२१-२२६
41. राज्ञां ताम्बूलविधिः ... २२७-२२८
४२. अनुलेपनम् ... २२८
43. उपभोगार्हवस्त्रगुणाः .... २२९
44. प्रथमपरिच्छेदसमाप्तिः ... २२९-२३०

The provided image is completely blank and contains no visible text, diagrams, or content to transcribe.

APPENDIX — I.
भोजनकुतूहले प्रथमपरिच्छेद-
श्लोकार्थानुक्रमणी।
श्लोका• पुटम् श्लोका• पुटम्
अकालजं कुसूभं 106 अतिसारहरं • 104
अक्षं कषायं • 102 • अतिसारेऽग्निमान्द्ये 134
अक्षमज्जा मदकरः " अतोऽत्यन्त . 192
अक्षीयस्य फलं 112 अत्यम्बुपान 114
अगस्तिरग्निः 218 अत्यम्बुपानात् 192
अगात्तिसारः 33 " 218
अग्नेर्दीप्तिकरं 76 अत्यम्लं दीपनं 136
अग्निमान्यकरं 109 अत्यम्लपर्णी • 70
अग्निमान्द्यहरा 73 अत्यशनं च 223
अग्निसन्दीपनं 216 अत्युच्छ्रितास्तु 46
अग्नौ प्रतपनं 190 अत्युष्णताच्च 49
अग्राह्यमुदकं .189 अत्युष्णान्नं 216
अङ्गारकर्मगस्ति 219 अथ चनमधु 210
अङ्गारकर्कटी 35 अथ वक्ष्यामि 212
अङ्गारपोलिकाः 35 अथवा सिद्ध 33
अच्छे पटे च 142 अदृष्टसलिलाभावे 190
अजगन्धा कटूष्णा 72 अधोमुखघट 33
अजाजी मारचं 52 अधौतमस्रुतं 26
अजानामल्प 132 अनन्तदेवात् 229
अजा पयस्विनी 133 अनायासप्रदायीनि 219
अजीर्णकाष्ठ 72 अनार्तवं प्रमुञ्चन्ति 178
अजीर्णे चौषधं 191 अनिष्टगन्ध 131
अजो वृत्तकस्तु 133 अनुदत्तस्नेहमपि 201
अञ्जनागर्भसंभूतं 215 अनेकविषविध्वंसि 63
अञ्जन्झा मधुराम्ला च 93 अनेन विधिना 51
अतः परं न पेयं 188 अन्तरादौंतें 136
अतसो महगन्धा 17 अन्ते पुनर्द्रवाशी 193
अतिक्लिन्नं ग्लाविकरं 216 " 216
अतिजीर्णमसात्म्यं च 223 अन्नपानौषधं 202
अतित्रताशिताहारो 216 अन्नप्ररोचकं 93
अतिपाकेन 158 अन्नसञ्जात 219
अतिसारक्रिमिहरो 64 अन्नेन शस्तेः 216

