ललिता सहस्रनाम: सौभाग्यभास्कर भाष्य (भास्करराय मखी प्रणीत मूर्धन्य शाक्त भाष्य)

ललितासहस्रनाम
डब्ल्यू. एल. एस. पणशीकर

इस पृष्ठ पर कोई मुद्रित पाठ (टेक्स्ट) नहीं है; यह एक रिक्त (कोरा) पृष्ठ है।

B-1 50/-

इस पृष्ठ पर कोई पाठ (text) उपलब्ध नहीं है; यह एक रिक्त (blank) पृष्ठ है।

It is a reproduction of the earlier edition of
Nirnaya Sagar Press
LALITASAHASRANAMA
(OF THE SECOND PART OF BRAHMĀṆḌA PURĀṆA)
(WITH THE COMMENTARY SAUBHĀGYA-BHĀSKARA
OF BHĀSKARARĀYA)
Edited by
WASUDEVA LAX MANA SHASTRI PANSIKAR
NAG
PUBLISHERS
NAG PUBLISHERS
11A/U.A. Jawahar Nagar, Delhi-7 (India)

Published with the Financial Assistance from the Ministry
of Education & Culture, Govt. of India.
© NAG PUBLISHERS
(i) 11A/U.A. (Postoffice Bldg.), Jawahar Nagar, Delhi-7
(ii) 8A/U.A.-3 Jawahar Nagar Delhi-110007
(iii) Jalalpurmafi (Chunar-Mirzapur) U. P.
REPRINT
1985
Price Rs.50 .00
Printed In India
Published by Nag Sharan Singh for Nag Publishers,
11 A/U.A. (Postoffice building) Jawahar Nagar, Delhi-110007
and printed at Gian Offset Printers, Daya Basti, Delhi--110035

ब्रह्माण्ड पुराणोत्तरभागीयं
ललितासहस्रनाम
भास्कररायप्रणीतसौभाग्यभास्कराख्यभाष्योपेतम्
भाष्यमिदं
श्रीमत्पदवाक्यप्रमाणपारावारपारीणसर्वतन्त्रस्वतन्त्र-
श्रीमद्गम्भीररायदीक्षितसूरिसूनुना भारत्युपाख्येन
भास्कररायेण भासुरानन्दनाथेति
दीक्षानामशालिना प्रणीतम्
इदं
पणशीकरोपाह्वविद्वद्वरलक्ष्मणशर्मतनुजनुषा वासुदेवशर्मणा
संस्कृतम्
NAG
PUBLISHERS
नाग पब्लिशर्स
११ ए/यू. ए. जवाहरनगर :: दिल्ली-७

© नाग पब्लिशर्स
(१) ११ ए/यू. ए. जवाहर नगर, दिल्ली-७
(२) ८ ए/यू. ए. जवाहरनगर, दिल्ली-७
(३) जलालपुरमाफी (चुनार-मिर्जापुर) उ० प्र०
पुनर्मुद्रित
१६८५
नागशरणसिंह द्वारा नागपब्लिशर्स, जवाहर नगर दिल्ली-७ के लिए
प्रकाशित तथा ज्ञान आफसेट प्रेस, दिल्ली द्वारा मुद्रित

अथ किंचित्प्रास्ताविकम्—

इह खलु वसुंधरामण्डलवर्त्यखिलजनाभिलषणीयः सुखविशेष एव पुरुषार्थो नाम ।
स च पुरुषार्थः पुनः कृत्रिमाकृत्रिमेत्युभयप्रकारो यथाक्रमं काममोक्षपदाभ्यां व्याहि-
यर्ते । तदुभयसाधनत्वाद्धर्मः सकलाभिलषितो धर्मसाधनत्वादर्थोऽपि सर्वाभ्यर्थनीय
एवेत्यन्योन्यं तरतमभावापन्ना अपि विशेषतः पुरुषैरर्थ्यमानत्वाविशेषाच्चत्वारोऽपि
पुरुषार्थशब्दवाच्या एवेति निर्विचिकित्सः सिद्धान्तः । अथ ते पुरुषार्था अपि तादृश-
ज्ञानविज्ञानसाध्याः । ज्ञानविज्ञाने अपि तादृशतादृशचित्तैकसाध्ये । ततश्च विविधकर्मपरि-
पाकायत्तविविधचित्तवृत्तिशालिनो जनाननुजिघृक्षुः परमकारुणिको भगवान् परस्परवि-
लक्षणा अपि साक्षात्परम्परया वा परमपुरुषार्थैकप्रयोजनिका विविधा विद्याः—वेद-
शास्त्र-स्मृति-पुराणे-तिहासाद्याः—प्रवर्तयामास । ततश्चाखिलानामपि विद्यानां भगव-
त्प्रणीतत्वाविशेषेणाधिकारिभेदेन प्रामाण्यं सिद्धम् ।
तत्र तावत्कर्मभाग-ब्रह्मविज्ञानेति पूर्वोत्तरभेदेन संविभक्तं भूमिकाद्वयं

