ललिता सहस्रनाम: सौभाग्यभास्कर भाष्य (भास्करराय मखी प्रणीत मूर्धन्य शाक्त भाष्य)

) - that's 10 or 11 syllables!
Wait! Let's re-read line 22-23:
Is it Anushtubh?
Line 22:
सप्तवर्षोऽपि युक्त्या यः सभेश्वरपतेर्मनः । (16 syllables total? 8 + 8 = 16!)
Wait:
सप्-त-वर्-षो-ऽपि युक्-त्या यः (8)
स-भे-श्व-र-प-तेर्-म-नः (8)
Yes, first half is 16 syllables (two 8-syllable padas)!
Now second half (line 23):
Wait, look at line 23:
सभेशभक्तो भूपालसभे कस्मिन् जयी न सः ॥ ९ ॥
Let's count:
स-भे-श-भक्-तो (5)
No, what is that word?
Is it: "स भेशभक्तो"?
Wait, look at line 23:
"सभेशभक्तो भूपालसभे कस्मिन् जयी न सः"
Wait, could it be:
"स...":
स(1) भे(2) श(3)... wait, look at the first word of line 23:
स (sa)
भ (bha)
े (e)
श (sha)
No, wait!

वाजपेयिसकाशतः साधितगौडतर्कः ।"

Line 23:
"गङ्गावगाहाद्विरजाः पितॄणां गतोऽनृणत्वं सुकृती गयायाम् ॥ २० ॥"

Line 24:
"शिवभक्त्यामुपमन्युः शिवापदाम्भोजार्हणे हयग्रीवः ।"
Wait, "शिवापदाम्बोजार्हणे" or "शिवापदाम्भोजार्हणे"?
In line 24: शिवापदाम्बोजार्हणे (it's ब or भ? It has a diagonal stroke inside: 'ब'!).

Line 25:
"यः पुण्डरीकनयनोपास्ताविह जगति पुण्डलीकोऽभूत् ॥ २१ ॥"
(Wait, "पुण्डलीकोऽभूत्" or "पुण्डरीकोऽभूत्"? As noted before, it's printed "पुण्डलीकोऽभूत्".)

Line 26:
"साचारोऽखिलतीर्थेष्व्वाचारो वृद्धिमान्प्रचारणया ।"
(Wait, or "साचालो"? It looks like "साचारो".)

Line 27:
"आत्मविचारः संततमव्यभिचारः शिवेऽस्य भावोऽभूत् ॥ २२ ॥"

Line

त्रयीमधीत्याधिगतार्थमेष त्रेतां यथाकालमथादधानः ।
आम्नायमाथर्वणमप्रचारमध्येष्ट चाध्यापिपदग्रजातीन् ॥ २६ ॥
देवीभागवतं नाम पुराणं प्रोक्तलक्षणम् ।
आनीय प्रकटीचक्रे दानी पात्रेष्वदाम्भिकः ॥ २७ ॥
सारल्यशालिचेताः सारं श्रीरामभद्रचरितस्य ।
अष्टममद्भुतकाण्डं स्पष्टदशां प्रापयत्खिलीभूतम् ॥ २८ ॥
भासुरानन्दनाथाख्याभासुरो दीक्षया स्वयम् ।
पद्मावत्यम्बिकेत्याख्यां चकार सुदृशः सुधीः ॥ २९ ॥
शिवदत्तशुकूचरणासादितपूर्णाभिषेकसाम्राज्यः ।
गुर्जरदेशे विदधे जर्जरधैर्यं स वल्लभाचार्यम् ॥ ३० ॥
वादे मस्करिणं माध्वं विधूयामुष्य बन्धुजाम् ।
पार्वतीं व्यवहत्कीर्त्या समं सत्यप्रतिश्रवः ॥ ३१ ॥
आसृष्टेरनुवर्तमानमभितः श्वश्रूश्वशुर्वाभावजं
[L

१४ ललितासहस्रनाम ।
इति स्माय लाके नियतमसमानाधिकरणो
गुणग्रामः पूर्णो जगति ववृधे भास्करबुधे ॥ ४० ॥
नवस्यन्दिमाध्वीकधारानुकारप्रकारोल्लसत्साहितीसौहितीकः ।
विनिश्वासकल्पं भुवः कल्पशाखी चवन्ध प्रबन्धान्प्रबन्धासनेकात् ? ॥ ४१ ॥
दान्तेषु वर्यैर्वेदान्ते नितान्तेडितनैपुणः ।
अतनोदान्तनध्वान्तखण्डकं चण्डभास्करम् ॥ ४२ ॥
लीलामात्रेरितया नीलाचलपूर्वया चपेटिकया ।
विमतादुद्धतं प्रहस्तं व्यतनिष्ट विहस्तमब्जनिभहस्तः ॥ ४३ ॥
पूर्वमीमांसाग्रेसरैः श्लाघितः पूर्वमीमांसयोद्दामकक्ष्याकुलम् ।
वादकौतूहलं नाम चक्रे कृतिं वादकौतूहलीसूनुनासौ गुरोः ॥ ४४ ॥
चन्द्रोदयं च भाट्टोपपदं भट्टारकः प्रवीणानाम् ।
मध्यायाः कौमुद्या