४
श्लोकाः पृष्ठम् श्लोकाः पृष्ठम् .
अनेनाङ्गि १९३ अम्लवेतसफलं ४६
अन्नं महा. २१५ अम्लवेतसं "
अन्नं विशेषात् २२५ अम्लिकाफल १२२
अन्यथा क्षोभं १६९ अम्लिकायाः फलं "
अन्यथा कल्पं १९१ अम्लिकावटकाः ३४
• अन्योस्तस्तन् २३ अम्लेन क्षोभित् २२६
अन्ये बद्ध १७२ अम्लन वातं १४३
अन्यो राजषकाण्डुः ६१ अम्लेष्वामलकं १८४
अपक्वमेव यन्मङ्गं १२७ अयं प्रकारः ४१
अपथ्यं पथ्यं २०३ अरण्यमाषा ११
अपथ्यमपि हि १९९ अर्हवास्तुकमि ६०
अपथ्याः प्राणिनां १७९ अरुचौ वातरोगेषु १२५
अपनयति पवनं १९२ अरुच्यं सुकुमाराणां १३७
अपरं श्वेत ४७ अरोचकहरः ६२
अपि नयाः १७९ अरोचकहरा ७३
अपूपपस्त्यै २०५ अरोचकहरा येष ४४
अप्पाविकं १३१ अरोचके च १३९
अप्राप्तकाले २१७ अरोचके पीनस १३६
अभिव्यन्यति १६२ अर्कपत्रं भृशं २१५
अमुके पित्त १५७ अर्धपक्वः ९०
अभी नक्षत्रं २१३ अर्धपक्वैः २४
अमृतफलं ९४ अर्धस्विन्नाः "
अम्बष्ठा सकषाया ७१ अधीदकं १४०
अम्बुजबन्धु ३९ अर्धाशोनं १९२
अंभसः प्रसृतानि १९० अर्धावशिष्टं १३०
अन्नः कषाया १०३ अशोः श्वयथु ७२
अम्लं कटूष्णं १११ अशौभगन्दर १८९
अम्लं चतुषं १३५ अलक्तो रक्त ११७
अम्लं तक्रं १४४ अलक्ष्मीरक्त १९३
अम्लं तु दीपनं १३५ अलमोसाह्वो १७४
अम्लं विडंगं ७६ अलकंस्तिक्त ११२
अम्लं स्वादु १०४ अलसान्द्रफलं ४२
अम्लः कटूष्णो ९५ अलावूताभिः १००

श्लोकाः'पुटम्श्लोकाः:पुटम्:
...प्रच्छाः40आखुकर्णी70
...षः कटु10आगस्त्यं तरुण82
...निस्कृफा2आग्नेयमेव138
...रको179आचम्य जड218
...न40आजमग्निबलकृत132
...कुडुम्भ198आजमाड्यं च149
...दी75आजानु स्थापनीबं222
...बृंहणं162आज्ये तां भर्जयेत्45
...रोचनं74आढकी कफपित्त14
...स्तम्भं136आढकी तु कषाया,,
...काम्ब्लक्षं135आतपे बहुलामोदं121
...मुण्डः8आतपे शोषिताः36
...मातन्मना216आतपे स्थापयेत्47
...मनागौ212आदौ द्रवं193
...उवृक्षस्य89आदौ मन्दं135
...सं भवेत्170आदौ माहिषं140
...यादिक्रमात्213आदौ स्वादु223
...धि स्यात्137आद्यं विषोपमं220
...र्षिस्तु150आध्मानकृमि60
...स्तु नवनीतं148आध्मानगुल्म27
...वणक32आध्मानाष्ठीलिका75
...मश्लेष109आध्ये मष्वति166
...म्बी तु82आध्येमौरालकं165
...वरहरा84आन्ते मधु167
...कुण्डिहरं101आर्दिते षडह40
...गते दिवानाचे191आर्द्रं तद्गुर्वभि91
...पितरके च159आर्द्रकं तरुणं64
...ः सक्तवः203आर्द्रकं सगुडं108
...पि तेषां तु202आर्द्रकजीरक39
...सर्वरोगाडवं149आर्द्रकरामठ,,
...तर्पणे104आर्द्रकस्य रसः65
...युक्त्या177आर्द्रकाज्जायते201
...स्वादु153आर्द्रैश्चिञ्चाफलैः108
...र्क परं102आर्द्रैर्भृष्टो12.