६ ललितासहस्रनाम ।
श्रीमद्गम्भीररायदीक्षितसूरिसूनुः सुगृहीतनामधेयो भास्कररायः भासुरानन्दनाथेति-
दीक्षानामशाली सौभाग्यभास्कराख्यं द्वादशकलाप्रविभागभिन्नं भाष्यमरीरचत् ।
पुरा किल श्रीविद्योपासकाग्रेसरो महामुनिरगस्त्यः श्रीमद्भगवतो देशिकेन्द्रस्य
हयग्रीवाख्यस्य मुखाद्ब्रह्माण्डपुराणीयैर्मन्त्र-जप-न्यास-पूजा-पुरश्चरण-होमरहस्यस्तो-
त्राख्यैः सप्तभिः खण्डैः श्रीमातुः प्रादुर्भावादिरहस्यजातमाकर्ण्य एतावन्तं कालं श्रुतादपि
परमरहस्यं ललिताम्बानामसहस्रमस्तीति तपोबलादेव निश्चित्य तद्रहस्यमेकान्तभक्तायापि
मे किमिति गुरुस्तिरश्चकारित्यनुपदेशनिमित्तांशे संदिहानो यथावद्रहस्यबुभुत्सुर्भगवन्तं
हयग्रीवं परमादरेण सविनयं पप्रच्छ । ततश्चास्य रहस्यश्रवणपात्रतामाकलय्य ब्रह्माण्ड-
पुराणोत्तरभागं प्रक्रम्येदं ललितासहस्रनामनामगस्त्यायात्यन्तरहस्यतममप्युपदिदेश हय-
ग्रीवो भगवानिति ब्रह्माण्डपुराणादेव ज्ञायते । यस्यान्तिमभागे—
इत्येवं नामसाहस्रं कथितं ते घटोद्भव ।
रहस्यानां रहस्यं च ललिताप्रीतिदायकम् ॥
अनेन सदृशं स्तोत्रं न भूतं न भविष्यति ।
सर्वरोगप्रशमनं सर्वसंपत्प्रवर्धनम् ॥
इत्याद्युपसंहारफलश्रुतिः ।
यद्यप्यन्यानि नैकशः सन्ति सहस्रनामानि, समाद्रियन्ते च तत्तदुपासकैस्तत्तत्सप-
र्याङ्गपत्रपुष्पार्पणनित्यस्तोत्रपाठादिषु, परं नैतस्य तानि तुलामर्हन्ति - शब्दार्थगाम्भीर्या-
लंका‌रादिपुष्कलतौगौरवादिभिः । विष्णुसहस्रनामस्तोत्रस्यातिप्रौढतायामपि तत्र
“पूतात्मा परमात्मा च” “क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च” इत्यादौ सन्ति निरर्थकाव्ययप्रयोगास्तथा
कियतां नाम्नां द्विरुक्तिस्त्रिरुक्तिरपि । न तादृश्यत्र ललिताम्बासहस्रस्तोत्रे स्तोभप्रयोग-
पुनरुक्तिरव्यायैः पूर्तिर्वा क्वचन विद्यते । यद्यपि श्रीभगवत्पादैर्विष्णुसहस्रभाष्ये नाम्नां
द्विरुक्तिस्थले तत्तत्रार्थभेदो वर्णितस्तथार्थभेदेपि नाम्नां भेदाङ्गीकारो नानार्थोच्छेदा-
पत्त्याऽनन्यगतिकः अर्थभेदेऽप्युच्चारणभेदाद्भेदापत्तिश्चेति । न तथात्राण्वपि वैगुण्यं
दृश्यते । अत्र पुनर्विशेषश्चकरहस्यमन्त्रोद्धारादिरूपरहस्यार्थान्तराणामपि भूरिचमत्कृ-
तानि गुम्भितानि विलसन्ति । तथाचात्र प्रसङ्गमनुसृत्य तान्त्रिकहृदयमार्गावलम्बिनां
विविधाः परापरादिपूजाभेदाः कौलाद्या न्यासानुष्ठानप्रकाराः पुरश्चरणादिविधयः सह-
स्रभोजनाद्यङ्गकलापविवरणानि नैकग्रन्थालोडनवेद्यानि च सन्ति संदर्शितानि । तानि
यद्यपि गुरुमुखादेव वेद्यमून तथापि विद्वच्चित्तचमत्काराय कचित्कचिद्दिङ्मात्रेणात्र भाष्ये
प्रतिपादितान्येव भास्कररायेण, परंच गूढमन्त्रगोपनहानभियाखिलविवरणान्ते तत्रतत्र
‘इदं गुरुमुखाद्वेद्यं’, ‘इदं गुरुमुखाज्ज्ञेयं’, ‘अत्र रहस्यं देशिकवरादवगन्तव्यं’
इत्यादिसंकेतगोपनेन मन्त्रमञ्जूषा नैवोद्घाटितेत्यहो मान्त्रिकधुरीणताशैली ।