भास्करविलासः । १५
नानाविधैरसौ वृत्तैर्नाम्नामष्टोत्तरं शतम् ।
अष्टमूर्तेरतिस्पष्टं व्याचष्टेस विशिष्टधीः ॥ ५६ ॥
गणेशनामसाहस्रव्याख्यां विख्यातिमान्गुणैः ।
खद्योतनाम्नीं निष्पाद्य व्यद्योतिष्ट स भास्करः ॥ ५७ ॥
स्कान्दीयं चन्द्रलाम्बायाश्चन्द्रोपममुखद्युतिः ।
माहात्म्यं ख्यातमाहात्म्यो व्याचख्यावतिविस्तृतम् ॥ ५८ ॥
मत्तप्रतिवद्वदनप्रत्तजनानुत्तरलमुद्राकः ।
नाथन्नवरत्नमालामङ्कां मञ्जुलां जुगुम्फासौ ॥ ५९ ॥
भावनोपनिषद्व्याख्यं सप्रयोगं स भाविकः ।
चक्रे श्रीसूक्तभाष्यं च चिरं परिचितः श्रिया ॥ ६० ॥
कौलोपनिषद्व्याख्यं कुलजैः सेव्यो जनैश्चकारासौ ।
त्रैपुरमहोपनिषदं त्रैपुरसिद्धान्तविद्वरेण्यः सः ॥ ६१ ॥
ललि

"?
Because at first glance: त + द्वै + तै... wait!
Could it be "तद्वैतैश्वर्यभाजः"?
Wait: त (ta) - द्वै (dvai) - त (ta) - ऐ (ai)... that makes no sense.
What about "त्वद्दत्तैश्वर्यभाजः"?
Look at the very first character:
Is it 'त'? Yes.
Is the second character 'द्'?
Wait, could it be 'द्द'?
Yes, 'द्द'!
Then what is next? 'त्तै'!
Yes, 'त्त' with 'ै'!
So it is: त + द्द + त्तै = "तद्दत्तैश्वर्यभाजः"!
Wait, look at: त द्द त्तै - wait, is there a 'द' or just 'द्' + 'द'?
Yes, 'द्द' in Devanagari is often written as two 'द's, or 'द्' followed by 'द', or a combined ligature 'द्द'.
Here it is: 'त' followed by 'द्' followed by 'द' (or 'त्त')?
Wait, look at:
त
द्
द (or त)
Wait, look at the typeset: "त द्द त्तै श्व र्य भ ा ज ः"
Let's re-verify:
Is the first word: "तद्दत्तैश्वर्यभाजः"?
Yes! तद्दत्तैश्वर्यभाजः = तद् (by Him

भास्करविलासः । १७
ब्रह्मात्मैक्यपरोनुयोनुरहसं यायावरः सस्यको
मर्त्यत्रा समयाकरोति विधिवत्तेनास्त्वजर्यं मम ॥ ८१ ॥
द्रव्याश्रयी गुणोऽथच दुःखध्वंसो विमुक्तिरिति च मुनिः ।
ऋतमाह गौतमोऽसौ त्रिभुवनमपि साक्षि यदिह सानुभवम् ॥ ८२ ॥
द्वित्रप्रस्तरखण्डगर्भकुतुपध्वानभ्रमाधायिवाक्
चेद्वैयाकरणो मनागपि रसं काव्यस्थितं विन्दति ।
तन्वाने रसितार्भटीं गतरसां मध्ये नभः शारदे
निर्घातैर्बधिरीकृतश्रुतिपुटे को वापराधोऽम्बुदे ॥ ८३ ॥
शुष्कोदर्ककुतर्ककर्कशगिरा चोद्यानि ये कुर्वते
साहित्येऽनुभवैकगोचररसे स्युस्तेऽपि चेत्पण्डिताः ।
को मन्तुर्महिलां निहत्य कुचयोरन्त्राणि संप्राश्नतां
वृक्षाणां कुसुमानि मर्दितवतां शाखामृगाणामपि ॥ ८४ ॥
वित्ते तत्पुरुषे तु तत्पुरुषति लन्नाम्नि शैवाग्रणी-
रल्पः कोऽपि समाश्रयन्निह बहुव्रीहिं बहुव्रीहिभाक् ।
श्रीरामेश्वरकर्मधारयमुनीकुर्वन्कविर्भास्करः
कस्मादण्वपि कर्म धारयंति न द्वन्द्वेऽपि निर्द्वन्द्वति ॥ ८५. ॥
कावेरि त्वं सरन्त्यनवरतसमाविष्टचित्ता तथाहं
न क्रोधस्ते ममापि त्वमहमपि कवेरात्मजत्वं प्रपन्नौ ।
भूमि न्यञ्चत्कवन्धा त्वमहमपि यदा जीवनं पातुमीहे
त्वं मे पातुं तदिच्छस्यनिरतगुणयोरावयोः को विशेषः ॥ ८६ ॥
'गयाप्रयाग'द्वितयं वैपरीत्येऽपि तादृशम् ।
'काशिका'पि तथैवातस्त्रिस्थली स्तूयते बुधैः ॥ ८७ ॥
लङ्गालेऽग्निशिखालेपात्तङ्गालेऽग्निशिखा भवेत् ।
गङ्गे शिवोऽपि न लत्तः कृतप्रतिकृते कृती ॥ ८८ ॥
तवाङ्घ्रौ यः प्रणिपतेत्तस्याङ्घ्रौ निपतस्यहो ।
गङ्गे शिवोऽपि न लत्तः कृतप्रतिकृते कृती ॥ ८९ ॥" इति
जायात्मजाभ्यां च विधीशराभ्यां विष्णोः समाहारयुगं निबद्धम् ।
अस्तीह ते विन्दति शाब्दिकस्तदिति प्रतिज्ञा कविभास्करस्य ॥ ९० ॥
नस्याच्चेदिति वाक्यस्य कोऽर्थः कस्मिन्पिकभ्रमः ।
आन्ध्रीगीर्वाणभाषाभ्यामेकमेवोत्तरं वद ॥ ९१ ॥ काकपोते ।
कमले कमलोत्पत्तिः ध्रूयते न च दृश्यते ।
दृष्टं शंभोः पदाम्भोजे विष्णुलोचनपङ्कजम् ॥ ९२ ॥

