वास्तु मण्डन (मण्डन सूत्रधार - गृह, राजप्रासाद, दुर्ग एवं नगर-वास्तु सटीक)

Scheme of Transliteration

Abbreviations

A.P. : Aparājitapṛchhā
M.M. : Mayamatam
S.S. : Samarāṅgaṇa Sūtradhāra
B.S. : Bṛhatsaṁhitā

वास्तुमण्डनम्
VĀSTUMAṆḌANAM
(Text and Translation)

श्रीगणेशाय नमः ।
वास्तुमण्डनम्
प्रथमोऽध्यायः
[मिश्रकाध्यायः]
स्रष्टारं जगतामीशमनेकाश्चर्यरूपिणम्।
पालकं १सर्वसत्त्वानां वन्दे शक्तिमयं शिवम् ।।१।।
वास्तुवे२दोदधेः कश्चित्सारमादाय मण्डनः।
बालानामवबोधाय तनुते वास्तुमण्डनम् ।।२।।
शस्ते मासे सिते पक्षे ३अतीते चोत्तरायणे।
चन्द्रताराबले ४भर्तुः सुलग्ने च ५शुभे दिने ।।३।।
पुरःप्रासादगेहानां वाप्याः कूप६तडागयोः।
आराममठ७वास्तूनां प्रारम्भः सद्भिरिष्यते ।।४।।
नन्दाभद्राजयारिक्ता८पूर्णाः ९प्रतिपदादिकाः।
षष्ठ्या१०द्येकादशी११सर्वास्तिथयः पञ्चधा मता ।।५।।
१. सर्वा-in A
२. देदेधो-in A
३. आतीक्षे-in A अतीत इत्यनेन श्रावणमार्गयो र्ग्रहणमपि शब्दात् चकारेणोत्तरायणस्याचैत्रस्य त्यागः सूचितः ।
Marginal note in Ms. A.
४. कर्तु-in D, E
५. सुभे-in A
६. तटाक-in B
७. वास्तुनां-in A, B
८. पूर्वर्णा-in D, E
९. प्रदि-in B
१०. द्यो-in A
११. पूर्वा-in A

Salute to Lord Gaṇeśa.
Vāstumaṇḍanam
Chapter I
[Miśrakādhyāyaḥ]

1. I praise Lord Śiva the Almighty, who is the creator, lord of the
   world with different manifestations. He is the mentor of the whole
   creation.
2. For the comprehension of the young folks, Maṇḍana has collected
   some important materials from the ocean of science on building
   architecture, and written the Vāstumaṇḍana.
   3-4. In an auspicious month, day and time in the bright half of the
   lunar month, and after the Uttarāyaṇa¹ is over, when the moon
   and the stars are in favourable positions for the master, then
   one should start building a town, palace, house, well, tank, pond,
   pleasure garden, monastery.
   Starting from Pratipadā -Nandā, Bhadrā, Jayā, Riktā, Pūrṇā, and
   from
3. Ṣaṣṭhī to Ekādaśī, all tithis (lunar days) are of five types.
4. Notes: -Uttarāyaṇa- Northern progress of the Sun
   Nandā- Pratipada, Ṣaṣṭhī, Ekādaśī, .
   Bhadrā- 2nd, 7th and 12th Lunar days.
   Jayā -3 rd, 8th and 13th Lunar days.
   Riktā -4th, 9th, 14th Lunar days.
   Pūrṇā - 5th, 10th, full moon and Amāvasyā.