श्लोकः पृष्ठम् श्लोकाः पृष्ठम्
हो नैषधीयं २०५ आम्रातकोदुम्बर २०४
आहोऽतितैलसंको १३ आम्लातयोगो १०४
आनाहूर्ध्व १३३ आम्लिवेतः १०५
आनाहज्वर ७० आम्लिकां लेहयित्वा ८८
आवाहनेहो १५ आयसे कांस्यपात्रे च २१४
आनूपं वारि १८० आयसे तु कृतं १२९
आनूपं सक्तिकं .." आयुःप्रवर्धिनी १४१
आनूपमामिषं १९७ आयुरग्ने २१९
आपीतवर्णं १६६ आयुर्वेदि १५०
आलिङ्गरो रहसि २२२ आयुश्चहृल्लमवानस्य २२१
आप्य वन्तरं १९४ आरब्धकुक्कुट १७१
आमं ग्राहितरं २०१ आरम्भा पोलिका ६९
आमं चेत् १६७ आरनालं तु १२४
आमं धूपमदं ९८ आरुस्कगौरव २१७
आमं लकुचं ८४ आवर्त्तयेत् क्षीरशेषं १८१
आमं संप्राद्दि ६० आविकं तु पयः १३८
आमदोषकरो ७ आविकं दधि १३७
आमदोषहरं १४६ आविकं नवनीतं १४८
आममांसानि १९८ आविकं मधुरं १७१
आममांसं १२२ अ. भयं पवनादीनां २१६
आममासपाकं १२४ आषाढे हस्तस्ते १८६
९७ आसवातिवजा १५५
आमशूल २७ आसियति भुवं १९२
१२ आसुरी कटु १८
आमश्लेष्म ९१ आस्तीर्य जीर्णे १८९
आमातिसारे १४५ आहारं तु रहः २१८
आमातीसार ४१ आहारं बहुविधं २१७
आमाम्लदोष ९० आहारनिहार २१४
आम्रं कृत्रिम १०४ इक्षवस्तेऽप्रभावे १५७
आम्रत्वचा " इक्षुरसः परितप्तः १५८
आम्रबीजं १०५ इक्षो रमभवं "
आम्रमार्ग १०४ इक्षो रसस्य १६१
आम्रस्य शाक्यं १०५ इति संक्षेपतः १८८
आम्लतकं ९८ इति सम्मिलितस्य २१५

४
• श्लोकाः • | पृष्ठम् | श्लोकाः • | पृष्ठम् •
इत्थं यथादोषं | 101 | उद्रेकं ... | 197
इत्थं विमृश्य | 229 | उपरोधित्वात् | 167
इत्थं हि ताम्बूलं | 227 | उपवासफलं | 183
इत्थमद्भुतं केवन्न | 207 | उपोदकातिसाराय | 198
इत्यमं विषवपु | 197 | उपादकाशाकु | 205
इत्युदार्य | .219 | उपोदकी कटुः | 67
इदं तेऽन्ये च | 203 | उपोदकी तृतीया | ,,
इदं कुसरनाम | 29 | उपोदकी परा | 67
इन्द्रनीलदळा | 166 | उभाभ्यां लक्ष्म्युपेतः | 213
इन्द्रो दुर्भगतां | 144 | उभौ कफप्रश | 24
ईषच्च दीपनं | 150 | उष्ट्रीक्षीरं | 133
ईषत्कषायं स्वाद्वम् | 106 | उष्णे कटु च | 75
ईषत्कषायः | 68 | उष्णे वाऽन्तं | 143
ईषत्कषायमधुरं | 83 | उष्णे शृतं तु | 100
,, | 187 | उष्णे विधीमवयजेष | 201
,, | 81 | उष्णमेककफं | 133
ईषद्रूक्षं च | 105 | उष्णवीर्यं | 102
ईषद्विद्रिधा | 28 | उष्णस्त्वल्पो | 16
ईषद्धातकरा | 14 | उष्णा मारुत | 54
ईषल्लघु बलं | 171 | उष्णा सन्तर्पणी | 36
ईषल्लघु स्यात् | 170 | ऊनेन शीतं | 209
उक्ता येव सदा | 41 | ऊष्णेः सहोष्ण | 167
उग्रगन्धि पुराणं | 150 | ऊष्णेनंमोम्बुवा | 212
उत्तानाः पाक | 54 | ऊष्णोदनों भ्रम | 27
उत्तुण्डक्याः | 200 | ऊष्णोष्णसर्पिषा | 35
उदकैस्संहितैः | 124 | ऊर्ध्वरे चास्थिता | 101
उदमन्यादिवा | 202 | ऋज्वस्य दासस्य | 155
उदरक्षीपदा | 184 | ऋतुप्रभो | 175
उदरे ये गदाः | 123 | ऋतुकन्यो | 202
उदभिश्शोषिता | 146 | ॠर्तु व्यजनं | 225
उदावर्त्तानमर्दादि | 124 | एकत्र बहुमांसानि | 212
उद्गारशुद्धिः | 213 | एकत्र वा समांशानि | 198
उद्दालः कथिताः | 166 | एकयोनीन् | 55
उद्दाम्यते ततो | 186 | एकाहाच्युषितं | 140