१८ ललितासहस्रनाम ।
मर्त्यं मर्त्यो गिरि शुल्बं शब्दशास्त्रं च वर्णय ।
कविभास्कर एवात्र ब्रूते धातुगुणास्पदम् ॥ ९३ ॥
वीर श्रीकामरूपक्षितिरमण यशोनाशिना नायकेन
त्रैलोक्ये श्वेतिमानं कलयति यमुनामप्यत्यजन्नैजरूपम् ।
संदिग्धस्तीर्थराजोऽप्यभवदथ पुनः सा नदी लत्प्रतापा-
दामूलाग्रं यथावत्समजनि यवनीसंघदृग्गीतिपूरैः ॥ ९४ ॥
प्रस्तौमि प्रतिहार्येव जनैरूद्गीयतेऽखिलैः ।
निधनोपद्रवैर्हीनं साम तेऽन्यादृशं नृप ॥ ९५ ॥
रुद्रभूप भद्रमस्तु यद्विपूनुपद्रवैरहि द्रुतं प्रविद्रवद्य काद्रवेयपूरीम् ।
तद्रमावनिन्द्रेणेन मुद्रिता दरिद्रता दरिद्रतान्तदद्विभिद्दनङ्कमान्नचाद्रिये ॥ ९६ ॥
श्रीभास्करेणैव भुवि स्थितानि छत्राणि सर्वाण्यधरीकृतानि ।
छायां लदीयामभिवाञ्छतिस्म श्रीभास्करच्छत्रपतिस्ततस्स्वम् ॥ ९७ ॥
भोः पद्मपत्र भवता यदपां कणोऽपि न स्पृश्यते समुचितैव परस्वभीः सा ।
एवं धिया लयि धृते निहते सति लमाषाढभूतिनिवृतद्विलसीति युक्तम् ॥ ९८ ॥
कूपाकूपारकुल्यास्वथ च नदनदीखेयकासारवापी-
ष्वापातालं प्रविष्टैर्दशशतगुणितैरंशुभिर्वारि भूरि ।
ग्राहं ग्राहं निषिञ्चन्नवसि दिनपते विश्वमेतत्समस्तं
तं ते किं वर्णयामो निरुपधि करुणां दानशौण्ड्यं च भूयः ॥ ९९ ॥
भूषावानखिलैर्गुणैः सुकृतिभिः संतानवान्भूयसा
विद्याभिर्धनवान्सुधाधवलया कीर्त्या चिरं देहवान् ।
पित्रा दैवतवान्भूतसुकृतवाँल्लोकोपकारेण यः
साधर्म्यं लभतामनेन भुवि कः श्रीभारतीयाज्वना ॥ १०० ॥
श्रीमद्भास्करराय नैकजनिषु ल्हानतोयैर्भृता-
दासर्गं जलधेरवाप्तजनुषः स्वःशाखिनो गोश्च सा ।
औदार्यं भजते हि कारणगुणाः कार्येषु न स्युः किमि-
त्येनं पूर्णमनोरथा प्रतिदिशं सर्वेऽर्थिनोऽप्यस्तुवन् ॥ १०१ ॥
नाद्रुह्यत्कस्मा अपि नास्माक्षीच्चेतसापि परदारान् ।
नास्पृहयतपरराये भास्कररायो मखी धन्यः ॥ १०२ ॥
अदीधरच्चेतसि चन्द्रचूडमबीभरद्बन्धुजनं स दीनम् ।
अचीकरत्किंच मखानशेषानतीतरत्संसृतिमात्मभक्तान् ॥ १०३ ॥
पद्मोल्लासैकहेतुर्निखिलकुवलयस्यापि मोदप्रदायी
लोकालोकोदरैकोदयमथ परतोऽप्यस्य देदीप्यमानः ।
अह्न्येव प्रोज्जिहानं दिनमनु च निशा द्योतमानः प्रकाशं
तिग्मांशोर्नातिशेतां कथमिव सुमहान्भारतीयः प्रकाशः ॥ १०४ ॥

] अङ्गेषु (in Anga countries / on limbs)
चन्दनाम्यवति ???
Wait! Anga country!
काञ्ची = Kanchi (country/city)
चोल = Chola (country)
अङ्ग = Anga (country)!
कुन्तल = Kuntala (country)!
YES! Kanchi, Chola, Anga, Kuntala are all countries (देश)!
काञ्च्यां (in Kanchi) - हीरति
चोलतटे (in Chola) - हारति
अङ्गेषु (in Anga countries) - what does it do?
चन्दनाम्यवति?
Wait, in Anga, does it act like candana?
Wait, what verb for candana?
चन्दना...
Wait, is it चन्दनामयति?
Wait, look at the last two syllables: वति or यति?
Look at यति:
Look at यति in line 7: किंच स्मेरयतीव -> स्मे-र-य-ती-व.
Look at य in स्मेरयतीव: it has a loop on the left and a vertical stroke on the right.
Now look at line 9: चन्दनाम्यवति or चन्दनामयति?
Wait,