4 वास्तुमण्डनम्
शुक्रे नन्दा बुधे भद्रा जया भौमे तथा तिथिः।
शनौ रिक्ता गुरौ पूर्णास्तिथयः सर्व¹²सिद्धिदाः ।।६।।
एकादशी गुरौ षष्ठी भौमे शुक्र ¹³त्रयोदशी।
सिद्धयेर्केष्ट ¹⁴नन्देकाश्चन्द्रे नवदशद्विकाः ।।७।।
¹⁵सिद्धिदार्के शनौ रिक्ता¹⁶भद्रा चन्द्रे बुधेऽपि च।
इत्याह मान¹⁷सोल्लासे ग्रन्थे सोममहीपतिः ।।८।। (मानसोल्लासः)
मुशलः ¹⁸सतमी ¹⁹भानौ संर्वतः प्रतिपद्बुधे।
कर्कस्त्रयोद²⁰शाङ्के स्या²¹द्द्वार ²²तिथ्य स्त्रयं त्यजेत् ।।९।।
मघाविशाखार्द्रामूलं ²³कृत्तिका रोहिणीकरः।
अ²⁴शुभेऽर्कादिवारेषु यमघण्टः प्रजायते ।।१०।।
विशाखादिचतुष्केषु चत्वारोऽर्कादिषु क्रमात्।
उत्पातमृत्युकाणाख्या सिद्धियोगाः शुभोऽन्तिमः ।।११।।
हस्तो मृगोऽश्विनी²⁵मेत्रं पुष्यं ²⁶पौष्णं च रोहिणी।
स्याद्योगेऽमृतसिद्धाख्यः सूर्यादौ सर्वसिद्धिदः ।।१२।।
१२. कामदा-in A
१३. क्रयो-in A
१४. ना

Ch. I – Miśrakādhyāyaḥ 5
6. If Nandā is in Śukra, Bhadrā in Budha, Jayā in Bhauma (Mars, Maṅgala),
Riktā in Śani and Pūrṇā in Guru (Bṛhaspati) then the lunar days
bring success in all spheres.
7. If Ekādaśī, falls in Guru (Jupiter) Ṣaṣṭhī in Bhauma (Mars), Trayodaśī
in Śukra, Aṣṭamī in Arka (Sun) Eka (Pratipada) in Nandā, Navamī,
Daśamī, Dvitīyā in Candra (Moon) - these bring success.
8. There will be fulfillment of desire if Riktā yoga falls in Ravi (Sun)
and Śani (Saturn) and Bhadrā fall in Candra and Budha (Mercury).
King Soma has said this in the book named Mānasollāsa.
9. If Saptamī falls in the Sun then there will be Muśala Yoga, and
Saṁvarta Yoga will occur if Pratipada falls in Mercury. If Karka
(Cancer) falls in the 13th position then the three solar and
lunar days are to be discarded.
10. Maghā, Viśākhā, Ārdrā, Mūlā, Rohiṇī produce Yamaghaṇṭa yoga on
an inauspicious Sunday and other days.
11. If the four stars Viśākhā etc fall serially in the Sun and others
then there will be Utpāta, Mṛtyu, Kāṇa, Siddhiyoga² and the last one
is auspicious.
12. If Hastā, Mṛga, Aśvinī, Maitra, Puṣyā, Pauṣṇa, and Rohiṇī stars enter
into the Sun, the result will be Amṛta and Siddha, it brings success
in all spheres.
2. Siddhiyoga- If Nandā falls on Friday, Bhadrā on Wednesday, Pūrṇā on Thursday, Riktā on
Saturday and Jayā on Tuesday — then it is known as Siddhiyoga.