6
श्लोकाः पृष्ठम् | श्लोकाः
एडकः शृङ्गिणो 34 | एष भक्ष्यो 46
एणः कुरङ्गो 111 | एषा कुण्डलिनी 47
एतत्कण्डं 41 | एषा वेणी 140
एतदुक्तं 28 | एषा वृकोदर ,,
एतद्गुणेव 48 | एषा शिखरिणी 141
एतद् पथ्यत्वं 25 | " " 142
एता अन्याः 54 | एषा सिंहा 40
एते शुक्लाश्च 15 | एषा सिद्धि 28
एते समगुणाः ,, | एषा हरीषा 52
एरण्डतैलं 152 | एषैव गोलाकृतिका 48
एरण्डपत्रं 215 | ऐक्यं पावस 198
एरण्डफलं 99 | ऐक्षवं तु 168
एर्वारुकं 79 | ऐक्षवं रसं 207
एलाजीरक 58 | ऐरण्डेन 199
एला तिक्तोष्ण 115 | ओजस्तेजो 229
एलादियुक्तान् 56 | ओदनो विषवान् 196
एलाद्यैः 186 | औत्तरं च 117
एलाद्रवं 227 | औदुम्बरं कषायं 89
एलालवण 56 | औदुम्बरं फलं 89
,, 42 | ओहालं स्वेदहरकं 166
,, 122 | ओहालिकं तु ,,
,, 48 | औद्भिदं वारि 184
एलासैन्धव 139 | और्वांनलं 179
एलोदकं 210 | औष्ट्रं मांसं 170
एवं द्रव्यगुणान् 212 | औष्ट्रपयोऽपि 137
एवं प्रकारकाः 47 | औष्ट्रीघृतं 150
एवं भुक्त्वा 218 | कङ्कोलं कटु तिक्तोष्णं 120
एवं सूरणवटकम् 39 | कङ्कोलजाती 227
एवं हि कुर्वन् 224 | कङ्गुकोद्रव 19
एवमयं हि 225 | कङ्गुस्तु मम - ,,
एवमन्येऽपि 42 | कच्चटं तिक्तकं 69
एवमेव प्रकारेण 47 | कटा हस्तपुटरस्थ 46
एवमेव बृहत् 70 | कटुकं कफवातघ्नं 109
एवमेव विजानीयात् 49 | कटु क्रिमिहरं 108