ललितासहस्रनामभाष्योदाहृतग्रन्थानां ग्रन्थप्रणेतॄणां च
अकारादिमातृकाक्रमेण निर्देशः ।
अग्निपुराणम्
अग्निपुराणीयकोशः
अत्रिस्मृतिः
अथर्वब्राह्मणम्
अनेकार्थध्वनिमञ्जरी
अमरशेषः
अमरसिंहः
अरुणोपनिषत्
अष्टावक्रगीता
आगमः
आग्नेयपुराणम्
आज्ञावतारः
आथर्वणत्रैपुरम्
आदित्यपुराणम्
आनन्दलहरी
आपस्तम्बः
आयुष्यसूक्तम्
ईशावास्योपनिषत्
ईश्वरप्रत्यभिज्ञा
ऐतरेयम्
कल्पसूत्रम्
कल्याणाचार्यः
काठकोपनिषत्
काण्वाः
कात्यायनः
कादिमतम्
कादिविद्या
कामकलाविलासः
कामन्दकः
कामलाविलासः
कामशास्त्रम्
कामिकतन्त्रम्
कामिकागमः
कारिकाः
कालिकापुराणम्
कालिकोपपुराणम्
कालिदासः
कालीतन्त्रम्
काशीखण्डम्
कुलागमः
कुलार्णवः
कूर्मपुराणम्
कृष्णदासः
क्षेमराजः
क्षेमराजवृत्तिः
गरुडपुराणम्
गायत्रीकल्पः
गोपथब्राह्मणम्
गोरक्षः
गौडपादसूत्रम्
गौतमसूत्रम्
घेरण्डसंहिता
चक्रराजः
चण्डीरहस्यम्
चन्द्रज्ञानतन्त्रम्
चिद्गगनचन्द्रिका
चूडालोपाख्यानम्
छन्दःसुधाकरः

२१
छन्दोभास्करः निरुक्तम्
छान्दोग्यम् नृसिंहतापिनी
जैनतन्त्रम् नृसिंहपुराणम्
जैनेन्द्रव्याकरणम् नैरुक्ताः
जैमिनिः पञ्चदशीस्तवः
ज्ञानार्णवः पञ्चपादिका
ज्योतिःशास्त्रम् पञ्चरात्रम्
तोडरानन्दः पद्मपादाचार्यः
डामरतन्त्रम् पद्मपुराणम्
तन्त्रराजः परशुरामः
तन्त्रवार्तिकम् परानन्दतन्त्रम्
तैत्तिरीयकम् पराशरस्मृतिः
त्रिपुरार्णवः परिभाषा
त्रिपुरासिद्धान्तः पाणिनिः
त्रिपुरोपनिषत् पातञ्जलसूत्रम्
त्रिशती पाद्मपुष्करखण्डम्
त्रैपुरसूक्तम् पालिनीबीजतन्त्रम्
दक्षिणामूर्तिसंहिता पिङ्गलसूत्रम्
दत्तात्रेयसंहिता पुलस्त्यस्मृतिः
दाल्भ्यपरिशिष्टम् पुष्पदन्तः
दुर्वासामुनिः पूर्वचतुःशतीशास्त्रम्
दूतीयागप्रकरणम् पैङ्गलतन्त्रम्
देवीपुराणम् प्रत्यभिज्ञा
देवीभागवतम् प्रपञ्चसारः
देवीस्तवः बहुरूपाष्टकप्रस्तारः
धनुर्वेदः बह्वृचब्राह्मणम्
धौम्यः बह्वृचोपनिषत्
नवरात्रप्रदीपः बृहज्जाबालम्
नामकल्पद्रुमः बृहत्तन्त्रकौमुदी
नारदतन्त्रम् बृहत्पराशरस्मृतिः
नारदपञ्चरात्रम् बृहत्साम
नित्यातन्त्रम् बृहदारण्यकम्
नित्याहृदयम् बृहन्नारदीयम्

२२
बृहस्पतिस्मृतिः | मुण्डकोपनिषत्
बोधसारम् | मृगेन्द्रसंहिता
बौधायनः | मैरालतन्त्रम्
ब्रह्मगीता | यज्ञवैभवखण्डम्
ब्रह्मवैवर्तम् | याज्ञवल्क्यस्मृतिः
ब्रह्मसूत्रम् | यादवकोशः
ब्रह्माण्डपुराणम् | यास्कः
भक्तितन्त्रम् | योगवासिष्ठः
भक्तिमीमांसासूत्रम् | योगशास्त्रम्
भक्तिसूत्रम् | योगसूत्रम्
भगवतीपुराणम् | योगसूत्रभाष्यम्
भगवत्पादाचार्यः | योगिनीहृदयम्
भगवद्गीता | रत्नकोशः
भट्टोत्पलः | रत्नत्रयपरीक्षा
भरद्वाजस्मृतिः | रभसकोशः
भविष्योत्तरपुराणम् | रसरत्नसमुच्चयः
भामती | रहस्यनाम
भारतम् | राजमार्तण्डः
भैरवभट्टारकः | रामायणम्
भैरवयामलम् | रुद्रयामलम्
भोजराजवृत्तिः | रेणुकाराणकम्
भोजराजीयम् | लक्ष्मीतन्त्रम्
मण्डूकश्रुतिः | लघुनारदीयम्
मत्स्यपुराणम् | लघुस्तवः
मनुस्मृतिः | ललितास्तवरत्नम्
मल्लारिमाहात्म्यम् | ललितोपाख्यानम्
महाभारतम् | लल्लः सुभगो. टी.
महाभाष्यम् | लिङ्गपुराणम्
महामञ्जरी | वरदराजः
महास्वच्छन्दतन्त्रम् | वररुचिः
मातृकाविवेकः | वरिवस्याप्रकाशः
माधवः | वरिवस्यारहस्यम्
मार्कण्डेयपुराणम् | वसिष्ठतन्त्रम्