द्धृष्टालौकिकगुणगणस्तत्रतत्र महान्तं संमानमर्जयन्"
Wait, in line 24: is it 'परिश्रमन्' or 'परिभ्रमन्'?
Look at the second letter:
Line 22 has 'परिभ्रममाणस्यासेतोरा'.
In line 24: 'प', 'रि', then 'भ्र' or 'श्र'?
Look at the loop: it has 'भ्र'! Compare with 'भ्र' in 'परिभ्रममाणस्य' (line 22). It's 'परिभ्रमन्'!
Line 25: "श्रीभगवतो विश्वनाथस्य पुरीं वाराणसीमाससाद। यत्र श्रीभागीरथी निजावासप्राणि-"
Line 26: "निकायfilter/आनवरतं" -> "निकायfilter" no: "निकायfilter" is nonsense, let's read: "निकायfilter" -> "निकायfilter"?
Wait, look at line 26:
नि - का - या - न - न - व - र - तं = "निकायfilter"? No!
नि-का-या-न-न-व-र-तं = "निकायfilter"?! No, it is:
नि (ni)
का (kā)
या (yā)
न (na)
न (na)
व (va)
र (ra)
तं (taṁ)
= "निक

महोदयस्यास्य जगदम्बाराधनव्यसनिताव्याहता प्रचलीत्यसकृदुक्तप्रायमेव । अथ
कदाचिद्भास्कररायः कर्णोपकर्णिकया सनातनवैदिकपथाभिमानिकाशीनिवासिद्विजज-
नकृतां वाममार्गसंबद्धामशृणोदात्मनो निन्दाम् । सा चेत्थम्—अहो अस्यां पुण्यनगर्यों
संप्रति यो भास्कररायाख्यः प्रतिवसति स यद्यपि महाविद्वान् वाग्मी विविधग्रन्थप्रणय-
नपटुर्नानागुणगणमण्डितः पण्डित इति सर्वोत्कृष्टकोटिकमेनं निश्चित्यैतावन्तं कालं तत्रतत्र
सम्मानितोऽस्माभिः, परंत्वयं न साधुसमाचारः, किंतु विशेषतो मन्त्रशास्त्रकृतातिपरिचयः
स्वैरी निस्त्रपो देव्याराधनमिषेण यथाजोषं वाममार्गमाचरतीत्यतःपरं न यथापूर्वं संमा-
नयामो वयमेनमिति । तदत्र सर्वैः संभूयावमाननमेवास्य योग्यं प्रायश्चित्तमित्यादि च ।
तदेतादृशं स्वाराध्यदेवतागर्हणरूपं श्रुतिकटुकमुत्कर्षासहिष्णुप्रतिपक्षवर्गोद्दिष्टं वाग्जा-
लमाकर्ण्य नितान्तं क्षुब्धस्वान्तः श्रीभास्कररायः परमरहस्यत्वेनात्यन्तगोप्यमपि
श्रीमद्भगवतीवरिवस्याविधानं द्विष्टमदमोचनाय प्रकटीचिकीर्षुः काश्यामेव यथाकाल-
लभ्यसंभारान्संभृत्य चतुष्पथसन्निकृष्टात्यन्तविशदस्थलेऽतिविस्तीर्णे स्थलं परिशोध्य सलक्ष-
णतोरणध्वजपताकाद्यलंकृतं चतुर्द्वारमण्डपं विधाय तन्मध्यदेशे यथावच्छ्रीयन्त्रं च