7
• श्लोका• पृष्टम् | • श्लोका• पृष्टम्
कटु ज्योतिष्मती 158 | कपिला पिङ्गला 118
कटुतिक्तकषायोष्णं 98 | कपोतं सार्षपं 212
कटुपाकं सरं 115 | कपोतपरभृत् 197
कटूष्णं दीपनं 66 | कपोतपारावत 207
कटूष्णं राजिका 69 | कफं रूक्ष 113
कटूष्णमार्द्रकं 64 | कफकृत् पवन • 94
कटूष्णो माहिषी 63 | कफकृत् पित्त 229
कटूष्णे वात 62 | कफघ्नं पित्तलं 52
कट्टभी कटूष्णा 85 | कफघ्नं रक्तवर्णानां 126
कणामूलतो 208 | कफघ्नो मधुरः 162
कण्टकारी कटूष्णा 82 | कफघ्नितद्रुमं 23
कण्टकोदरगतं 167 | कफपित्तहरं 98
कण्ठदोषहरो 120 | ,, 110
कण्ठरुक्शमनो 117 | ,, 112
कण्ठशुद्धिकरो 81 | कफपित्तहरा 23
कण्ठशोषणकरं 94 | कफपित्ताहरो 20
कण्ठशोषशमनो 61 | ,, 11
कण्ठस्य शोष 65 | ,, 14
कण्ठामयहरं 60 | कफपित्तास्रचीन् 112
कण्ठ्यं बल्यं च 60 | कफपित्तास्रजिद् 107
कण्डूकुष्ठप्रशमनं 182 | कफप्रकोपं 48
कण्डूपित्तास्रदं 183 | कफप्रकोपजननं 49
कथितानि काल 145 | कफभेदानिल 87
बध्यन्ते द्रावको 4 | कफवृद्धिकरं 84
कदम्बनिम्बजैः 194 | कफवातं 24
कदलीकुसुम 39 | कफवातकरी 17
कदलीफल 10 | कफवातहरं 53
कनकाभाः 54 | कफस्य हन्ता 15
कन्दमूलफलादीनि 125 | कफहरमरुचिघ्नं 109
कपालाहार 55 | कफहृद्दीपनः 61
कपित्थपत्रा 68 | कफहृच्च 194
कपित्थमातुलुङ्गैः 141 | कफानिल 40
कपित्थमामं 97 | कफास्रकण्डू 65
कपित्थं मधुराम्लः 96 | कफे पित्ते 144

• श्लोक• • पृष्ठम् • • श्लोक• • पृष्ठम् •
कपोतपक्षेण 179 कर्पूरी भिन्नचूर्णश्च 156
कवलञ्जु गदेष्वथ 210 कर्पूरं नारिकेलश्च 91
करं च हुंवरंग्वश्च 225 कर्मांरकोलश्च 98
करकाथं जलं 179 कलम्बी साम्यदा 75
करण्डकाकिर्वपुरः 157 कषायः कुरुते 18
करञ्जबीजं 152 कषायवातकं 76
करमक्षितं गुड़ 146 कलिङ्गो मधुरः 80
करमक्षितमथिक्षो 145 काम्बहामुं 225
करमर्दस्तितिक्ताम्लो 89 कवित्तं पित्त ”
करम्बी शतपर्वा 75 कषायं कटुकं 90
करीरं कटु तिक्ताम्लं 77 कषायं मधुरं 107
करीराः कटुकाः 99 कषायं कटु 150
करीरवाष्पाम्लकरं 77 कषायं स्वादु 155
करोति कुक्कुटोद्याति 110 ” ” ”
करोति चोल्य 220 ” ” 10
करोति दीपबल्यर्ति 109 कषायकटुतिक्तोष्णं 108
करोति पित्तं 51 कषायातिकं 112
” 54 ” 118
” 100 कषायमधुरस्वादु 101
कर्कटं तुवरं 78 कषायमधुरं 172
कर्कटी मधुरा 194 कषायमधुरा 14
कर्कन्धुदाह 85 कषायमधुरौ 11
कर्कोटकी कटूष्णा 65 ” 89
कर्पूरः कटु 72 कषायावुरसं 104
कज्जमर्ति 228 कषायानुरसः 11
कर्पूरः कफ 227 कषायानुरसाः 6
कर्पूरकहोल 154 कषाया अल्प 8
कर्पूरकैलं 206 कषाया कषषो 2
कर्पूरपूगी 140 कषायाः स्वादु 15
कर्पूरवासितो 119 कषायेषु गवाः 134
कर्पूरसिक्थिरः 141 कस्तूरिकादिस्नेहश्च 205
कर्पूरसिक्थैः 47 कस्तूरी धूम 119
कर्पूरादिसुगन्ध्ये 49 कस्तूरीवासितैः 118