२३
वाजसनेयश्रुतिः | शाण्डिल्यसूत्रम्
वातुलशुद्धम् | शाबरचिन्तामणिः
वामकेश्वरतन्त्रम् | शाबरभाष्यम्
वामनपुराणम् | शाम्भवानन्दकल्पलता
वायवीयसंहिता | शारदातिलकम्
वायुपुराणम् | शारीरकभाष्यम्
वाराहपुराणम् | शार्ङ्गधरीयम्
वाराहीतन्त्रम् | शाश्वतकोशः
वार्तिककारः | शिवधर्मोत्तरम्
वासनापटलम् | शिवपुराणम्
वासनासुभगोदयः | शिवरहस्यम्
वासिष्टरामायणम् | शिवसूत्राणि
विज्ञानभास्करः | शिवसूत्रविमर्शिनी
विद्यारत्नम् | शिवस्तवः
विरूपाक्षपञ्चाशिका | शिवानन्दलहरी
विवरणाचार्यः | शुक्रसंहिता
विश्वकर्मशास्त्रम् | शैवतन्त्रम्
विश्वकोशः | शैवशास्त्रम्
विश्वरूपाचार्यः | शैवसूत्रवार्तिकम्
विष्णुधर्मोत्तरम् | शैवाः
विष्णुपुराणम् | शैवागमः
विष्णुभागवतम् | श्यामलारहस्यम्
विष्णुरहस्यम् | श्यामलासहस्रनाम
विष्णुसहस्रनाम | श्रीमद्भागवतम्
विष्णुसहस्रभाष्यम् | संकेतपद्धतिः
वेदभाष्यम् | संक्षेपशारीरकम्
व्याडिकोशः | संवर्तस्मृतिः
व्याससूत्रम् | सनत्कुमारतन्त्रम्
व्रतखण्डम् | समयाचारस्मृतिः
शक्तिरहस्यम् | समाससूत्रम्
शक्तिसूत्रम् | सहस्रभोजनखण्डम्
शाकुन्तलम् | सांख्यतत्त्वकौमुदी
शाट्यायनः | सांख्याः

२४
सुन्दरीतापिनी | स्मृतिकाराः
सुभगार्चापारिजातः | स्वच्छन्दतन्त्रम्
सुभगोदयटीका | स्वच्छन्दभैरवः
सूतसंहिता | स्वच्छन्दसंग्रहः
सूतः | स्वतन्त्रतन्त्रम्
सेतुबन्धः | हतुगुण्ठपीठमाहात्म्यम्
सौन्दर्यलहरी | हरिवंशः
सौभाग्यरत्नाकरः | हर्षदीक्षितः
सौरपुराणम् | हारीतस्मृतिः
सौरसंहिता | हिरण्यकेशिसूत्रम्
स्कन्दपुराणम् | हैमकोशः
स्पन्दशास्त्रम् |
इति ललितासहस्रनामभाष्योदाहृतग्रन्थानां ग्रन्थप्रणेतॄणां च निर्देशः ।

तानेष यत्नः सुखयतु समजान्, कश्च न कर्तुमीष्टे"
Wait, does "कश्च न कर्तुमीष्टे" make sense?
"Who is not able to do [this]?" Or "कश्च न कर्तुमीष्टे" = no one is able to please all of them?
Wait! "तानेष यत्नः सुखयतु समजान् कश्च न कर्तुमीष्टे" ->
"Can anyone make them all happy? No one can!"
Wait, in Sanskrit: "कः शक्नोति कर्तुम्" or "कः शं न कर्तुमीष्टे"?
Wait! If it is "कः शं न कर्तुमीष्टे":
कः (15, –)
शं (wait, śaṃ is guru, but 16 must be LAGHU!)
So 16 CANNOT be guru! 16 must be laghu!
In "कश्च न":
कश् (15, –)
च (16, u)
न (17, – before kar)
That scans 100% perfectly: – u –!
Wait, what if it is "कश्च न"? But in the image, is it "कश्च न" or "कश्मत"?
Let's look at the letter between क and कर्तु:
It has:
क (ka)
Then a glyph: it has a top hook, a middle loop, and a bottom

२ ललितासहस्रनाम ।
त्रिपुरां कुलनिधिमीडेऽरुणश्रियं कामराजविद्धाङ्गीम् ।
त्रिगुणैर्देवैर्नुतामेकान्तां बिन्दुगां महारम्भाम् ॥ १ ॥
षवः श्रीमन्नृसिंहानन्दनाथनामानोऽस्मद्गुरुचरणाः निरन्तरनिरन्तराया अपि शिष्यशिक्षायै
मङ्गलमाचरन्ति—त्रिपुरेति । त्र्यात्मकं पुरं भूपुरं मण्डलकोणरेखामन्त्रादिसमूहो वा
यस्याः सा त्रिपुरा । तदुक्तं कालिकापुराणे 'त्रिकोणं मण्डलं चास्या भूपुरं च त्रिरेखकम् ।
मन्त्रोऽपि त्र्यक्षरः प्रोक्तस्तथा रूपत्रयं पुनः । त्रिविधा कुण्डलीशक्तिस्त्रिदेवानां च
सृष्टये । सर्वं त्रयं त्रयं यस्मात्तस्मात्तु त्रिपुरा मते'ति । कुलस्य सजातीयसमूहस्य निधिं
मातृमानमेयरूपत्रिपुत्र्या एकज्ञानविषयत्वेन साजात्यात् । घटमहं जानामीत्येव ज्ञाना-
कारात् 'जानामीति तमेव भान्तमनु भायेत्तत्समस्तं जग' दिति श्रीमदाचार्यभगवत्पा