विस्तीर्णं विलिख्य मण्डपद्वारि चातिविस्तृतपटं महान्तं ध्वजमुच्छ्रितवान् । तत्र पटोपरि-
देशे त्रिपुरसुन्दर्याः सुलक्षणां मूर्तिं तस्या एकस्मिन्भागे मत्स्यं अपरस्मिंश्चषकं चोत्तंक्य
मध्यदेशे दूरादपि वाचनक्षमैः स्थूलाक्षरैरेवं विलिलेख—‘अद्यप्रभृति मन्त्रशास्त्रे देव्याराध-
नाऽप्रामाण्यवादिगर्वस्वान्तध्वान्तध्वंसनाय दृढबद्धपरिकरो भास्करः श्रीजगन्मातुर्बहिर्याग-
मारब्धवान् । तदत्र विप्रतिपत्तिक्षमैरखिलैर्द्विजैरागत्य प्रश्नप्रत्युत्तरैरस्य कर्मणः प्रामा-
ण्याप्रामाण्येऽवश्यं निर्णये । तत्र विवादे यद्यहं पराजितः स्यां मुञ्चेयं तर्हि वाममार्गम् ।
ऊरीकरणीयो वा मत्पराजितैर्जयपत्रिकादानपूर्वकमयमिति' ।--तथाचेममेवार्थं सर्वेऽपि
विदुरित्यन्तेवासिद्वारा प्रसिद्धिकरहस्तपत्रिकादिभिरखिलद्विजजनावसथेष्वपप्रथत् । अथ
तच्छ्रवणसमकालमेव काशीनिलया नारायणभट्टपुरोगाः सर्वे द्विजाः संघीभूय परस्परं
विचारयामासुः—अहो, पश्यतास्य मान्त्रिकवरस्य वैयात्यं यो विवादार्थं न आह्वयति ।
अस्मिंस्तावन्मतिप्रकर्षपराकाष्ठा, निरुपमविविधविद्यापारीणता चेत्युभेऽप्यक्षय्ये प्रतिवस-
तःस्म । अनुभूतपूर्वमेवास्य धृष्णोरसकृत्पाण्डित्यम् । शास्त्रार्थेषु वाचस्पतिरिवाकुण्ठितमतिः
समीचीनमेवोहति । अतो वयं तावन्न पारयामोऽनेन विवदितुं समाजीभूता अपीति भृशं
परिदृश्यते नश्चेतः । अभूतपूर्वं च श्रीविश्वेश्वराधिष्ठानेऽत्र समापतितं जयपत्रवितरणम् ।
तदत्र विषये श्रीकाशीपुराधीश्वरमृते को न ईदृग्दुरुद्धरापदुद्धरणक्षम इत्यादिविचारपरम्प-
रापर्याकुलचेतस्स्वखिलविद्वत्सु अतएवानवरतं भगवन्तं विश्वेशं ध्यायत्सु तत्प्रेरणयैवैषां
हृदि सहसाऽस्फुरदत्रैव जाह्नवीकूलोपकण्ठे महासमर्थः श्रीमत्परमहंसवर्यः पदवाक्येत्यादि-
बिरुदावलीविराजमानः कुङ्कुमानन्दस्वामी प्रतिवसतीति । सहि सर्वतन्त्रस्वतन्त्रो
महाविद्वानथच करतलामलीकृतमन्त्रशास्त्रः पूर्वाश्रमात्प्रभृत्यविरत विविधविधानपरिचरणस-
माराधनादिभिः साक्षात्कृतत्रिपुरसुन्दरीकलेनावाप्तापरिमितसामर्थ्यः शरणीकरणीय इति ।