6 वास्तुमण्डनम्
२७याम्यं चित्रोत्तराषाढा धनिष्ठोत्तरफाल्गुनी ।
ज्येष्ठा पौष्णं च सूर्यादे२८स्त्यजेत्सर्वत्र जन्मभम् ।।१३।।
अश्विनी मृगशीर्षं च सार्प्यं हस्तोऽथ मित्रभम् ।
ऊषाढा शतभसूर्यादानन्दः स्यात् २९ततःपरे ।।१४।।
आनन्दः कालधूम्रो च ब्रह्मासौम्यो३०ऽथवा यमः ।
३१ध्वजः श्री३२वत्सवज्राख्यौ मुद्गरश्छत्रमित्रकौ ।।१५।।
मानसः पद्मकौ ३३लम्बः उत्पातमृत्युकाणकाः ।
सिद्धिः ३४शुभोऽमृतोज्ञेयोमुशलोऽथ गदो गजः ।।१६।।
रक्षश्वरः स्थिरो वर्द्धमानयोगक्रमेण हि।
अष्टाविंशतिभौरुक्ताः कुर्युुर्नामसमं फलम् ।।१७।।
३५त्रिद्व्येकेन्दुपक्षाग्नि युगेषु षट्शरायुगाः ।
क्रमान्मेषादिराशिनां ३६मध्यपादाः प्रकीर्त्तिताः ।।१८।।
३७ससांशं शंकोच्छायायोना३८ मध्यार्कै षड्भिरन्विताः ।
तैर्भजेतद्दिनं३९त्रिघ्नं लब्धा४०पद्यदूनोदयात् ।।१९।।
२७. यामि-in A
२८. सूर्यास्तजेशर्वत्र-in A
२९. तस्मात्परे कालदंडादि-marginal note in E
३०. च वा-in A, B
३१. ध्वजं-in E
३२. वशवज्राक्षौ-in A
३३. लम्भ-in A
३४. मूलां मृतौ ज्ञेयौ मुशलौ यं गदा जगे-in A
३५. त्रिध्येक-in A
क्रिध्यकं खोन्दु-in B
त्रि-३ द्वे-२ क-१ खे-० इंदु-१ पक्षा-२ ग्रि-३ युगे-४ षु-५ षट्-६ शरा-५ युगा-४-in D-E We
find numerals along with wordings
३६. रंध्य-in A
३७. शस-in A
३८. मध्यमा-in D,E
३९. त्रेघ्नं-in A
४०. धढ्य-in D, E

Ch. I – Miśrakādhyāyaḥ 7
13. If Yāmya (Bharaṇī), Citrā, Uttarāṣāḍhā, Dhaniṣṭhā, Uttaraphālgunī,
Jyeṣṭhā, Pauṣṇa (Apabharaṇī, Revatī) fall in the Sun, then one's
Janmabha (Zodiac sign) should be discarded.
14. Aśvinī, Mṛgaśirā, Sārpya (Āśleṣā), Hastā, are Mitrabha (congenial
stars), Uttarāṣāḍhā, Śatabhiṣā will be counted from Sūrya and after
that the auspicious conjunction will start.
15-17. Ānanda, Kāla, Dhūmra, Brahmā, Saumya, Yama, Dhvaja, Śrīvatsa, Vajra,
Mudgara, Chatra, Mitra, Mānasa, Padmaka, Lamba, Utpāta, Mṛtyu,
Kāṇa, Siddhi, Śubha, Amṛta, Muśala, Gada, Gaja, Rakṣas, Cara, Sthira,
Vardhamāna, are serially the Yogas, — which are known as 28 stars
and their results are equal to their names.
18. 3, 2, 1, 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 5, 4 — are serially the middle part of
the Meṣa and other Zodiac signs.
19 If one seventh part of the shadow of the gnomon, less than the
median (aṅka), is added by six and the total then be divided by
three, this would result in day time from the time of sunrise.
(Note: Verses 18 and 19 indicate the measurement of day and
night. Comp Rājavallabha maṇḍana ch 12 v7)