सौभाग्यभास्करव्याख्या । ३
ललितानामसहस्रे छलार्णसूत्रानुयायिन्यः ।
परिभाषा भाष्यन्ते संक्षेपात्कौलिकप्रमोदाय ॥ २ ॥
पञ्चाशदेक आदौ नामसु सार्धद्व्यशीतिशतम् ।
षडशीतिः सार्धान्ते सर्वे विंशतिशतत्रयं श्लोकाः ॥ ३ ॥
दशभूः सार्धनृपाला अध्युष्टं सार्धनवषडध्युष्टम् ।
मुनिसूतरह्याश्वाश्वाम्बाश्वोक्तिर्ध्यानमेकेन ॥ ४ ॥
अगस्त्य उवाच ।
अश्वानन महाबुद्धे सर्वशास्त्रविशारद ।
कथितं ललितादेव्याश्चरितं परमाद्भुतम् ॥ १ ॥
द्विचत्वारिंशत् महालावण्येत्यारभ्य महेश्यन्तानि ॥ १ ॥ छलाक्षरनामसूत्रेभ्यो
नामविभागादेर्विलम्बेन क्लिष्टतया ज्ञायमानत्वात्तत्रत्या एव परिभाषाः सुलभोपायेन
सुबोधा इति विद्योपासकानां तोषाय कथ्यन्त इत्यर्थः । छलाक्षरसूत्राणां विलम्बितार्थ-
बोधजनकत्वं तत्रतत्र प्रकटीकरिष्यामः ॥ २ ॥ आदौ प्रथमभागे पञ्चाशदेकश्च ।
एकपञ्चाशच्छ्लोका इत्यर्थः । वक्ष्यमाणस्य सहस्रभोजनप्रयोगस्य बहुदिनक्रियमाणत्व-
पक्षे प्रथमदिन एकपञ्चाशच्छ्लोकपाठः । ध्यानश्लोकस्तु प्रत्यहं पठनीय इति वैषम्य-
ध्वननाय विभज्य कथनम् । नामसु विषये द्व्यशीत्युत्तरं शतमर्धश्लोकश्च अन्ते
फलश्रुत्यादिप्रकरणे । संहत्य तु त्रीणि शतानि विंशतिश्च श्लोका इत्यर्थः ॥ ३ ॥ अथ
प्रथमभागं विभज्य दर्शयति—भूः एकः । नृपालाः षोडश । अध्युष्टं सार्धत्रयम् ।
मुनिरगस्त्यः । हयाश्वपदानि हयग्रीवपराणि । दशश्लोका अगस्त्योक्तिरूपा इत्यादिरीत्या
यथाक्रममन्वयः । अगस्त्याह्वयो हि महामुनिः श्रीविद्योपासकाग्रेसरस्तत्रभगवतो
हयग्रीवस्य देशिकेन्द्रस्य मुखाद्ब्रह्माण्डपुराणीयैर्मन्त्रन्यासपूजापुरश्चरणहोमरहस्यस्तोत्राद्यैः
सप्तभिः खण्डैः श्रीमातुः प्रादुर्भावादिरहस्यजातमाकर्ण्यंतोपि परमरहस्यं नामसहस्र-
मस्तीति तपोबलादेव निश्चित्य तद्भक्तायापि मह्यं किमिति गुरुभिर्न दत्तमित्यनुपदेश-
निमित्तांशे संदिहानः पृच्छतीत्याह भगवान् सूतः ॥ ४ ॥ न गच्छतीत्यगः पर्वतस्तं
विन्ध्यनामानं स्त्यायतीत्यगस्त्यः । स्त्यानं स्तम्भनम् । साच कथा काशीखण्डे द्रष्टव्या ।
असंगतलापनोदाय पूर्वकथाप्रसङ्गं सामान्येन स्मारयति—अश्वेति । देवीभागवते
प्रथमस्कन्धे तावदियं कथा स्मर्यते । पुरा किल भगवान् विष्णुर्यज्ञसंरक्षणादिघनतर-
कार्यार्थं कृतबहुजागरः श्रान्तः शार्ङ्गधनुषः कोटिं ग्रीवायावलम्ब्य निद्राणोऽभूत् ।
तदा ब्रह्मारुद्रादयः कार्यविशेषसिषाधयिषया तज्जागरणाय वम्रिनामककृमिभ्यो यज्ञ-
भागमिच्छद्भ्यो दत्त्वा तन्मुखात्प्रत्यञ्चामत्रोटयन् । तेन कोटेरुच्चलनाच्छिरोत्पुडिनं
क्वापि गतमभूत् । ततः शोकाविष्टाः सुरास्तच्छीर्षमलभमानास्त्रिपुरसुन्दरीं तुष्टुवुः ।
सा तुष्टा सती हयशिरोयोजनेनैनं जीवयतेत्याज्ञाप्य भगवत्यन्तरधत्त । ततस्तथा
जीवितो विष्णुर्हयग्रीवो भूत्वा हयग्रीवाख्यं दैत्यं हतवान् । रहस्यजातमखिलं