• श्लोका• | पृष्ठम् | श्लोका• | पृष्ठम्
कांस्यं.शुद्धिप्रदं | 214 | ,,,, तोः | 196
कांस्ये दशाहे | 198 | कालेऽतीते | 218
काचमाची कटुः | • 71 | कालेन जायते | 202
काचेने रचितं | 214 | कावेरीसक्तिकां | 183
काञ्जिकं च | 207 | काषायमधुरो | 7
काञ्जिकं भेदि | 123 | काष्ठधात्रीफलं | 97
” ” | ” | देरजैः | 194
काञ्जिकं हि | 206 | कासघ्नं श्रमनाशनं | 147
काञ्जिकेषु | 38 | कासचर्काद | 65
कञ्जिके संस्थितं | 78 | कासपित्तो | 22
काचोषणाभ्यां | 198 | कासमर्दश्च | 72
काण्डीरः कटु | 106 | कासराख्यफलं | 114
कादम्बरी समुन्मुद्रा | 168 | कासश्वास | 149
कादलं गुरु | 26 | कासश्वासज्वरा | 65
कान्तसारमये | 129 | कासश्वासहरा | 41
कान्ता कफघ्नी | 76 | कासश्वासातिसार | 190
कान्ति देहस्य | 157 | कासामिसाहा | 189
कान्ति प्रदां | 126 | कासालुरुग्र | 62
कापित्थजम्बु | 135 | किञ्चित्कालं | 157
कामकोपातपायास | 223 | किञ्चित्कालकृतं | ”
कामरते वा तदन्ने | 118 | किञ्चित् तिक्ताः | 3
कामला पाण्डुगुल्मार्शः | 168 | किञ्चित्समगुणा | 47
कामला पाण्डुतृष्णाघ्न | 74 | किञ्चिदुष्णो रक्त | 67
कारवल्लीशुष्कफलं | 114 | किञ्चिदेकीकृते | 50
कारवल्ली सुतीक्ष्णोष्णा | 84 | किञ्चिल्लघुगुणा | 48
कारवेलं करूटकं | ” | किमत्र चित्रं | 207
कार्कटं तु फलं | 98 | किलासकफ | 118
कार्तिके मार्गशीर्षे च | 186 | किलासकुष्ठ | 146
कार्येऽपि ते | 25 | कीटकादियुतं | 167
काष्यं बाज्यकरं | 183 | कीटसंपीड | 189
कालखण्डादि | 53 | कीकसजत्व | 14
कालयोगान् | 101 | कुक्कुटकर्पर | 55
कालसेयं प्रति | 146 | कुक्कुटाण्डकलाबा | 6
कालसेयक | 145 | कुङ्कुमं सुरभि | 117