8 वास्तुमण्डनम्
⁴¹रवावेक⁴²द्विषट्शुद्धाश्चन्द्रेत्वष्टैक⁴³पञ्चमाः।
⁴⁴वेदसप्ताष्टमा भौमे बुधेऽष्टत्रिरसोन्मिताः ।। २० ।।
गुरौ ⁴⁵द्विपञ्चमुनयः शुक्रेष्टैकषडब्धयः।
शनौ त्रिपञ्चसप्ताष्टः दिवाष्टांशाः शुभावहाः ।। २१ ।।
सर्वकार्ये बुधैर्ग्राह्यं सदा चान्द्रमसं बलम्।
यस्माच्छतगुणं तेन विना ⁴⁶कार्यं न सिध्यति ।। २२ ।।
⁴⁷दशैकादशषट् त्र्येकसप्तमः पक्षयोर्द्वयोः।
चन्द्रमाः ⁴⁸शोभनः प्रोक्तः शुक्ले पञ्चनवद्विगः ।। २३ ।।
क्षीणः कृष्णदशम्यूर्ध्वं दशाहां चन्द्रमास्तदा।
तारया फलदः सोऽपि त्रिपञ्चाद्रिविहीनया ।। २४ ।।
हिमांशोर्द्वादशावस्था राशौ राशौ स्वव⁴⁹त्फलाः।
प्रवासाद्याक्रमेणैव मेषादिषु यथाक्रमम् ।। २५ ।।
प्रवासनाशिनीमृत्युर्जयाहास्यारतिस्तथा।
क्रीडिता ⁵⁰निद्रिता भुक्ता ज्वरिता कम्पिता ⁵¹स्थिता ।। २६ ।।
४१. रैवेक - In A
४२. E writes wordings and numerals
४३. मँचमा - In A
४४. वेद ४ ७ ८ रसो-६
४५. द्वि-२ पञ्च-५ ष्टै-८ क-१ षड्-६ व्ध-४ त्रि-३ पञ्च-५ सप्ता-७ ष्ट-८ ....ष्टांशाः- ८ - note in D, E
४६. कार्ये न सिद्ध्यते - In A
४७. गोचरपरत्वं विषयम्, दश-१० एकादश-११, षट्-६, त्र्ये-३ क-१, षट्-६, त्र्येक-३, १, सप्तमः-७ notes
in - DE
४८. शोभनः प्रक्ताः - In A, B, C
४९. फलाम् - In A
५०. निद्रेता - In A
५१. स्विता - In D

Ch. I – Miśrakādhyāyaḥ 9
20 Prathamā, Dvitīyā, Ṣaṣṭhī is auspicious in the Sun, as are
Aṣṭamī, Prathamā, Pañcamī, in the Moon. Caturthī (Veda), Saptamī,
Aṣṭamī are auspicious in Maṅgala (Bhauma) and Aṣṭamī, Tṛtīyā
and Ṣaṣṭhī (Rasa) are auspicious in Budha.
21. Dvitīyā, Pañcamī, Saptamī in Bṛhaspati, Aṣṭamī, Prathamā, Ṣaṣṭhī,
Saptamī (Abdhi) in Śukra and Tṛtīyā, Pañcamī, Saptamī and Aṣṭamī
in Saturn and the 8th part of the day; these all are regarded as
auspicious.
22. In all sorts of constructions, the learned men prefer the strength
of lunar zodiac, because it has a hundred times more strength
and without the influence of the moon, no work can be done.
23. Daśamī, Ekādaśī, Ṣaṣṭhī, Tṛtīyā, Prathamā, Saptamī, in both the
Pakṣa (bright and dark fortnights) of the moon are said to be
beneficial, and for the bright fortnight (śukla), Pañcamī, Navamī,
Dvitīyā (are beneficial).
24. In the dark fortnight after Daśamī the power of the moon
decreases for the next ten days but, in conjunction with favourable
stars, the same yields good result except in Tṛtīyā, Pañcamī and
Saptamī.
25. The twelfth position of the moon in the twelve zodiac signs yields
results according to the respective positions like Pravāsa etc, in
the Meṣa and others, serially in each zodiac sign.
26. They are Pravāsa, Nāśinī, Mṛtyu, Jayā, Hāsyā, Rati, Krīḍitā, Nidritā,
Bhuktā, Jvaritā, Kampitā, Sthitā.