४
ललितासहस्रनाम ।

पूर्वं प्रादुर्भावो मातुस्ततः पट्टाभिषेचनम् ।
भण्डासुरवधश्चैव विस्तरेण त्वयोदितः ॥ २ ॥
वर्णितं श्रीपुरं चापि महाविभवविस्तरम् ।
श्रीमत्पञ्चदशाक्षर्या महिमा वर्णितस्तथा ॥ ३ ॥
देवीमुखादेव लब्धवानित्यादि । सोऽयमश्वाननो विष्णुरेव । तदिदं विशेष्यमुक्तवृत्तान्त-
स्मारेण देव्यनुगृहीतत्वाभिप्रायगर्भम् । अतएव महाबुद्ध इत्यादिविशेषणद्वयं न
स्तुतिमात्रं । ललितेति । पद्मपुराणे हि 'लोकानतीत्य ललते ललिता तेन चोच्यते'
इति निर्वचनश्लोके चकारादन्यदपि संभवं निर्वचनमनुमतम् । पराशक्तिसदाशिवादि-
रूपाणि शक्तिशिवयोरुत्तरोत्तरापकर्षवन्ति बहूनि सन्ति । तेषां च लोका अपि बहु-
विधाः । परशिवाभिन्नमहाशक्तिस्तु सर्वलोकातीता महाकैलासापराजितादिपदवाच्ये
सर्वलोकोत्तमे लोके तिष्ठति । तस्याश्च शरीरं घनीभूतघृतवद्रजस्तमःसंपर्कशून्यशुद्ध-
सत्वघनीभावरूपम् । अन्यासां शिवशक्तीनां कतिपयानां सात्विकशरीराण्यपि सला-
क्षिक्यगुणान्तराल्पत्वयुक्तानि न पुनः शुद्धसत्वानि । अतः सर्वोत्तमत्वात् परब्रह्ममूर्तिः ।
अस्या अपि सन्ति रहस्यभूता बहवो भेदास्तेषु कामेश्वर्यात्मकमूर्तिरेवेह ग्रन्थे प्रतिपाद्येति
ललितापदेन सूचितम् । ललितं शृङ्गारहावजन्यः क्रियाविशेषः तद्वती ललिता । तेन
शृङ्गाररसप्रधानेयं मूर्तिरिति सूचितम् । सैव देवी क्रीडाविजिगीषादिशीलत्वात् । तस्या-
श्चरितं प्रादुर्भावादिस्तोत्रसमुदयान्तं कथितं भवतेति शेषः । परमाद्भुतं अत्युत्त-
मत्वात्पूर्वमश्रुतचरत्वादनुपमत्वाच्चेत्यर्थः ॥ १ ॥ अथैतदेव विशिनष्टि सप्तभिः पूर्व-
मित्यादिभिः । प्रादुर्भावः । 'असद्वा इदमग्र आसीत्' । 'सदेव सोम्येदमग्र आसीत्' ।
'नासदासीन्नो सदासीदि'त्यादिश्रुत्येकवाक्यतया निर्णीतस्य सृष्टिप्राक्कालिकस्य निर्वि-
शेषचिन्मात्रस्य प्राथमिकः कामकलारूपपरिणामो गुरुमुखैकवेद्यः । सच पूर्वं इतः प्राक्,
पट्टाभिषेकादिभ्यः प्रथमं वा । त्वयोदित इति सर्वत्रान्वेति । अग्निकुण्डात्समुद्भवरूपो
वाऽवतारविशेषात्मा प्रादुर्भावः । पट्टं सकलभुवनसाम्राज्याधिकारस्तस्य विषयेऽभिषेचनं
स्वायत्तीकरणेतिकर्तव्यतारूपोऽङ्गविशेषः । उदितमिति तु नपुंसकत्वेन परिणमनीयम् ।
भण्डाख्योऽसुरो ललितोपाख्याने यो विस्तरेण वर्णितस्तस्य वधो युद्धे हननं विस्तरेण
बहुना शब्दराशिना । 'प्रथनेवावशब्दे' इति पर्युदासाच्छब्दभिन्न एव विस्तार इति
रूपम् ॥ २ ॥ निरुपपदस्य पुरपदस्य । प्रवृत्तिनिमित्तभूतधर्माणां पौष्कल्याद्देव्याः पुरमेव
मुख्यं पुरपदवाच्यम् । अभियुक्तानां नाम श्रीपदपूर्वं प्रयुञ्जीतेति वचनाच्छ्रीकारपूर्वकमिह
प्रयुक्तम् । तच्च रुद्रयामले 'अनन्तकोटिब्रह्माण्डकोटीनां बहिरूर्ध्वतः' इत्यादिना पञ्चविं-
शतिप्राकारैरनन्तयोजनविस्तृतैः परिवेष्टितत्वेन वर्णितमेकम् । मेरुरुपरि तत्समानयो-
गक्षेमं संक्षिप्तं ललितास्तवरत्ने भगवता दुर्वाससा देशिकेन्द्रेण वर्णितमपरम् । क्षीर-
समुद्रमध्ये तृतीयमिति तु विद्यारत्नभाष्यकाराः । महाविभवविषयकः शब्दराशिरित्येति
तु वर्णनक्रियाया विशेषणम् । श्रीबीजयुक्ता या पञ्चदशाक्षरी पञ्चदशानां स्वराणां

