पञ्चसायक (कविशेखर ज्योतिरीश्वर - कामकला एवं रति-शास्त्र संस्कृत मूल पाठ)

द्वितीयः सायकः। ६१
यावत्तावन्म तस्याः प्रभवति हृदये प्राणनाथः सुखाय ॥३०॥
इति देशविशेषस्त्रीलक्षणसमुद्देशः।
“अथयोनि स्वरूपसमुद्देशः—
“अथ योने श्चातुर्विध्यं निरूपयति—
“स्पर्शन पङ्कजसमस्तरुणीजनाना
मभ्यन्तरे च गुटिकाममं एव कोपि ।
योनि र्भवेद्दथ चलिप्रकरावकीर्णा
गोजिह्विकासदृशकर्कशगर्भदेश ॥३१॥
“अथ योनीना मुत्तममध्यमाधमत्वं दर्शयति—
यत्युत्तमं प्रकथितं प्रथमं कवीन्द्रै
मध्यक्ष मध्यमविधं किल सम्प्रदिष्टः।
शेषद्वयं मदनकेलिकलारसज्ञै
निन्द्यं सदैव कथितं सुरतोत्सवेषु ॥३२॥
इति योनिस্বরূপसमुद्देशः ॥
“अथ सामान्यकर्मसमुद्देशः—
स्त्रीणां कामाधिक्यं प्रतिपादयति—

किमु कामिनीनाम् ॥३४॥ -> wait, "हृदयं"
इति सामान्यकर्मसमुद्देशः ॥
निसर्गजायाः प्रीतेः स्वरूपम् ।
“नाभ्यासतो नच भवेद् विषयाभिमाना
जन्मान्तरीयसहजा पुरुषस्य नार्याः ।
प्रीतिः परस्परतया हृदयानुबद्धा (wait, look at L10 again: is it 'हृदयानुबद्धा' or 'हृदयावनबद्धा' or 'हृदयाचनबद्धा'?)
Wait, let's look closely at L10:
'हृ' 'द' 'या' 'घ'/'च' 'न'/'नु' 'ब' 'द्धा'
Wait, look at the syllable between 'या' and 'बद्धा':
It has TWO characters:
First character: looks like 'च' or 'घ' or 'व'?
Second character: looks like 'न' with 'ु'? No, it has no 'ु', it's just 'न', or is it 'नु'? Wait, look at 'नु' in 'किमु' (L5 has 'मु').
Wait! Could it be "हृदयावनबद्धा" or "हृदयाचनबद्धा" or "हृदयानुबद्धा"?
Wait, look at 'हृदया' + 'च' + 'न' + 'बद्धा

तृतीय सायक -३
दारिद्र्यदुःखभयनिःसहगात्ररोगै-
रुद्वेगकोपतनुतादिभि रीश्वरैश्च ।
रागं त्यजन्ति वनिता इह निस्तरस्य
भीत्यो नचास्य कथित सकलो विवर्त ॥ ३८ ॥
इति रागविनाश समुद्देशः ॥
इति श्रीकविशेखर ज्योतिरीश्वर नृपतिविरचित—
पञ्चसायके द्वितीय सायक ॥
॥ अथ तृतीयः सायकः ॥
[ १ ] “अथ देहदौर्गन्ध्यहरणसमुद्देशः—
“अङ्गरागविलेपनस्य सुरतादावुपयोगितां
दर्शयति—
“प्रागङ्गराग पुष्पेण कार्य स्त्रिया च सम्भोगसुखाय रात्रौ ।
तस्मादह गन्धविधानमार्गा विलासिनः मर्ममुदीरयामि ॥ १॥
“तत्रादौ कामिन्या गात्रदौर्गन्ध्यहरं प्रलेपं
निरूपयति—
सधातकीलोध्र मरिष्टपत्रं
सचन्दनं दाडिमवल्कलञ्च ।
एषोऽङ्गनाना कथित कवीन्द्रै
शरीरदौर्गन्ध्यहर प्रलेप ॥ २ ॥
अथ धर्मजनितगात्रदौर्गन्ध्यहरं विलेपनं
वर्णयति—