10 वास्तुमण्डनम्
सार्धद्विघटिका होरा ५२स्ववारा द्वारवत्फला।
रविशुक्रज्ञचन्द्राणां शनिजीवकुजन्मनाम् ।। २७ ।।
मुहूर्तं प्रथमं त्याज्यं वेदतिथ्यर्कदिग्मनुः ।
शेषा नवमुहूर्ताश्च गृहकार्ये शुभामताः ।। २८ ।।
मृगाश्विरेवतीमैत्र ४३ज्येष्ठादित्यकरत्रयम् ।
तिर्यग्वक्त्रं हितं याने हले यन्त्रे चतुष्पदे ।। २९ ।।
पुष्योत्तरार्द्रा ४४रोहिण्यामूर्ध्ववक्त्रं श्रुतित्रयम्।
४५गृहच्छत्रध्वजारामप्रसादेष्वभिषेचने ।। ३० ।।
४६विशाखाकृत्तिकामूलं ४७पूर्वयाम्यं ४८मघा हि भम् ।
अधोमुखानि खातेषु ४९गृहादीनां जलाशये ।। ३१ ।।
भौमार्कौ तिथयो रिक्ता दग्धमुत्पातभं ५०दिनम् ।
ज्योतिःशास्त्रानुसारेण ५१दुष्टमन्यमपि त्यजेत् ।। ३२ ।।
५२चैत्रादौ द्विगुणा मासा गताभिस्तिथिभिर्युताः ।
सप्तभिस्तु ५३हृते भागे ५४यच्छेषं तद्दिनं भवेत् ।। ३३ ।।

५२. वत्पला - In B, D
४३. .....येष्ठा - In A
४४. रोहिण्य ऊर्द्ध - In B, C D
क्रुद्ध - In A
४५. गढछत्र - In A
गच्छत्र - In B
४६. यात्रायां राज्याभिषे इष्ट दिनम् - In D, marginal note
४७. पूर्वायाम्यां - In A
४८. मथा - In A
४९. आदिशब्दाद्देवमन्दिरादि - In E marginal note
५०. ४ । ९ । २४ दिवसे न तु रात्रौ - - In D, E marginal note
५१. दुष्ट मन्यदपि - In A
५२. चैत्रादि - In B
५३. हतेभागं - In A
५४. ये- In A

Ch. I – Miśrakādhyāyaḥ 11
27.AB Horā is of two and half hours duration; its result is counted from
one’s own day (beginning from the very start of the day and
giving results according to the results of the day)
27CD-28. For Sunday, Friday, Wednesday, Monday, Saturday, Thurs-
day and Tuesday--- the 1st Muhūrta should be discarded, as well
as the 4th, 15th, 12th, 10th, and 14th. The remaining nine
Muhūrtas are regarded as auspicious in the construction of a house.
29. Mṛgaśirā, Aśvinī, Revatī, Maitra, Jyeṣṭhā, Krittikā, Uttarāṣāḍhā,
Uttarabhādra, (āditya karatrayam) with their faces in slanting
positions are auspicious for transport (Yāna), plough (hala) ma-
chinery and for quadruples.
30. Puṣyā, Uttarā, Ārdrā, Rohiṇī and three śrutis with their faces in
up- ward positions are auspicious for the sanctification of a
house, umbrella, flag, pleasure garden and palaces.
31. Viśākhā, Kṛttikā, Mūlā, Pūrvā (Bhadrā), Yāmya (Bharaṇī) Maghā—if
facing downwards are good for houses and water-reservoirs.
32. Sunday, Tuesday, Riktā and Dagdhā Tithis and Utpāta yogas and
other inauspicious things according to the śāstra of astrology, should
be discarded.
33. The number of Caitra and other months are to be multiplied by
2, and to be added by 15. Then it will be divided by 7, and the
remainder is the number of days of the construction.