उपोद्घातः । ९
असौ स्वामी कत्यः किंवांगीय इत्यादि निश्चेतुं न शक्यते, परं चिरकालान्मठं संपाद्य
छात्रानद्वैतवेदान्तरहस्यं श्रावयन् यतिधर्ममर्यादां यथावत्परिपालयन् अवशिष्टका-
लमात्मानात्मविचारेण निरतिशयानन्दनिमग्नो भागीरथीतीरेऽवात्सीत् । अयं पूर्वाश्रमे
चिरकालावधि निःसीमभक्तिभरेण श्रीभगवतीमारिराध । ततो देवीसाक्षात्कार एवास्य
बभूव कुङ्कुमानन्दस्वामीति नामविधाननिदानम् । यत्कारणं तस्मादेवाश्रमात्प्रभृति यदङ्गे-
ष्वसकृदुद्धूलितापि विभूतिः कुङ्कुमीभूय परिणमतीति । तदास्तां विषयान्तरविस्तारेण ।
प्रकृतमनुसरामः—
नारायणभट्टप्रभृतयो महामहिमभाजस्तदानींतना विद्वदग्रेसराः सर्वेऽपि भास्करराय-
प्रतीकारैकमनसः सन्तः कुङ्कुमानन्दस्वामिमठाभ्याशं गत्वा यतिवरं तं साञ्जलिबन्धं
यथायथं प्रणम

तत्तान्त्रिकानुष्ठानविषय एव प्रश्नो युक्ततरः स्यात् इति चिरं विचार्य स्वाम्यादेशात् इदमेव
निश्चितं यत्तान्त्रिकार्चासु प्रायश्चतुःषष्टियोगिन्यः पूज्यन्ते प्राधान्येन, ताश्चतुःषष्टिकोटिसं-
ख्याकाः सन्ति, परं तासां प्रादुर्भावप्रसङ्गचरितादीनि अष्टादशपुराणेष्वष्टादशोपपुराणेषुच
क्वापि नोपवर्णितान्युपलभ्यतेऽतस्तान्येव प्रष्टव्यानीति निश्चित्य पप्रच्छुः । भास्कररायोप्यो-
मिति प्रश्नसमकालमेव उत्तरदानमङ्गीकृत्य सर्वासां योगिनीनामादितः प्रादुर्भावचरितादि
यथाक्रमं कथयिष्ये विलिखन्तु तत्रभवन्त इत्युक्त्वा एकैकस्या योगिन्याः समग्रं चरितं
तेषां पुरतो दिनावसानं यावत्कण्ठीकृतमिवास्खलितमपीपठत् । चित्रं ह्येतदत्र लेखका
एव श्रान्ता न भास्कररायो लेशेनापि ग्लानो न च चुकुण्ठेति । तदा पुनः कुङ्कुमानन्द-
स्वामिना नारायणभट्टादय उक्ताः-भो विद्वांसः, अलमत्रातिप्रसङ्गेन । भवद्भिरालोचित-
मेवास्य लोकोत्तरं प्रागल्भ्यम् । अपरंच काप्यदृष्टश्रुतपूर्वाणि योगिनीचरितानि तदाननादे-
तावन्ति निःसृतानि श्रीमद्भिः श्रुतानि तान्येवमस्खलितरीत्या नायं ब्रूते किंत्वस्याराध्यदैवतैव
तत्तद्योगिनीरूपेण तत्स्कन्धदेशमारुह्य कर्णे कथयति सैव चैतन्मुखाद्ब्रवीतीति देवीबला-
न्महानुभाव· संपन्नोऽयं कथं कुण्ठीभवेत् । अतो विरमतास्माच्छलव्यापारान्नोचेद्देवता-
क्षोभेण यूयमेव पराहता भविष्यथेति । तच्छ्रुत्वा नारायणभट्टेनोक्तं यदि देवतात्रागत्य
वक्ति तर्हि सास्माकं कुतो न दृश्यते । स्वामिनोक्तं नह्यल्पतपसामिदं फलं यत्प्रत्यक्षदेव्या
दर्शनं, भवादृशैर्देव्याराधनपराङ्मुखैस्तु सुतरामिति । पुनर्नारायणभट्टेनोक्तं भो यतिचूडा-
मणे, मां सकृदपि देव्या दर्शनं कृपया कारयित्वानुगृहाण, नोचेत्प्रायोपवेशेनात्रैव स्थास्ये
गृहानपि नेतो व्रजेयेति । ततः स तस्येमं दृढनिर्बन्धमाकलय्य देव्यनाराधकमपि सना-
तनवैदिकमार्गपरिपोषकं सदाचारसंपन्नं परमसुकृतिनं विशेषतश्च विनीततया शरणं
प्रपन्नमेत्वाधिकारिणं निश्चित्य भास्कररायविरचितश्रीजगदम्बाभिषेकजलं गृहीत्वा तेन
भट्टचक्षुषी आनञ्ज । अञ्जनसंस्काराव्यवहितक्षण एव लब्धदिव्यदृष्टिर्नारायणभट्टो भास्क-
ररायस्कन्धारूढामखिलदिव्यलक्षणैरुपलक्षितां श्रीमत्रिपुरसुन्दरीं ददर्श । अथालोचन-
समकालमेव गलितदुरभिनिवेशोऽत्यन्तं विनीतः सन् श्रीदेवीं भास्कररायं कुङ्कुमानन्द-
स्वामिनं चासकृत्प्रणम्य स्वात्मानमपि साक्षात्कारात्कृतार्थं मन्वानः सहागतैरखिलपण्डितैः
सह जगाम गृहानिति । सन्त्यन्यान्यप्यस्य बहूनि चरितान्येतादृंशि तथापीदमेवालं तस्या-
तिमानुषप्रभावाद्यतिशयव्यापनायेत्यत्रैव विरम्यते ।
भास्कररायप्रणीतनिबन्धेषु निबन्धव्याख्यासु च कियतामुल्लेख आवश्यकस्तथापि
तमकृत्वा तदन्तेवासिना विश्वामित्रगोत्रेण जगन्नाथमहाश