२१ तृतीयः सायकः
हरीतकी, चन्दन, मुस्त, नागै-
रुशीरलोध्रोत्पलरात्रिमूलैः ।
स्त्रीपुंसयो घर्मजगात्रगन्धं
विनाशयत्याशु विलेपनेन ॥ ३ ॥
अथ कक्षादि दौर्गन्ध्यहरं प्रलेपं निर्दिशति
हरीतकीश्रीफलमुस्त युक्तं
चिञ्चाफलं पूतिकरञ्जबीजम् ।
कक्षादिदौर्गन्ध्य मपि प्रभूतं
विनाशयत्याशु हठेन योग ॥ ४ ॥
“सचन्दनोशीरकविल्वपत्रैः
कोलाक्षमज्जाऽगुरुनागपुष्पैः ।
लिप्त्वा शरीरं प्रमदाऽहवेन
चिरप्ररूढं विनिहन्ति गन्धम् ॥
प्रकारान्तरेण तरुणया गात्रदौर्गन्ध्यहरं प्रलेपं
निर्दिशति
“संदाडिम त्वग्मधुलोध्रपत्रैः
पिष्टैः समानैः पिचुमन्दपत्रैः ।
विलिप्य गात्रं तरुणी निदाघे
दुर्गन्धिघर्मापचयं निहन्ति ॥ ५ ॥
अथ घर्म्मस्रुतिहरं प्रयोगमुपदिशति
सकेशरोशीरशिरीषलोध्र
( १ ) "हरीतकी" इत्याख्य पद्यस्यान्ते पद्यमेतदधिकं पठ्यते—“ग पुस्तके,”—

or ग्मा? It has ग् + मा = ग्मा!
पथ्या-ग्मालामलकीफलानां (misprint for पथ्याऽऽमलामलकीफलानां or पथ्याऽमलामलकीफलानां).

:
सजम्बुर्जामृतदलोत्पलानाम् ।
Wait, look at the first akshara:
Is it स or म?
In line 19, the first akshara is स without the left connection, looking like म, or is it म?
Wait, in the verse, what is the word?
सजम्बू... or मजम्बु...?
"सजम्बूर्जामृतदलोत्पलानाम् ।" (स-जम्बू-...).

Let's double check all line numbers and contents.
तृतीयः सायकः ॥ २५
श्चूर्णीकृते रङ्गविलेपनेन ।
ग्रीष्मे नराणां न कदापि देहे'
घर्मस्रुतिः स्यादिति भोजराजः ॥ ६ ॥
इति दुर्गन्धिहरणसमुद्देशः ।
(१) अथ महापरिमलतैलसमुद्देशः ।
अथ महापरिमलतैलं निर

: No, does it have फ? Wait, look at: निशाकण्टी? Let's look at the letters around it: Line 17: निशाक...-शीर समानि पिष्ट्वा । Wait,समानिorसमनि? In the image: समानि(theाis clearly visible, wait:स म ा नि- yes,समानि). Line 18: लेप. प्रियोऽयं सुदृशाननाना-> Wait! लेप.orलेपः? The visarga has only the bottom dot, or it's a period .? It looks like लेप.orलेपः. Then: प्रियोऽयं(priyo'yaṁ) Then:सुदृशाननाना? Wait, look at the letters: सु दृ शा न ना ना? Wait, सुदृशाननानांorसुगमानवाना? LOOK AT LINE 18: लेप. प्रियोऽयं सुदृशाननाना? Wait: सु दृ? No, is that दृ? It's ग्withु? No, सुदृशाorसुदृश

तृतीयः सायकः ॥ ३७
अथ विलासिनीना मङ्गसौरभार्थं प्रलेपं कथयति—
उशीर-कृष्णागुरु-चन्दनानि
पत्रा-ऽम्बु-तुल्यानि घनांनि पिष्ट्वा।
एतानि गात्रेषु विलासिनीनां
श्रीखण्डतुल्यं कथयन्ति गन्धम् ॥ १३ ॥
इति सामान्याङ्गरागसमुद्देशः ॥
(५) “अथ सर्वोत्तमगन्धसमुद्देशः ॥
अथ नरेन्द्रवृन्दाभिनन्दनीयं सुगन्धं निरूपयति--
"जाती-कर्कट-रक्तचन्दनघनश्रीवासशैलेयकं
कस्तूरी कनकं मतङ्गकुसुमैः स्याद्भागेयैः संयुतम् ।
एतानीन्दुयुतानि पर्णज रसैः पिष्टोऽङ्गरागः शुभः
कार्यो गन्धकलाकलापकुशलैश्चावनीन्द्रयोग्यः सदा॥१४॥
अथ कस्तूरीदलाभिधं विलेपनं निर्दिशति--
"पथ्या भागचतुष्टयं जलमुच