षोढान्यासादयो न्यासा न्यासखण्डे समीरिताः ॥ ४ ॥
अन्तर्यागक्रमश्चैव बहिर्यागक्रमस्तथा ।
महायागक्रमश्चैव पूजाखण्डे प्रकीर्तितः ॥ ५ ॥
पुरश्चरणखण्डे तु जपलक्षणमीरितम् ।
होमखण्डे त्वया प्रोक्तो होमद्रव्यविधिक्रमः ॥ ६ ॥
चक्रराजस्य विद्यायाः श्रीदेव्या देशिकात्मनोः ।
रहस्यखण्डे तादात्म्यं परस्परमुदीरितम् ॥
स्तोत्रखण्डे बहुविधाः स्तुतयः परिकीर्तिताः ॥ ७ ॥
मन्त्रिणीदण्डिनीदेव्योः प्रोक्ते नामसहस्रके ।
नतु श्रीललितादेव्याः प्रोक्तं नामसहस्रकम् ॥ ८ ॥
समाहारः कादिविद्या हादिविद्या वा तस्याः । तस्यां श्रीबीजयोगस्तु 'चत्वार ईं बिभ्रति
क्षेमयन्तः' इति श्रुतिसिद्धो रहस्यतरः सांप्रदायिकैकवेद्योऽस्तीति कश्चित् । तत्तन्त्रेषु क्वाप्य-
दर्शनात्प्रामाणिका न मन्यन्ते । उक्तश्रुतिस्तु 'कामराजाख्यमन्त्रान्ते श्रीबीजेन सम-
न्विता । षोडशाक्षरविद्येयं श्रीविद्येति प्रकीर्तिते' ति हयग्रीवोद्धृतमन्त्रान्तरपरैत्याहुः ।
तेन श्रीशब्दः शोभादिपरः । वक्ष्यमाणव्याडिकोशेन बह्वर्थत्वावगमात् ॥ ३ ॥
षोढेति । गणेशग्रहनक्षत्रयोगिनीराशिपीठाख्यन्यासषट्कजन्यावान्तरापूर्वषट्कपरमापूर्व-
साधनीभूतो न्यासः षोढान्यास उच्यते । सच भूषणमाल्यादिभेदादनेकविधः ।
आदिना चक्रन्यासादिपरिग्रहः । न्यासखण्डे समस्तन्यासैकप्रतिपादके ग्रन्थशकले ।
न्यासो नाम तत्तद्देवतानां तत्तदवयवेष्ववस्थापनम् । अवस्थितत्वेन भावनेति यावत्
॥ ४ ॥ अन्तरिति । अन्तर्यागो नामाधाराद्राजदन्तान्तं तेजस्तन्तोर्विभावनम्, मान-
सी देवपूजा वा तस्य क्रम इतिकर्तव्यता । बहिर्यागः पात्रासादनादिशान्तिस्तवान्तः
कर्मसमूहः । सएवाष्टाष्टकादिघटितो महायागः । एते चास्माभिर्वरिवस्याप्रकाशे पूजा-
प्रकरण एव निरूपिताः ॥ ५ ॥ पुरश्चरणेति । पुरः मन्त्रोपास्तेरादौ दीक्षोत्तरकालं
चरणं परिचर्या । जपस्य लक्षणमवस्थापञ्चकशून्यषड्विषुवत्सप्तकचक्रनवकविभाव-
नादिरूपं चिह्नम् । तच्चास्माभिर्वरिवस्यारहस्ये प्रथमंश एवोक्तम् । होमेति ।
होमानां तद्द्रव्याणां च तद्विधीनां द्रव्यपरिमाणादिरूपाणां च क्रमः शब्दमध्ये पादविक्षेपो
निबन्धनमिति यावत् ॥ ६ ॥ चक्रराजस्येति तच्छप्रत्ययान्तम् । बिन्द्वादिनवचक्रात्मकस्येति
तदर्थः । विद्यायाः पञ्चदश्याः षोडश्या वा । श्रीदेव्याः त्रिपुरसुन्दर्याः । देशिकात्मनोः
गुरुशिष्ययोः तादात्म्यं तद्ब्रह्मैव आत्मा स्वरूपं यस्य तत्तदात्म 'ॐ तत्सदिति
निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः' इति वचनात् । तस्य भाव इत्यर्थे ब्राह्मणादित्वात्ष्यञ् ।
सर्वेषामेकब्रह्मरूपता । अभेद इति यावत् । मन्त्रस्य निगमार्थवर्णनावसरे वरिवस्या-
रहस्येऽस्माभिरुक्तोऽय प्रकारः । स्तोत्रेति । बहुविधाः पञ्चमीस्तवराजादिरूपाः ॥ ७ ॥
मन्त्रिणी मन्त्रो राजाधिकारोपयोगिनी मननक्रिया सास्यास्तीत्यर्थे इनिः । नान्त-

उदासीन? Look at the letters after मित्र: शत्रु Then:भृ! Wait, is it भृत्य? Look at line 6: मि त्र श त्रु भृ त्यो दा सी न भे दे न! YES!भृत्योदासीनभेदेन! Look at that glyph: It is भृ+त्यो! भृis a bit squished, thenत्यो: त्यwithोmatra! मित्रशत्रुभृत्योदासीनभेदेन! Brilliant! Mitra, Shatru, Bhritya, Udasina! Exactly 4 kinds (चतुर्विधेषु जीवेषु)! And then line 7 starts with: भृत्यकोटिप्राविष्टस्य`!
It matches 100% perfectly!

• Let's verify line 7:
  भृत्यकोटिप्राविष्टस्य शिष्यस्योदासीनत्वायोगाद् भक्तिजिज्ञासितार्थोपेक्षायां देशिकेन्द्रस्य कृ-
  Wait, look at the end of line 7:
  कृ- (kṛ-) followed by hyphen!
  Wait, let's check भक्तिजिज्ञासितार्थोपेक्षायां: