सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
संग्रह पर लौटें

हितोपदेशः (हिन्दी अनुवाद सहित)

Hitopadesha (with Hindi Translation)

नारायण पण्डित द्वारा

स्रोत: हितोपदेशः (हिन्दी अनुवाद सहित) · चौखम्बा विद्याभवन · 2017 (उद्गम)

DevanagariHindipublished302 पृष्ठ

श्लोकसूची ५

श्लोकसूची ५
पृ० श्लो० पृ० श्लो०
कोशांशेनार्धकोशेन २५९ १२१ चितौ परिष्वज्य विचेतनं
कौर्मं संकोचमास्थाय १७७ ४८ पतिं १७१ ३०
क्रतौ विवाहे व्यसने २०५ १२४ छ.
क्रूरं मित्रं रणे चाऽपि १९० ९४ छिद्रं मर्म च वीर्यं च १८२ ५९
क्रोडीकरोति प्रथमं २४३ ६२ ज.
क्व गताः पृथिवीपालाः २४३ ६३ जनं जनपदा नित्यं १०८ ७८
क्षमा शत्रौ च मित्रे १५२ १८० जनयन्ति सुतान् गावः २१२ १४६
क्षिप्रमायमनालोच्य ११८ ९५ जनयन्त्यर्जने दुःखं ६८ १८४
क्षुद्रशत्रुर्भवेद्यस्तु ११२ ८४ जन्मनि क्लेशबहुले ६९ १८८
ख. जन्ममृत्युजराव्याधि २४८ ८७
खलः करोति दुर्वृत्तं १६६ २१ जमदग्नेः सुतस्येव २३० २७
ख्यातः सर्वरसानां हि १७९ ५६ जये च लभते १५० १७२
ग. जलबिन्दुनिपातेन ८७ १०
गतानुगतिको लोकः १६ १० जलमग्निरिविषं शस्त्रं ६३ १६५
गुणदोषान्निश्चित्य १३९ १४४ जलान्तश्चन्द्रचपलं २६० १२८
गुणा गुणज्ञेषु गुणा जातिद्रव्यगुणानां च २७ ४५
भवन्ति ११ ४७ जातिमात्रेण किं कश्चित् ३३ ५८
गुणाश्रयं कीर्तियुतं च जीवन्ति च म्रियन्ते च १९६ १०१
कान्तं १२९ ११७ जीविते यस्य जीवन्ति ९६ ३६
गुणिगणगणनारम्भे ४ १६ त.
गुरुर्भिर्द्विजातीनां ४८ १०८ तत्र पूर्वश्चतुर्वर्गो १६ ९
घ. तत्र मित्र ! न वस्तव्यं ४७ १०६
घर्मातं न तथा सुशी- तस्करेभ्यो नियुक्तेभ्यः १२१ १०९
तलजलैः ४५ ९७ तानीन्द्रियाण्यविक-
घृतकुम्भसमा नारी ५२ ११८ लानि ५५ १२९
च. तावद् भयस्य भेतव्यं ३२ ५७
चन्दनतरुषु भुजङ्गा १४७ १६२ तिरश्चामपि विश्वासो ४२ ८५
चलत्येकेन पादेन ४६ १०२ तिस्रः कोट्योऽर्धकोटी १७१ २८

६ हितोपदेशकी
पृ० श्लो० पृ० श्लो०
तीथोश्रमशुरस्थाने १७४ ३५ दीपनिर्वाणगन्धं च ३९ ७६
तृणानि नोन्मूलयति ११४ ८८ दीर्घवर्त्मपरिश्रान्तं २०० १०८
तृणानि भूमिरुदकं ३४ ६० दुःखमेवास्ति न सुखं २४८ ८८
तृष्णां चेह परित्यज्य ७० १९० दुःखितोऽपि चरेद्धर्मं २४७ ८४
तेनाधीतं श्रुतं तेन ५९ १४६ दुर्गं कुर्यान्महाखातं १७८ ५२
त्यजेत् क्षुधातां महिला २३९ ५४ दुर्जनः परिहर्तव्यो ४३ ८९
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ६० १५१ दुर्जनः प्रियवादी च ४० ८२
त्रासहेतोर्विनीतिस्तु १३२ १२३ दुर्जनगम्या नार्यः १४५ १५६
त्रिभिर्वर्षैस्त्रिभिर्मासैः ४१ ८३ दुर्जनदूषितमनसः २५५ १०२
त्रिविधाः पुरुषा राजन् ! १०६ ७० दुर्जनेन समं सख्यं ४० ८०
त्वयैकेन मदीयोऽर्थः २५८ ११८ दुर्जनैरुच्यमानानि १६८ २३
दुर्जनो नार्जवं याति १३८ १३७
द. दुर्भिक्षव्यसनी चैव २३३ ४३
दक्षः श्रियमधिगच्छति २०१ ११३ दुर्मन्त्रिणं किमुपयन्ति २०२ ११७
दन्तस्य निर्घर्षणकेन दुर्वृत्तः क्रियते १५१ १७५
राजन् ! १०५ ६६ दुष्टा भार्या शठं मित्रं १३१ १२१
दरिद्रान्भर कौन्तेय ! १७ १५ दूतो म्लेच्छोऽप्यवध्यः १८३ ६२
दातव्यमिति यद्दानं १७ १६ दूरादवेक्षणं हासः १०३ ५९
दाता क्षमी गुणग्राही २१० १४० दूरादुच्छ्रितपाणिराद्र्र-
दानं प्रियवाक्सहितं ६३ १६३ नयनः १४७ १६४
दानं भोगो नाशस्तिस्रो ६२ १६१ दूषयेच्चास्य सततं १८८ ८२
दाने तपसि शौर्ये च ४ १५ देवतासु गुरौ गोषु २०३ १२०
दानोपभोगरहिता दैवोपहतकश्चैव २३१ ३१
दिवसा ८७ ११ दोषभीतेरनारम्भः १०२ ५७
दानोपभोगहीनेन ६२ १५९ द्रवत्वात्सर्वलोहानां ४४ ९३
दायादादपरो मन्त्रो १९० ९२ ध.
दारिद्याद्वियमेति ५६ १३६ धनं तावदसुलभं ६९ १८९
दारिद्यान्मरणाद्वापि ५४ १२८ धनलुब्धो ह्यसन्तुष्टो ५८ १४३