स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

432 [स्मृ]तिचन्द्रिकायां
एतेन विधिना श्राद्धं कुर्यात्संवत्सरं सकृत् ।
त्रिश्चतुर्वा यथाश्रद्धं मासेमासे दिनेदिने ॥
इति । एतेन विधिना पार्वणविधानेन प्रतिसंवत्सरमेकवारं
विशिष्टेऽह्नि, प्रतिसंवत्सरं त्रिवारं वा त्रिषु मासेषु विशिष्टेऽह्नि,
प्रतिसंवत्सरं चतुर्वारं चतुर्षु मासेषु विशिष्टेऽह्नि, मासे मासे वा
विशिष्टेऽह्नि, दिनेदिने वा यथाश्रद्धं श्रद्धानुसारेण श्राद्धं
नित्यश्राद्धं कुर्यादित्यर्थः । यथाश्रद्धमित्येतत् यथासामर्थ्यमि-
त्यस्यापि प्रदर्शनार्थम् । शक्त्यपेक्षयाऽपि व्यवस्थाया उचित-
त्वात् । अस्य च नित्यश्राद्धस्य कल्पः अस्माभिराह्निके सम्य-
क्प्रपञ्चित इति नेह प्रपञ्च्यते ॥
नैमित्तिकं तु श्राद्धमेकोद्दिष्टात्मकं पार्वणविकृतिभूतं आशौचका-
ण्डेऽस्माभिर्वक्ष्यते ॥
काम्यश्राद्धं तु शातातपेन निरूपितं—
कामाय तु हितं काम्यमभिप्रेतार्थसिद्धये ।
पार्वणेन विधानेन तदप्युक्तं यथाक्रमम् ॥
इति । तदपि काम्यश्राद्धमपि पार्वणविधानेन प्रतिपदोक्त-
धर्मान्तरसहितं विप्रनिमन्त्रणाद्युक्तक्रमानतिक्रमेण कार्यमिति
मुनिभिरुक्तमित्यर्थः । तेन काम्यश्राद्धं ‘काम्ये तु धुनिरोचनौ’
इति वचनेन प्रतिपदोक्तधुनिरोचनसंज्ञिकविश्वेदेवान्वितं कार्यम् ॥
वृद्धिश्राद्धमपि प्रतिपदोक्तधर्मान्तरसहितं पार्वणवत्कार्यम्।
तथाच विष्णुधर्मोत्तरं—