शारदा तिलक तन्त्र (हिन्दी व्याख्या सहित)
Sharada Tilak Tantra with Hindi Commentary
लक्ष्मण देशिकेन्द्र / चमन लाल गौतम द्वारा
स्रोत: संस्कृति संस्थान बरेली · संस्कृति संस्थान बरेली · 1950 (उद्गम)
द्वादश पटल ] [ २८१
सम्पूज्य तर्पयेद्द्विजैर्यथा विभवमादरात् ।
गुरवे दक्षिणां दद्यादरुणां गां पयस्विनीम् ॥१०१
वासांसि धरधान्यानि दत्त्वा सम्प्रीणयेत्पुनः ।
स्वमण्डलान्तं प्रजयेत्पीठं सनवशक्तिकम् ॥१०२
पीता श्वेताऽरुणा कृष्णा धू म्रा तीव्रा स्फुलिङ्गिनी ।
रुचिरज्वालिनी प्रोक्ता
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें२८२ ] [ श्रीशारदा तिलक
साज्यमन्नं प्रजुहुयाद्वत्सराल्लभते श्रियम् ।
कुसुमैर्ब्रह्मवृक्षस्य दधिक्षौध्रप्लुतैः ।१०६
करवीरप्रसूनैर्वा मण्डलात्स्यात्समृद्धिमान् ।
षण्मासं कपिलाज्येन जुहुयाद्वत्सरान्तरे ।११०
तस्य संजायते लक्ष्मीः कीर्तिस्त्रैलोक्यवन्दिता।
शालिभिर्जुहुयान्नित्यं
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंद्वादश पटल ] [ २८३
प्रसूनैः कुमुदैः पद्मैः कह्लारैररुणोत्पलैः ।
जातीप्रसूनैर्दूर्वाभिर्नित्यमष्टोत्तरं शतम् । ११४।
एकेन जुहुयान्मन्त्री प्रतिपत्स्वथ वा सुधीः ।
साधयेदखिलान्कामान् षण्मासान्नत्र संशयः । ११५
उत्तिष्ठ पुरुष ब्रूयाद्धरिपिङ्गलतत्परम् ।
लोहिताक्षरपदं देहि
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें२८४ ] [ श्रीशारदा तिलक
अश्वाकारमनर्घ रत्नविलसद्भूषालसत्कन्धरं
रत्नैरिन्द्रयनिर्गतैर्वसुमतीमाच्छादयन्तं स्मरेत् । ११९
लक्षं मनुं जपेदेनं पयोऽन्नेन ससर्पिषा ।
दशांशं जुहुयाद्वह्नौ तुरगाग्निमनस्मरन् । १२०
पीठं प्रागीपितेऽभ्यर्च्य दङ्गैस्तन्मूर्त्तिभिः सह ।
आशापालैस्तदीयास्त्रै रचये
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंद्वादश पटल ] [ २८५
कृत्तिकायां प्रतिपदि शालिहोमो धनप्रदः ।
दध्ना शमोसद्भिर्वा प्रतिपत्सु भवेद्धनम् ।१२५
इष्टावाप्तिर्भवेदाज्यैः पद्मैग्राममवाप्नुयात् ।
तिलैर्ज्योतिष्मतीभूतैरिरिपुराज्यं जयेन्नृपः । १२६
अश्वत्थसमिधोमेषीघृताक्ता जुहुयान्नरः ।
कन्यामिष्टामवाप्नोति सापि तं वरममाप्नुयात् । १२७
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें२८६ ] [ श्रीशारदा तिलक
आज्याक्तदूर्वाहोमेन जीवेद्वर्षशतं नरः ।
अष्टोत्तरशतं नित्यं हविषा मृगमुद्रया । १३१
जुह्वन्नीजायते लक्ष्मीर्धनधान्यसमृद्धिदा ।
प्रतिमासं प्रतिपदि जुहुयादयुतं घृतैः ।१३२
श्रीर्भवेन्महती तत्र षण्मासादनपायिनी ।
दरुणैरुत्पलैः फुल्लैर्मधुरत्रयसंयुतैः ।१३३
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंदश पटल ] [ २८७
वर्ष तक होम करने वाले के पास इन्द्र के द्वारा वाञ्छित लक्ष्मी आती
है ।१३४-१३५। पय में अक्त अमृता के खन्डों से सात वार में हवन
करे और मन्त्र का ज्ञाता पुरुष जितेन्द्रिय रहकर तीन सहस्र प्रतिदिन
आहुतियाँ देवें तो वह पुरुष कृत्या के द्रोह-ज्वर-उन्माद रोगों पर विजय
पाकर तेज से
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें२८८ ] [ श्रीशारदा तिलक
निवास किया करती ।१४३। एक सौ आठ वार जप किये हुए जल को
प्रातः काल में पीवे तो घृत ले अग्नि की ही भाँति उसकी जठराग्नि
जला करती है ।१४४।
कृत्वा नवपदात्मानं मण्डलं प्रागुदीरितम् ।
कलशान्नव कल्याणांस्थापयेत्प्रोक्तवर्त्मना ।१४५
क्षीरवृक्षत्वगुद्भूतैः
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंत्रयोदश पटल ] [ २८६
त्रयोदश पटल
॥ विष्णु प्रकरण ॥
अथ वक्ष्ये महामन्त्रान्विष्णोः सर्वार्थसाधकान् ।
यस्य संस्मरणात् सन्तो भवाब्धेः पारमाश्रितः । १।
तारं नमः पदं ब्र यान्तरौ दीर्घसमन्वितौ ।
पावनोणाय मन्त्रो यं प्रोक्तो वस्वक्षरान्वितः
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें२६० ] [ श्रीशारदा तिलक
मानो गयी है। फिर मंत्र के छै वर्णों से छै अङ्गों का समाचरण करना
चाहिये ।५।
अवशिष्टौ पुनर्वर्णौ विन्यसेत्कुक्षिपृष्ठयोः ।
बद्धदिक चक्रमन्त्रेण मन्त्रवर्णान्स्तनौ न्यसेत् ।६।
आधारे हृदये वक्त्रे दोःपादमूलेसु नासिके ।
कण्ठे नाभौ हृदि कुचे
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंत्रयोदश पटल ] [ २६१
ललाटे केशवं धात्रा कुक्षौ नारायणं पुनः
अर्यम्णाहृदि मन्त्रेण माधवं कष्ठदेशतः । १३
वरुणेन च गोविन्दं पुनर्दक्षिणपार्श्व कं ।
अंशुना विष्णुमंसस्थ भगेन मधुसूदनम् । १४
मल विवस्वता युक्तं त्रिविक्रममनन्तरम् ।
वामपार्श्वस्थमिन्द्रेण वामनाख्यमथांसके । १५
पुष्टया श्रीधरनामानं गले
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें२६२ ] [ श्रीशारदा तिलक
संयुत दामोदरका और पीछे विष्णुके सहित का ककुद् में विन्यास करना
चाहिए ।१७।
पुनः किरीटमन्त्रेण व्यापकं विन्यसेत्ततः ।
ब्रूयात्किरीटकेयूरहारं मकरकुण्डजम् ।१८
शंखचक्रगदाऽम्भोजहस्तं पीताम्बरं धरम् ।
श्रीवत्साङ्कियवक्षोऽन्ते स्थलशब्दमुदीरयेत् ।१६
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंत्रयोदश पटल ] [ २६३
वक्षःस्थल में शोभित श्रीवत्स के चिन्ह वाले विश्वम्भर का भजन करता
हूँ । २२।
विकारलक्षं प्रजपेन्मनुमेनं समाहितः ।
तद्दशांशं सरसिजैर्जुहुयान्मधुरप्लुतैः ।२३
पीठे सम्पूजयेद्देवं विमलादिसमन्विते ।
विमलोत्कर्षिणी ज्ञाना क्रिया योगा ततः
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें२६४ ] [ श्रीशारदा तिलक
हिमपीततमालेन्द्रनीलाभाः पीतवाससः ।
शङ्खचक्रगदाम्भोजधरा एते चतुर्भुजाः । ३०
शान्तिश्रियं सरस्वत्या रतिं कोणदलेष्विमाः ।
श्वेतकाञ्चनगोदुग्धदूर्वावर्णाः सुभूषिताः । ३१
हेतीनचैं°दलाग्रेषु शङ्खं चक्रं गदाम्बुजे ।
कोस्तुभं मुसलं खड्गं वनमालां यथाक्रमम् ।
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंत्रयोदश पटल ] [ २६५
इन्द्रादीन्पूजयेत्पश्चाद्वज्राद्यायुधसंयुतान् ।
इति सम्पूजतेद्विष्णुं प्रोक्ततैवरणैः सह ।३६
धर्मार्थकामान् लब्ध्वान्ते विष्णोः सायुज्यमाप्नुयात् ।
प्रणवो हृद्भगवते वासुदेवाय कीर्त्तितः ।३७
प्रधानं वैष्णवे तन्त्रे मन्त्रोऽयं द्वादशाक्षरः ।
ऋषिः प्रजापतिश्छन्दो गायत्री
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें२६६ ] [ श्रीशारदा तिलक
पाँच वर्णों से कवच माना गया है। सम्पूर्ण से अस्त्र होता है। यह अङ्गों
की कल्पना की गयी है ।४०। मूर्द्धा में-भाल-नेत्रों में-गले में-