२८ तृतीयः सायकः
“अथ सौरभ्यगर्भाभिधं प्रलेपं निरूपयति—
पथ्या भागचतुष्टयं जलमुचो भागैकमात्रं मदा
श्रीखण्डागुरुजातिकातृगमदस्त्योक्ताश्च भागास्त्रयः ।
मांसीपद्मतुपार्ववालकमर्मैः सम्यक्तया पेषितः
संवेरेभिरिहोत्तमः प्रकथितः सौरभ्यगर्भाभिधः ॥ १६ ॥
इति सर्वोत्तमगन्धसमुद्देशः ॥
[६] अथ मुखवाससमुद्देशः—
अथ रसालफलसारादिकृतं वदनवासमुपदिशति
“रसाल-जम्बूफल-गर्भसारः
मर्कटो माक्षिक-संयुतश्च ।
स्थितो मुखान्ते पुरुषस्य रात्रौ
करोति सौरभ्यसुखं मुखस्य ॥ १७ ॥
अथ गुडत्वगादिकृतां वटिकां निर्दिशति—
“गुडत्वगेला-नख-जातिकाङ्घ्रैः
स्वर्णान्वितः क्षुद्रवटी विधेया ।
ताम्बूलगर्भा दिवसे च रा

तृतीय सायकः ५६
पिक्काचूर्णान्वितं मत्ति नित्यम् ।
मासैकमात्रेण मुखं तदीयं
गन्धायते केतकिपुष्पतुल्यम् ॥ १९ ॥
इति मुखवासनसमुद्देशः ।
(७) अथ वाजीकरणयोगसमुद्देशः
अथ वाजीकरणप्रयोजनं निरूपयति
बलेन नारी परितोषमेति
न हीनवीर्य्यस्य कदापि सौख्यम् ।
अतो बलार्थं रतिलम्पटस्य
वीजाभिधानं प्रथमं विदध्यात् ॥ २० ॥
अथ विदारीचूर्ण प्रयोगं निर्दिशति
चूर्णं विदार्याः स्वरसेन तस्याः
सम्भावितं भास्कररश्मिजाले ।
मध्वाज्य-सम्मिश्रित माशु लीढ्वा
दश स्त्रियो गच्छति निर्विशङ्कः ॥ २१ ॥
अथ आमलकचूर्ण-प्रयोगं निरूपयति
“भूयो विभाव्याऽमलकस्य चूर्णं
रसेन तस्यैव सिताज्यमिश्रम् ।

... wait!
If line 16 is Malini:
1-3: म-धु-घृ (uuu)
4-6: त-म-धु (uuu) -> 'त-म-धु' is uuu!
7-9: me-tam prat- : मे-तं प्र (---) -> मे(2) तं(2) प्रत्(2) = ---!
10-12: - u - : य-हं यो (य is short? No, yah-ham: - - -?)
Wait, let's check line 17:
ज-ठ-र (uuu)
कु-ह-र (uuu) -> wait, is it 'कुहर'??
Let's check: कु-ड-ग? कु-ड-ङ्ग?
कु (u), ड (u), ग (u)?
If it's 'कुहर': कु(u) ह(u) र(u) = uuu!
Wait, look at line 17:
ज-ठ-र (uuu)
कु-ड-ग (uuu) -> कु, then what?
Wait, if it's Malini:
ज-ठ-र (uuu)
कु-ड-ग (uuu)
Char 7-9: म-ध्ये या (---) -> मध्य(2) या(2) त्(2) = ---!
Char 10-1