1081

10

श्लोकाःपृष्ठम्श्लोकाःपृष्ठम्
कुटिलाभ्यासनिन्दा48कृकलासश्चिरूप्यते218
कुटिलाक्षिप्तस्य24कृकलासमयी70
कुन्थकः68कृतान्नं च कषायं च212
कुन्दातिमुक्ताः50कृतार्थ विम्ब89
कुमुदोत्पलद64कृष्ण विरेचनात्87
कुम्भातुरुम्बी80कृमिक्रियार्थज्ञा74
कुरङ्गमांसं170कृष्णपक्वहरितं169
कुरो तु तुत्तचाग्न्थ्यं20कृष्णानां वृहत्वाच्च151
कुर्परं चीरखण्डं218कृष्णं रम्भाफलं88
कुर्पाससमितश्चा34कृष्णः शल्की173
कुर्पासनिहितं"कृष्णमुखः10
कुर्परपदद्27कृष्णमेध्या188
कुर्परै बहुधाऽक्षिप्तं138कृष्णशाकिः3
कुशंखपालं223कृष्णसितकः16
कुल्याया इति24कृष्णस्तु चणकः18
कुशित्त्वपुटो82कृष्णस्तु रूक्षो156
कुलित्थ गुरुयो25कुसरा शुक्ला27
कुर्व तत्कार्य200केदारं क्षेत्रं186
कुष्ठखण्ड184केडन्नाविकं129
कुष्ठपागाकिमि154केवलाम्रमिति28
कुष्ठमेहाकिमि63केशकीटक224
कुष्ठमण्डक163केश्यं पित्तावरुहरं154
"164केशस्वस्तिको90
कुष्ठारिनामधेय182केसरं वारि186
कुष्ठघ्नं स्वादु152केवारा बात2
कुष्ठारिंकमृदि"केकाले यदि144
कुष्ठाण्डक98कोद्रवो मधुरः20
कुसुम्भतैलं152कोद्रवो हन्ति200
कूष्माण्डकं च208कोमलं बीजमुन्ताकं86
कूष्माण्डकवटो38कोलजम्बूः पहुः68
कूष्माण्डकस्य210कोशातकी राजपद80
कूष्माण्डखण्ड109कोशातम्पक्क105
कूष्माण्डमण्द्यां39कोष्ठाकृतिकरा40
कूष्माण्डांक38कोठे स्फोटाभिषग्व208

11
• श्लोका• पृष्ठम् श्लोका• • पृष्ठम्•
कोष्णं तीक्ष्णं च ६० गरीयो गुड २०१
कोष्णं वम्यं १७३ गर्दभप्रभवं १७०
कोष्णाम्बु पिहतान्न २०९ गर्दभीदधि १३७
कोष्णेन मण्डेन २०७ गर्दभीनवनीतं १४८
कौपं पयो वदि १८५ गर्मजावि च १२६
कौपं प्रह्वभवं १८६ गवयस्यामिषं १६९
कौपा वृष्याः १७५ गवां विविधवर्णानां १२६
कौसुम्भः कटुकः ६८ गवां क्षितानां ,,
कौसुम्भशाकं ,, गव्यं क्षीरं ,,
क्रमुकं पक्वानिलं २२० गव्यं तु दीपनं १४३
क्रिमिकुष्ठहरं १५२ गव्यं पूर्वाह्नकाले १२८
क्रिमिश्रीपद १८४ गव्यं वा माहिषं १४८
क्रिमिहृत् पित्त ८९ गलग्रहे सुत २२८
क्रोधः प्रमोहति २२३ गात्रमाश्वनुजे १७७
” २६ गात्रेष्वकटकं ७४
क्वचिदुष्णं १९३ गाजरं मधुरं ६०
क्वचिद्देवेष्वज १९३ गाढादिलवण ११६
क्वचिद्योगप्रभावेन २६ गिरिकदली
क्वचिका पाचनी ४० गुञ्जाद्वयं
खण्डं शूरं सरं १६१ गुडः कर्तापि २००
,, १६३ गुडः समधुरः १५९
खण्डेन सहितं १३० गुडगोधूम ५१
खर्जूरो रक्तपित्त ९२ ,, ५४
खर्जूरं मूत्रकं ८० गुडतोयारण्य २०१
खाडवं कफ १४६ गुडपिप्पलि २२४
गजकर्णाकन्दभवं १०९ गुडोदनं च २८
गडोत्थं च ११६ गुणहीनं निस्सारं १२९
गडोत्थं लवणं ,, गुणाधिक्यं तु १०८
गण्डूषान् सीत्कृतान् २२६ गुणानेषां यथा २९
गण्डूषैर्बहु ,, गुणे गुणज्ञैः ४४
गतौ स्वक्रान्ति २२४ गुष्टीकादिव ३६
गन्धनाः कुशविन्दार्य ६ गुरवस्त्वन्ये १०६
गन्धपत्रा कटु ६५ गुरवः पेष्टिका ५५
गन्धर्वहस्त १९३