बाहुओं में, हृदयाम्बुज में, कुक्षि, नाभि-ध्वज दोनों जानु और दोनों
पैरों में न्यास करना चाहिये ।४१।
विष्णुं शारदचन्द्रकोटिसदृशं शङ्खं रथाङ्गं गदा।
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंत्रयोदश पटल ] [ २६७
दूसरी वासुदेव आदि के द्वारा करे । शक्ति आदिके सहित द्वादश मूर्तियों
से तीसरी आवृत्ति होती है । सुरनाथादि के द्वारा चौथी और वज्रादि
द्वारा पाँचवीं आवृत्ति की जाती हैं ।४५। इस तरह से पूजित किया
गया अपना अभीष्ट प्रदान कर दिया करते हैं ।४६।
पायसेन घृताक्तेन मन्त्रवर्णसहस्रकम् ।
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें२६८ ] [ श्री शारदा तिलक
विद्यापङ्कजदर्पणं मणिमयं कुम्भं सरोजं गदां ।
शङ्खं चक्रममूनि विभ्रदमितां दिश्याच्छ्रियं वः सदा ।५१
वर्णलक्षं जपेदेनं तत्सहस्रं सरोरुहैः ।
होमं कुर्याद्विकसितैर्मधुरत्रयसंयुतैः ।५२
पूजा स्याद्वैष्णवीपीठे द्वादशाक्षरवर्त्मना ।
पायसेन कृतोहोमो लक्ष्मीवंश (वश्य) प्रदायकः ।५३
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंत्रयोदश पटल ] [ २६६
हृदयेन शिरोद्वाभ्यां शिखा त्रिभिरुदीरिता ।
कवचं पञ्चभिः प्रोक्तं नेत्रं तावद्भिरक्षरैः ।५६
द्वाभ्यामस्त्रमिति प्रोक्तः प्रकारोऽङ्गस्य सूरिभिः ।
मूर्द्धनि भाले दृशोर्युग्मे कर्णनासोष्ठतालुषु ।५७
कण्ठे बाहुद्वये पृष्ठे हृदयोदरनाभिषु ।
गुह्योरुजानुयुग्मेषु
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें३०० ] [ श्रीशारदा तिलक
चन्द्रान्तं कल्पिते पीठे प्रागुक्ते तं समर्चयेत् ।
मूर्त्ति मूलेन संकल्प्य वक्ष्यमाणविधानतः ।६२
षडङ्गानि समभ्यर्च्य केसरेषु यथापुरा ।
अभ्यर्च्य वासुदेवादीन् ध्वजादीनर्चयेत्ततः ।६३
केशवाद्या दलाग्रेषु सुरेन्द्रादीननन्तरम् ।
वज्रादीनि गजानष्टौ सप्तावरणमीरितम् ।६४
विधानयेतद्देवस्य कीर्त्तितं सुरपूजितम् ।
पायसाज्येन जुहुयात्सहस्रं श्रियमा नुयात् ।६५
धान्यहोमेन धान्याप्तिः शतपुष्पीसमुद्भवैः ।
बीजैः सहस्रसंख्यातो होमो भयविनाशनः ।६६
इस मन्त्र का तीन लाख जप करे । घृतमें प्लुत पायसान्न से उतने
ही सहस्र अर्थात् जप का दशांश हवन करना चाहिये । अथवा विधि के
अनुसार दधि अन्न का होम करे ।६१। पूर्व में कहे हुये चन्द्रान्त पीठ
में उसका समर्चन करे । वक्ष्यमाण विधान से मूल मन्त्र से मूर्त्ति की
कल्पना करे । पूर्व की तरह से छ अङ्गों का केसरों में यजन करना
चाहिये । वासुदेव आदि का अर्चन करके फिर ध्वजादिक का अर्चन
करे ।६२-६३। दलों के अग्रभागों में केशव आदि का और इसके अन-
न्तर सुरेन्द्र आदि का पूजन करे । वज्रादिक का और आठ दिग्गजों का
अर्चन करे । यह सात आवरण कहें गये हैं ।६४। यही देव का विधान
है जो सुरगणों द्वारा भी पूजित होता है । पायस और घृत से होम करे
और सहस्र आहुतियों देवे तो श्री प्राप्ति किया करता है ।६५। धान्य
के होम से धान्य की प्राप्ति हुआ करती है । शतपुष्पी के बीजों से एक
सहस्र संख्या में किया हुआ होम भय का विनाश करने वाला है ।६६।
दध्योदनेन शुद्धेन हुत्वा सुच्येव दुर्गतेः ।६७
स्मृत्वा त्रैविक्रमं रूपं जपेन्मन्त्रमनन्यधीः ।
मुक्तो बन्धाद्भवेत्सद्यो नात्र कार्या विचारणा ।६८