12 वास्तुमण्डनम्
श्रीवत्सः कलिकर्त्ता च नन्दीशः कालकर्णकः।
५५धर्मदिनं क्षयश्चैव विजयी दिवसाः क्रमात् ॥ ३४ ॥
इति दिनशुद्धिः ॥
गृहारम्भे तिथिर्नन्दा जया पूर्णा च शोभना।
भौमार्कवर्जिता वारा योगा ५६शोभननामकाः ॥ ३५ ॥
५७हस्तत्रयोत्तरा पुष्ये धनिष्ठा शतभे मृगे।
मैत्रे मूलेऽश्विनी पौष्णे ब्राह्मे प्रारम्भणं श्रिये ॥ ३६ ॥
सूर्यभान्मस्तके त्रीणि चत्वारि चाग्रपादयोः।
चत्वारि ५८पश्चात्पादयोः पुच्छे त्रीणि प्रदापयेत् ॥ ३७ ॥
वामे कुक्षौ तु चत्वारि पुनश्चत्वारि दक्षिणे।
५९पृष्ठे च त्रीणि ६०धिष्ण्यानि ६१नासिकायां द्वयं न्यसेत् ॥ ३८ ॥
६२मस्तके स्वामिनो मृत्यु६३रुद्धसं ६४चाग्रपादयोः।
स्थिरं स्यात् पश्चिमे पादे पुच्छे क्लेशनिवेशने ॥ ३९ ॥
कुक्षौ धनक्षयं वामे दक्षिणे तु ६५धनागमम्।
पृष्ठे धनागमं ६६विद्यान्नासिकायां पतिक्षयम् ॥ ४० ॥
इति वृषचक्रम् ॥
५५. धमं धर्मदिनं – In D
५६. शुभनः – In A
५७. हस्ते – In B
५८. पादयोः पश्चात्पुच्छे– In ABCD
५९. प्रष्ठे – In A
६०. धिष्मानि – In A
६१. नाशिकायां – In A
६२. मस्तिके – In A
६३. रुद्धशं – In A
रुद्धासं – In D, E
६४. चाधपाद – In A
श्वाग्रपाद – In D, E
६५. धनागमः – In B C, D, E
६६. विद्यानाशिकायां – In A
विंध्यात्रासिकायां – In D, E

Ch. I – Miśrakādhyāyaḥ 13
34. Serially the days are known as Śrīvatsa, Kalikarttā, Nandīśa,
Kālakarṇaka, Dharmadina, Kṣaya and Vijaya.
Thus ends the purification of the days.
35. In the beginning of the construction of a house, Nandā, Jayā,
Pūrṇā Tithis are suitable. The days, except Tuesday and Sunday,
the Yogas called Śobhana.
36. It is auspicious for starting a construction when the Sun is in the
constellations, Hasta, three uttarās (uttarāṣāḍā, uttrabhādrapada,
uttaraphālgunī), Puṣyā, Dhaniṣṭhā, Śatabhiṣā, Mṛga, Mitra (Anurādhā),
Mūlā, Aśvinī, Pauṣṇa (Revatī) and Brāhma (Rohiṇī).
37. In a Vṛṣa cakra three solar dominated stars will be placed on the
head, four on both the front feet, four on both the back feet and
three on the tail.
38. Four stars are to be placed on the left lap and four on the right.
Three stars are to be placed on the back side and two on the
nose.
39. If the construction is done on the head there will be death of
the owner, while construction done on the front part will lead to
emptiness of the house. It will be permanent on the Western leg
and there will be trouble in entering the house if the construc-
tion is done on the tail.
40. There will be loss of wealth if construction is done on the left lap,
but gain of wealth on the right side as well as on the back. There
will be loss of oneés husband if constructed on the nose.
Thus ends the circle of Vṛṣa.