तृतीयः सायकः ३६
अथ शाल्मलीमूलादिविधानमाह—
लघुशाल्मलिमूलेन तालमूलीं सुचूर्णिताम्।
सर्पिषा पयसा पीत्वा रतौ चटकवद् भवेत् ॥ २७ ॥
अथ वृद्धशाल्मलिमूलस्वरसविधानमाह ।
वृद्धशाल्मलिमूलस्य रसं शर्करयापिबेत् ।
एतत्प्रयोगात्सप्ताहाज्जायते रेतसोऽम्बुधिः ॥ २८ ॥
इति वाजीकरणसमुद्देशः ॥
[ ८ ] “अथ योनि गाढीकरण समुद्देशः
“अथ योनिगाढीकरण प्रयोजनं निर्दिशति—
प्रौढाङ्गनाया नवसूतिकायाः
श्लथं वराङ्गं न सुखाय नॄणाम् ।
तस्मान्नरै भेषजतो विधेया
गाढा क्रिया मन्मथ मन्दिरस्य ॥ २९ ॥
“अथ निशादि प्रलेप माह—
“निशाद्वयं पङ्कजकेशरञ्च
निष्पिष्य देवद्रुमतुल्यभागम् ।
अनेन लिप्तं मदनातपत्रं
प्रयाति सङ्कोच मलं युवत्याः ॥ ३० ॥

३२ तृतीयः सायकः
"अथ धातक्यादि प्रयोग माह
सधातकी-पुष्पफल त्रिकेन
जम्बुत्वचासाररसै र्युतेन ।
लिप्त्वा वराङ्गं मधुकेन तुल्यं
वृद्धापि कन्येव भवेत् पुरन्ध्री ॥ ३१ ॥
अथ कोकिलाक्ष बीज प्रयोग माह
पिकाक्षबीजेन मनोजगेहं
विलिप्य योषा नियमं चरन्ती ।
हठेन गाढं लभते तदङ्गं
दृष्टो नरै रेप सदैव योगः ॥ ३२ ॥
अथ इन्द्रगोपविधानं निरूपयति
मा शक्रगोपं स्वयमेव पिष्ट्वा
विलिम्पति स्त्री कुसुमेषुवेश्म ।
आहत्य काठिन्य मलञ्च गाढं
भवेच्च नात्रास्ति विकल्पमत्ता ॥ ३३ ॥
अथ इन्दीवरादिप्रलेपविधान माह
इन्दीवरव्याधिवचोपलानां
तुङ्गगन्धाद्वययामिनीनाम् ।
(१) लिङ्गेन स्वकीयं कुसुमेषुवेश्म इति पाठान्तरम् ।
(२) रशनांड्यानामिति पाठान्तरम् ।

तृतीय सायक ३३
लेपेन नार्या स्मर-वेश्मरन्ध्रं
सङ्कोचयत्याशु हठेन योगः ॥ ३४ ॥
अथ मदनफलादियोगमाह
मदनभवनमार्गं क्षौद्रतुल्यैर्वराङ्गं
शिथिलतमपि यस्या पूरितं भूय एव ।
भवति कठिनमुच्चैः कर्कशं कामिनीना-
मिति निगदति योगं दन्तिदेवो नरेन्द्रः ॥३५॥
इति योनिगाढीकरणसमुद्देशः ॥
(६) “अथ कामिनीद्रावणसमुद्देशः-
“अथ कामिनी द्रावण प्रयोजनं निरूपयति-
“यद्यप्यष्टगुणाधिको निगदितः कामोऽङ्गनानां सदा
नो याति द्रवतां तथापि झटिति व्यायामिनां सङ्गमे ।
तस्माद्भेषज-सम्प्रयोगविधिना संक्षेपतो द्रावणं
किञ्चित्प्रह्लाददायि पङ्कजदृशां प्रत्यायनं कामिनोः ॥३६॥
अथ निन्द्रादिप्रयोग माह-
“भिन्दूर-चिञ्चाफल-माक्षिकानि
तुल्यानि यस्या मदनातपत्रे ।
निक्षिप्यते सा पुरुष-प्रसङ्गात्
प्रागेव रेतः-श्रुति मातनोति ॥३७॥

३४ पञ्चमसायके
“अथ घोषाचूर्णप्रयोगं दर्शयति–
“घोषारजः¹ क्षौद्रमन्वितं वा
क्षिप्तं यदीये मदनातपत्रे ।
द्रुता भवेत्सा हठमेव नारी
दृष्टः मदाऽयं किल योगराजः ॥३८॥
“अथ टङ्कणचूर्णप्रयोगं दर्शयति–
अगस्त्य-पत्र-द्रव-संयुतेन
मध्वाज्य-सम्मिश्रित-टङ्कणेन ।
लिप्त्वा ध्वजं यो रमतेऽङ्गनायाः
स शुक्रमावर्षति शीघ्रमेव ॥३६॥
“अथ रोध्रादिचूर्णप्रयोगमाह–
² रोध्र-धत्तूरक-पिप्पलीनां
क्षुद्रोषणा-क्षौद्र विमिश्रितानाम् ।
लेपेन लिङ्गस्य करोति रेतः–
स्रुतिं विपत्त-प्रमदाजनस्य॑ ॥४०॥
“अथ बीजपूरमूलप्रयोगं निर्दिशति–
तुषकण