) - that's 10 or 11 syllables!
Wait! Let's re-read line 22-23:
Is it Anushtubh?
Line 22:
सप्तवर्षोऽपि युक्त्या यः सभेश्वरपतेर्मनः । (16 syllables total? 8 + 8 = 16!)
Wait:
सप्-त-वर्-षो-ऽपि युक्-त्या यः (8)
स-भे-श्व-र-प-तेर्-म-नः (8)
Yes, first half is 16 syllables (two 8-syllable padas)!
Now second half (line 23):
Wait, look at line 23:
सभेशभक्तो भूपालसभे कस्मिन् जयी न सः ॥ ९ ॥
Let's count:
स-भे-श-भक्-तो (5)
No, what is that word?
Is it: "स भेशभक्तो"?
Wait, look at line 23:
"सभेशभक्तो भूपालसभे कस्मिन् जयी न सः"
Wait, could it be:
"स...":
स(1) भे(2) श(3)... wait, look at the first word of line 23:
स (sa)
भ (bha)
े (e)
श (sha)
No, wait!

वाजपेयिसकाशतः साधितगौडतर्कः ।"

Line 23:
"गङ्गावगाहाद्विरजाः पितॄणां गतोऽनृणत्वं सुकृती गयायाम् ॥ २० ॥"

Line 24:
"शिवभक्त्यामुपमन्युः शिवापदाम्भोजार्हणे हयग्रीवः ।"
Wait, "शिवापदाम्बोजार्हणे" or "शिवापदाम्भोजार्हणे"?
In line 24: शिवापदाम्बोजार्हणे (it's ब or भ? It has a diagonal stroke inside: 'ब'!).

Line 25:
"यः पुण्डरीकनयनोपास्ताविह जगति पुण्डलीकोऽभूत् ॥ २१ ॥"
(Wait, "पुण्डलीकोऽभूत्" or "पुण्डरीकोऽभूत्"? As noted before, it's printed "पुण्डलीकोऽभूत्".)

Line 26:
"साचारोऽखिलतीर्थेष्व्वाचारो वृद्धिमान्प्रचारणया ।"
(Wait, or "साचालो"? It looks like "साचारो".)

Line 27:
"आत्मविचारः संततमव्यभिचारः शिवेऽस्य भावोऽभूत् ॥ २२ ॥"

Line

त्रयीमधीत्याधिगतार्थमेष त्रेतां यथाकालमथादधानः ।
आम्नायमाथर्वणमप्रचारमध्येष्ट चाध्यापिपदग्रजातीन् ॥ २६ ॥
देवीभागवतं नाम पुराणं प्रोक्तलक्षणम् ।
आनीय प्रकटीचक्रे दानी पात्रेष्वदाम्भिकः ॥ २७ ॥
सारल्यशालिचेताः सारं श्रीरामभद्रचरितस्य ।
अष्टममद्भुतकाण्डं स्पष्टदशां प्रापयत्खिलीभूतम् ॥ २८ ॥
भासुरानन्दनाथाख्याभासुरो दीक्षया स्वयम् ।
पद्मावत्यम्बिकेत्याख्यां चकार सुदृशः सुधीः ॥ २९ ॥
शिवदत्तशुकूचरणासादितपूर्णाभिषेकसाम्राज्यः ।
गुर्जरदेशे विदधे जर्जरधैर्यं स वल्लभाचार्यम् ॥ ३० ॥
वादे मस्करिणं माध्वं विधूयामुष्य बन्धुजाम् ।
पार्वतीं व्यवहत्कीर्त्या समं सत्यप्रतिश्रवः ॥ ३१ ॥
आसृष्टेरनुवर्तमानमभितः श्वश्रूश्वशुर्वाभावजं
[L