14 वास्तुमण्डनम्
मीनवृश्चिकसिंहानां ^६७पत्युः ^६८पूर्वामुखं गृहम्।
कन्यामकरकर्काणां गृहं याम्वाननं मतम्॥ ४१॥
तुलामिथुनचापानां ^६९पश्चिमास्यं गृहं भवेत्।
कुम्भमेषवृषे शस्यः पुंसः सौम्वाननं शुभम्॥ ४२॥
^७०श्रावणे धनवृद्धिः स्यात् प्रारम्भे मन्दिरादिषु।
शून्यं भाद्रपदे मासे आश्विने कलहः ^७१सदा॥ ४३॥
कार्तिके भृत्यनाशः स्यात् कैश्चिद्धान्यागमः स्मृतः।
मार्गशीर्षे धनं पौषे लक्ष्मीश्चौरभयं ^७२क्वचित्॥ ४४॥
माघे वह्निभयं विद्यात् फाल्गुने श्रीगृहे कृते।
चैत्रे ^७३शोकागमो भर्तु^७४र्वैशाखे तु धनागमः॥ ४५॥
ज्येष्ठे मृत्युः तथाऽऽषाढे पशुनाशः प्रजायते।
सारसागरः॥
तृ

Ch. I – Miśrakādhyāyaḥ 15
41. The house owner having the zodiac signs of Pisces, Scorpio, and
Leo will have his house facing towards the East. The houses of
people having the zodiac signs of Virgo, Capricorn, and Cancer
will face towards the South.
42. Owners having the zodiac signs of Libra, Gemini, Sagittarius
will have houses facing towards the West. (Those having) Aquarius,
Aries and Taurus will have houses facing towards the North and
it is regarded as auspicious.
43. If the construction of a temple and others start in the month of
Śrāvaṇa then there will be increase of wealth but there will be void
if done in Bhādra and eternal quarrels if in Āśvina.
44. If construction is started in the month of Kārtika then there will
be loss of servants, but some people say there may be gain of
grain. A construction in the month of Mārgaśīrṣa brings in wealth,
and Lakṣmī in the month of Pauṣa, but in some cases there may
be fear from thieves.
45-46a. There will be fear of fire if a construction starts in the month
of Māgha and prosperity if in Phālguna. There will be sorrow for
the master in Caitra and wealth in Vaiśākha, death in Jyeṣṭhā,
loss of animals in Āṣāḍha.
Sārasāgaraḥ.
46b. One should not think of faulty months if a house is built with
grass or leaves.
If the timing is inauspicious, but the days are favourable, the
construction will be beneficial.
47. One should not start construction if the Sun is in Gemini (Yugmaga),
Virgo, Pisces and Sagittarius.

16 वास्तुमण्डनम्
पूर्वापरमुखं सूर्ये कर्कसिंहमृगे घटे।
७७तुलालिवृषमेषस्थे कुर्याद्याम्योत्तरं गृहम् ॥ ४८ ॥
७८मतिभ्रंशेन यः कुर्यादन्यथा भवनादिकम्।
व्याधिशोकमवाप्नोति धननाशं ७९मृतिं पुनः ॥ ४९ ॥
वत्सः पूर्वा८०दिगः सृष्ट्या कन्यादित्रित्रिगे रवौ।
द्वारार्धं तन्मुखे मृत्युकरं ८१पार्श्वद्वये शुभम् ॥ ५० ॥
॥ इति ८२माससंक्रान्तिफलम् ॥
८३द्विस्वभावे स्थिरे लग्ने ८४शुभैर्युतिविलोकिते।
निर्माणं भवनस्याहुः शस्तं कर्म स्थितैः शुभैः ॥ ५१ ॥
त्रिषडायगतैः क्रूरैः शुभैः ८५केन्द्रत्रिकोणगैः।
शुभं गृहस्य निर्माणं क्रूरो मृत्युप्रदोऽष्टमः ॥ ५२ ॥
पञ्च८६ग्रहबले लग्ने प्रासादोद्वाहमन्दिरम्।
कुर्याच्छाकुनवीर्येण नान्यज्जालं विचिन्तयेत् ॥ ५३ ॥
७७. वास्तु तूपी वृषभः सर्पो वा २ marginal notes in E
७८. ६।७।८ - पू.
९।१०।११ - द
१२।१।२ - प
३।४।५ - उ these are marginal notes in E
७९. मृतं - in A
८०. दिन - in C
८१. याश्वद्वयै - in A
८२. माशक्रांतिवत्सफलम् - A
८३. द्विस्थवै २।३।५।६।८।९।११।१२ - - in A
८४. शुभेयुक्ते - in A
८५. १।४।७।१०
८६. गृहै - in A