तृतीय सायक ३५
द्रवति झटिति कान्ता भेषजस्यास्य योगा-
दिति वदति नगेन्द्रो रन्तिदेवः कवीन्द्रः ॥४१॥
इति कामिनीद्रावणसमुद्देशः।
[१०] “अथ ध्वजस्थूलीकरणसमुद्देशः-
“अथ ध्वजवृद्ध्यर्थं कुष्टाद्यचूर्णमाह-
म कुष्ठ-मातङ्ग बलाऽबलानां
वचाऽश्वगन्धागजपिप्पलीनाम् ।
तुङ्गशत्रो र्नवनीतयोगात्
लेपेन लिङ्गं मुशलत्व मेति ॥४२॥
अथ ब्रह्मवल्ल्यादिचूर्णप्रयोग माह-
किमत्र चित्रं यदि ब्रह्मवल्ली-
वचाऽश्वगन्धा-जलशूकचूर्णम् ।
उन्मत्तबीजं बृहतीफलाढ्यं
घर्षेण कुर्यान्मुशलप्रमाणम् ॥४३॥
अथ लोध्रादितैलविधानमाह-
मलोध्र-काशीश-तुरङ्गगन्धा-
हेमंप्रसूनै परिपाचितेन ।

३६ पञ्चसायके
तैलेन वृद्धिं खलु याति लिङ्गं
वराङ्गनाऽलोकनमोहनञ्च ॥४४॥
इति ध्वजस्थूलीकरणसमुद्देशः ॥
[११] “अथ ध्वजदृढीकरणसमुद्देशः–
अथ करवीरदलादिप्रलेपविधानमाहः–
हयारि पत्रं नवनीत मध्ये
वचा-बला-नाग वलामयैश्च ।
लेपेन लिङ्गं महसैव पुंसां
लोहोपमं स्यादिति दृष्टमेतत् ॥४५॥
इति ध्वजदृढीकरणसमुद्देशः ॥
(१२) “अथ वीर्यस्तम्भनसमुद्देशः–
अथ लजालुमूलादिप्रयोगं निरूपयति–
क्षीरेण वस्तस्य च वत्समूलं
लजालु-मूलं स्वयमेव पिष्ट्वा ।
य स्तु स्वपादौ परिलिप्य शेते
रेतो न तस्य द्रवते कदाचित् ॥४६॥
अथ श्वेतशरपुङ्खफलादिप्रयोग माह–
श्वेतेषुपुङ्खाख्य-तरोः फलानि
क्षीरेण पिष्ट्वा वट-पादपस्य ।
करञ्ज-बीजोदर मध्यगानि
बध्नन्ति वीर्यं वदने धृतानि ॥४७॥
(१) 'पलामान' २पुस्तकाय पाठः ।

तृतीयः सायकः ॥ ३७
“अथ शरपुङ्खमूलप्रयोगं निर्दिशति—
श्वेतेषुपुङ्खा-चरणं गृहीत्वा
पुष्यार्कयोगे पुरुषस्य कट्याम् ।
कुमारिका-कर्तित सूत्रकेण
बद्धं न यात्याशु मनोजनीरम् ॥४८॥
अथ काकजंघामूलविधान माह—
“आदाय कृष्णेतर काकजङ्घा--
मूलं सिताम्भोरुह-केशरञ्च ।
क्षौद्रेण पिष्ट्वा परिलिप्य नाभिं
स्तम्भं प्रयात्याशु नरस्य बीजम् ॥४९॥
इति वीर्यस्तम्भनसमुद्देशः ।
(१३) “अथ तिलकसमुद्देशः—
अथ मञ्जिष्ठादितिलकप्रयोग माह—
मञ्जिष्ठ-तोयद-वचा सितभानु मूलैः
स्वीयाङ्ग शोणितयुतैः समकुष्ठकैश्च ।
कृत्वा ललाटफलके तिलकं कृतज्ञो
लोकत्रयं वशयति क्षणमात्रकेण ॥५०॥
इति तिलकसमुद्देशः ।

३८ पञ्चशायकं
(१४) १अथ अञ्जनसमुद्देशः—
अथ वशीकरणार्थं कज्जलप्रयोग माह—
देवीमहोत्सवदिने किल कज्जलं यत्
सिद्धार्थकस्य सुरसेन नरोत्तमाङ्गे ।
निःपातितं नरवरेण निशि श्मशाने
तन्नेत्रगं भुवन मेव वशं करोति ॥५१॥
इत्यञ्जनसमुद्देशः ।
(१५) २अथ चूर्णसमुद्देशः—
अथ वशीकरणार्थं कुष्ठादिचूर्ण माह—
कुष्ठोत्पलं मधुकरस्य च पत्रयुग्मं
मूलं तथा तगरजं सितकाकजंघा ।
यस्याः शिरोगतमिदं विहितन्तु चूर्णं
दासीभवेज्झटिति सा तरुणी न चित्रम् ॥५२॥
इति चूर्णसमुद्देश ॥
(१६) अथ लेपन-समुद्देशः—
अथ वीर्यप्रलेपविधान माह—
मध्येन पाणिकमलेन निशावसाने
यो रेतसा निजभवेन विलासिनीनाम् ।
(१) चित्रकञ्जनम् इति ग पुस्तस्य पाठान्तरम् ।
१- घ पुस्तके पञ्चमेखट्ङ्गिरमित्यन्ताऽग्रे पठाने नात्राश दृष्टतगरे परिशिलिय-
बनि सिद्धार्थनानाहिन ष्टपञ्चदश । पुंस कपोलफलके विनिपातनेन तेनाञ्जनेन-
दर्शना विनिपातियोग ।

तृतीय-सायक ३६
वामं विलिम्पति पदं सहसैव यस्या
स्तस्यैव सा भवति नात्र विकल्पभावः ॥ ५३ ॥
अथ पतिदासीकरणप्रयोगमाह—
सम्भोग-शेष-समये निज-कान्त-मेढ्रं ।
या कामिनी स्पृशति वामपदाम्बुजेन ।
तस्याः पतिः सपदि विन्दति दासभावं
गोणी-सुतेन कथितः किल योगराजः ॥ ५४ ॥
अथ कपोतमलादिप्रलेपविधान माह—
सिन्धूत्थ-माक्षिक-कपोतमलानि पिष्ट्वा
लिङ्गं विलिप्य तरुणीं रमते नगे यः ।
मान्यं प्रयाति पुरुषं न कदापि कामं
दासीभवेदतिमनोहरदिव्यमूर्तिः ॥ ५५ ॥
अथ भल्लूकमेढ्रघनसारादिप्रयोगमाह—
“भल्लूक-मेढ्र-घनसार-मधूनि पिष्ट्वा
लिप्तध्वजो निधुवनं विदधीत यस्याः ।
साह्लादिनी कुसुमसायकमन्नताक्षी
वश्या भवेच्चिरतरं न हि संशयोऽत्र ॥ ५६ ॥
अथ गोरोचनादिप्रलेपं निरूपयति—
गोरोचना-शिशिरदीधिति-शम्भुबीज-
काश्मीरचन्दनयुतः कनकद्रवैश्च ।

४० पञ्चसायके
लिप्तध्वजः परिरमत्यबलां नरो य-
स्तस्याः स एव हृदये मुकुटत्वमेति ॥ ५७ ॥
इति लेपनसमुद्देशः ॥
अथ धूप-समुद्देशः—
शृङ्गी-वचा-युवति-सर्जरसं समानं
कृत्वा त्रुटिं मलयजञ्च षडेव मिश्रम् ।
यो धूपयेन्निजगृहं वसनं शरीरं
तस्यापि दास इव मोह मुपैति लोकः ॥ ५८ ॥
इति धूपसमुद्देशः ।
[१८] अथ काममन्त्रसमुद्देशः—
अथ मदनमन्त्रं दर्शयति—
“ॐ मद मद मादय मादय हीं अमुकीं वशमानय स्वाहा”—
अस्य मन्त्रस्य दशसहस्रसङ्ख्याकोन्मितो जपः ।
रक्तवर्णैः प्रसूनैर्मधुना घृतेन च होमः करणीयः ॥
( १ ) ग संज्ञक पुस्तक यद्यपि लेपनसमुद्देशे वहूनि पाठान्तराणि समुपलभ्यन्ते,