करणकुतूहलम् (भास्कराचार्य द्वितीय - सुमेध हिन्दी व्याख्या सहित पञ्चाङ्ग एवं ग्रह-गणित)
Karanakutuhalam of Bhaskaracharya with Commentary
भास्कराचार्य द्वितीय (टीकाकार: पं. रामचन्द्र पाण्डेय) द्वारा
पृष्ठ 129, कुल 155 में से
संदर्भ में पढ़ें१ । १७ । २७ कला ७७ । २७ चन्द्रार्कभुक्तियोगेन
८०१ । ५८ भक्ते लब्धं दिनादि ० । ५ । ४७ द्वादश-
भ्योऽधिकत्वाल्लब्धदिनादिभिः ० । ५ । ४७ गतः पातः ।
अथ तात्कालिककरणम् । नवम्यां शेषरात्रिघटी ५ । ४७
यातैष्यनाडीत्यादिना तात्कालिकोऽर्कः ६ । १२ । ३९ ।
४५ चन्द्रः ४ । १० । ५१ । १७ पातः २ । १ । २ ।
१२ सपातचन्द्रात्स्वाभाः शराङ्गानि खण्डकेभ्यः सायनोऽर्कः
७ । ० । ५४ । ९ चन्द्रः ४ । २९ । ५ । ५१ योगः
० । ० । ० । ० कलादिशरो याम्यः ५७ । २९ सपात-
चन्द्रः ६ । ११ । ५३ । ३० याम्यगोले सायनचन्द्रोऽत्र
४ । २९ । ५ । २१ समपदे द्वितीयपदे उत्तरगोले तेन
समपदत्वात्सपातचन्द्रभिन्नगोलत्वादतः पातः पूर्वागतादपि
० । ५ । ४७ वक्ष्यमाणैः स्पष्टादिभिरिति ॥ ३ ॥
अथ पातस्य गतैष्यकालसाधनार्थं संज्ञामिन्द्रवज्रा-
र्धेनाह-
क्रान्तीषुखण्डानि धनं क्रमेण व्यस्तानि तानि स्व-
मृणं प्रकल्प्यम् ।
क्रान्तिखण्डानि चेषुखण्डानि तानि क्रमात् षट्क्रान्ति-
खण्डानि धनसंज्ञानि तान्येव षडुत्क्रमाणि ऋणसंज्ञानि,
पुनरपि षट्क्रमाद्धनसंज्ञानि तान्युत्क्रमाणि पुनः षडृणसं-
ज्ञानि कल्प्यानि, एवं चतुर्ष्वपि पदेषु गणनाधोऽधः संस्थाप्य