१४ ललितासहस्रनाम ।
इति स्माय लाके नियतमसमानाधिकरणो
गुणग्रामः पूर्णो जगति ववृधे भास्करबुधे ॥ ४० ॥
नवस्यन्दिमाध्वीकधारानुकारप्रकारोल्लसत्साहितीसौहितीकः ।
विनिश्वासकल्पं भुवः कल्पशाखी चवन्ध प्रबन्धान्प्रबन्धासनेकात् ? ॥ ४१ ॥
दान्तेषु वर्यैर्वेदान्ते नितान्तेडितनैपुणः ।
अतनोदान्तनध्वान्तखण्डकं चण्डभास्करम् ॥ ४२ ॥
लीलामात्रेरितया नीलाचलपूर्वया चपेटिकया ।
विमतादुद्धतं प्रहस्तं व्यतनिष्ट विहस्तमब्जनिभहस्तः ॥ ४३ ॥
पूर्वमीमांसाग्रेसरैः श्लाघितः पूर्वमीमांसयोद्दामकक्ष्याकुलम् ।
वादकौतूहलं नाम चक्रे कृतिं वादकौतूहलीसूनुनासौ गुरोः ॥ ४४ ॥
चन्द्रोदयं च भाट्टोपपदं भट्टारकः प्रवीणानाम् ।
मध्यायाः कौमुद्या

भास्करविलासः । १५
नानाविधैरसौ वृत्तैर्नाम्नामष्टोत्तरं शतम् ।
अष्टमूर्तेरतिस्पष्टं व्याचष्टेस विशिष्टधीः ॥ ५६ ॥
गणेशनामसाहस्रव्याख्यां विख्यातिमान्गुणैः ।
खद्योतनाम्नीं निष्पाद्य व्यद्योतिष्ट स भास्करः ॥ ५७ ॥
स्कान्दीयं चन्द्रलाम्बायाश्चन्द्रोपममुखद्युतिः ।
माहात्म्यं ख्यातमाहात्म्यो व्याचख्यावतिविस्तृतम् ॥ ५८ ॥
मत्तप्रतिवद्वदनप्रत्तजनानुत्तरलमुद्राकः ।
नाथन्नवरत्नमालामङ्कां मञ्जुलां जुगुम्फासौ ॥ ५९ ॥
भावनोपनिषद्व्याख्यं सप्रयोगं स भाविकः ।
चक्रे श्रीसूक्तभाष्यं च चिरं परिचितः श्रिया ॥ ६० ॥
कौलोपनिषद्व्याख्यं कुलजैः सेव्यो जनैश्चकारासौ ।
त्रैपुरमहोपनिषदं त्रैपुरसिद्धान्तविद्वरेण्यः सः ॥ ६१ ॥
ललि

"?
Because at first glance: त + द्वै + तै... wait!
Could it be "तद्वैतैश्वर्यभाजः"?
Wait: त (ta) - द्वै (dvai) - त (ta) - ऐ (ai)... that makes no sense.
What about "त्वद्दत्तैश्वर्यभाजः"?
Look at the very first character:
Is it 'त'? Yes.
Is the second character 'द्'?
Wait, could it be 'द्द'?
Yes, 'द्द'!
Then what is next? 'त्तै'!
Yes, 'त्त' with 'ै'!
So it is: त + द्द + त्तै = "तद्दत्तैश्वर्यभाजः"!
Wait, look at: त द्द त्तै - wait, is there a 'द' or just 'द्' + 'द'?
Yes, 'द्द' in Devanagari is often written as two 'द's, or 'द्' followed by 'द', or a combined ligature 'द्द'.
Here it is: 'त' followed by 'द्' followed by 'द' (or 'त्त')?
Wait, look at:
त
द्
द (or त)
Wait, look at the typeset: "त द्द त्तै श्व र्य भ ा ज ः"
Let's re-verify:
Is the first word: "तद्दत्तैश्वर्यभाजः"?
Yes! तद्दत्तैश्वर्यभाजः = तद् (by Him