Ch. I – Miśrakādhyāyaḥ 17
48. If the Sun is in Cancer (Karka), Leo (Siṁha), Capricorn(Mṛga) and
Aquarius(Ghaṭa), one can start construction of a house facing
the East and West, and if the Sun is in Libra, Scorpio, Aries and
Taurus, one can construct a house facing the South and North.
49. Due to mistakes, if anybody builds a house in other than the
prescribed form, he will have disease, affliction, loss of wealth and
death.
50. In a year, when the Sun moves towards the East, and rests in
Virgo³ and in two other zodiac signs, the lower and forepart of a
door should not be constructed as it brings death, but the
construction of the sides(of the door) is auspicious.
Thus ends the result of months and the passage of the Sun from
one sign to the next.
51. In the dual nature of the zodiacs and in the fixed Lagna and
auspicious auguries it is said that the construction of a house
would be favourable.
52. With 3, 6, 12, Krūra, centres and with three favourable cor-
ners, the building of the house is auspicious, but the 8th posi-
tion brings in death.
53. According to the good signs of five planets and in the
auspicious Lagna- palaces, marriage centers and temples should
be constructed according to the science of the omens and one
should not think otherwise.
3. Three Zodiac signs are Virgo, Libra, and Scorpio.

18 वास्तुमण्डनम्
^८७शकुने भवनारम्भे प्रथमं ^८८ध्रुवजः शुभः ।
^८९तयोर्याम्ये पुनः ^९०सौम्ये शान्तः ^९१स्वस्थानसंस्थितः ॥ ५४ ॥
स्वानस्य दक्षिणे चेष्टा शान्ताः सर्वार्थकारिणी ।
वामे चेष्टा ^९२न विहिता^९३ दुष्टं ^९४जृम्भांगधूननम् ॥ ५५ ॥
शुभस्थाने गृहारम्भे मधुरं रौति वायसः ।
स्थाने तस्मिन्भवेद्द्रव्यं शल्यं दीप्ते खरस्वरे ॥ ५६ ॥
प्रधानं शकुने ^९५दुर्गं तद्बले ^९६नगरं गृहम् ।
वाणिज्यकृषिसेवादिकर्म सिध्यति निश्चितम् ॥ ५७ ॥
^९७दिशारात्र्यन्त यामार्धदिवार्धप्रहरावधिः ।
स्यात्पूर्वज्ज्वलितान्याश्च भवन्त्येवं रवेर्वशात् ॥ ५८ ॥
^९८दिशायामष्टकेनाष्टौ दीप्ताः शान्ता भवन्ति ताः ।
यस्यां सूर्योदयः सा दिग्ज्वलिता धूमिताग्रगाः ॥ ५९ ॥
अङ्गार^९९ भस्मवात्यौः चतस्रोऽन्याः शुभा^१००वहाः ।
वामस्वरोगतिस्तारा शान्ते ^१०१कार्ये प्रशस्यते ॥ ६० ॥
दीप्ते तु दक्षिणः शब्दो ^१०२गतिर्वामा प्रवेशने ।
नकुलाजमयूराणां ^१०३चाषखं जनयोरपि ॥ ६१ ॥
८७. शकुनो - in B, C, D, E
८८. ध्रुवजनः - in C
८९. तत- in A
९०. शुम्ये- in A
९१. संस्थान - in C
९२. वामा - in B C D E
९३. चमेहिका- in A, वभिहिका - in B, C
९४. जुंजांग - in A
९५. दुर्गा - in A, B
९६. न गृहं करं - in C
९७. दिशोशत्र्यं च मार्यार्द्धा - in A
९८. दिशो - in A
९९. भस्मत्यौ - in A
१००. मृताः - in A
१०१. काये - in A
१०२. तति - in A
१०३. चाखसं - in A