71 (Wait: गुल्मशूलोदरा 71) | ग्रहशं वह्नम् 146
L21: गुल्मशूलोदरामान 115 | ग्रहण्यार्त्तो *
L22: गुल्मानाहकफार्त्ती 64 | ग्रहण्यां पाण्डुरोगे च 125
L23: गुल्मासोंग्रहणी 144 | ग्रहण्यां पीनसे 139
L24: गुल्मिनः क्षीरदध्यादि 203 | ग्राहकं च मधुरं 69
L25: गुल्मोदरार्शः 111 | ग्राहिणी बन्धिकृत् 30
L26: गूजरं कटुकोष्णं 59 | ग्राहिजो लघवः 15
L27: गूजरस्य मधुरं 61 | ग्राहिणोऽल्पबला 10
L28: गृष्टिकारं तु वातघ्नं 127 | ग्राही लघुर्वल 7
L29: गोदुग्धतः स्वादधिकं 132 | ग्राही स्यान्मधुरः 17
L30: गोदुग्धप्रभवं 134 | ग्रीष्मे तथा 140
L31: गोधामांसं तु 171 | ग्रीष्मे शरादि 193
L32: गोध

18
• श्लोका• पृष्ठम् श्लोका• पृष्ठम्
घृतं गार्दभिकं 150 चक्रवाकभवं 172
घृतं दुग्धभवं 151 चक्षुष्यं कटुकं 148
घृतं सज्जवनं 53 चक्षुष्यं महदोषघ्नं 138
घृतपूरं बलकरं 45 चक्षुष्यं दीपनं 112
घृतपूर्वं समश्नीयात् 216 148
घृतप्लुतेन चान्नेन 224 चक्षुष्यं भेदनं 102
घृतमर्धशरावं च 47 चक्षुष्यमेतदथ 95
घृतमानूपदेशोत्थं 203 चक्षुष्यं शुक्लं 82
घृतमुष्णोदकस्नानं 221 चक्षुष्यं शोष— 146
घृताक्तया समितया 47 चक्षुष्यं सर्वदोषघ्नं 148
घृताक्तसमिता 43 चक्षुष्यं स्तन्यकृत् 82
घृताक्तां समितां 49 चक्षुष्यममिदं 150
घृताक्ते जल• 45 चक्षुष्या अति 39
घृतान्वया समितया 43 चक्षुष्यो ज्वरहत 46
घृतान्वयसमिता ,, चक्षुष्योऽपि हि 201
घृतादिपक्कं मधुरं 224 चक्षुष्यो मूत्रलः 4
घृते तैलेऽथवा 50 चटकस्यात्मवित् 172
घृतेन तलिता 36 चणकश्शीतको 12
घृतेन वाथ 45 चणकस्य गुणैः 37
घृते सुगन्धे तद् 53 चणकाम्लोपमं 96
घृते हरिद्रा 27 चणका यव 21
घोरवात 40 चणको मधुरो 12
घोरानाह 45 चणस्य यूषं 82
घोलं मथितं 143 चणो गौरस्तु 13
घोलं मातृत ,, चतुर्थभागं 128
घोला च घोलिका 69 चन्दनं रक्त• 228
घोलभक्तं 27 चन्द्रकान्तोद्भवं 190
घोषपात्रे यदत्युष्णं 195 चन्द्रमण्डलसङ्काशा 54
घ्नन्ति शुक्रमरी 15 चन्द्रामृतस्राविणी 142
घ्नन्ति सन्तर्पणाः 24 चम्पायममृताभया 100
घ्राण्वा सकक्षां 210 चञ्चेरोधाक 69
चकोरशिखि 225 चञ्चेरोसहशः 75
चकोरस्याक्षिबैराग्यं 197 चाणक्या रोटिका 36
चक्रमर्दः कटुः 72 चाण्डालकण्हो 64