बृहत्संहिता: प्रथम भाग (आचार्य वराहमिहिर - विमला हिन्दी व्याख्या, पं. अच्युतानन्द झा)

( १६ )
परीक्षा में पाठ्यत्वेन निर्धारित है; परन्तु इसके मूल श्लोकों के अत्यन्त कठिन होने के
कारण अर्थज्ञान के लिये विशेष प्रतिभा की आवश्यकता है। इसकी संस्कृत में भट्टोत्पल्लीय
टीका बहुत अच्छी है; किन्तु इस टीका द्वारा सर्वसाधारण के लिए मूल श्लोकों का
अर्थ जानना कठिन था; अतः जनसाधारण के उपकारार्थ मैंने इस ग्रन्थ की सरल
परिशुद्ध हिन्दी टीका की है। आशा है कि पण्डितगण इस ‘विमला’ हिन्दी टीकायुत
अनुपम ग्रन्थ को देखकर मेरे परिश्रम को सफल करेंगे।
काशी के प्रसिद्ध प्रकाशन-संस्थान चौखम्बा संस्कृत सीरीज एवं ‘चौखम्बा विद्याभवन’
के अध्यक्ष श्रीमान् बाबू जयकृष्णदास जी ने तत्परतापूर्वक शीघ्र ही इस ग्रन्थ को
प्रकाशित कर दिया; अतः वे धन्यवाद के पात्र हैं।
अवसान में सविनय करबद्ध प्रार्थना यही है कि अनवधानवश अथवा मुद्रणदोष
से कहीं त्रुटि रह गई हो तो पक्षपातरहित बुद्धि से पण्डितगण उसे सुधार कर मुझे भी
सूचित करें, जिससे कि पुनः अग्रिम संस्करण में उसको ठीक कर उन सज्जनों के
सामने उपस्थित कर सकूँ। कहा भी है—
गच्छतः स्खलनं क्वापि भवत्येव प्रमादतः।
हसन्ति दुर्जनास्तत्र समादधति सज्जनाः।।
दुर्जनगण अनेक प्रकार से प्रार्थना करने पर भी अपनी आदत नहीं छोड़ सकते हैं,
अतः उनसे प्रार्थना करना व्यर्थ है; क्योंकि—
खलो मृगयते दोषं गुणपूर्णेषु वस्तुषु।
वने पुष्पफलाकीर्णे पुरीषमिव सूकरः।।
संवत्-२०१५, विदुषां वशंवदः
वसन्तपञ्चमी श्री अच्युतानन्द झा

विषयानुक्रमणी
विषयाः पृष्ठङ्काः
१. शास्त्रोपनयनाध्यायः
मङ्गलाचरणम् १
ग्रन्थप्रयोजनम् ३
ब्रह्मादिकथितशास्त्रेण स्वशास्त्रस्य
साम्यकथनम् ३
मुनिकृतशास्त्राणां महत्त्वं स्वशास्त्रस्य
चाल्पत्वकथनम् ३
ग्रन्थप्रणयनकारणप्रतिपादनम् ४
जगदुत्पत्तिकारणम् ४
जगदुत्पत्तेः मतवैभिन्न्यप्रतिपादनम् ५
ज्योतिःशास्त्रस्वरूपकथनम् ८
स्कन्धत्रयविभागकथनम् ९
ग्रन्थे वर्ण्यमानविषयकथनम् ९
२. सांवत्सरसूत्राध्यायः
दैवज्ञस्वरूपकथनम् १६
दैवज्ञगुणाः १७
दैवज्ञलक्षणम् १८
दैवज्ञस्य विशेषलक्षणम् ५०
गर्गप्रतिपादितदैवज्ञलक्षणम् ५१
मूर्खाणामधमत्वकथनम् ५१
दैवज्ञवाक्प्रशंसा ५२
दैवज्ञवाक्प्रशंसायां विष्णुगुप्तवचनम् ५२
स्कन्धद्वये भेदप्रतिपादनम् ५३
यात्रायां भेदकथनम् ५४
संहिताप्रशंसा ५६
संहिताभेदाः ५६
दैवज्ञस्य पूज्यत्वकथनम् ६०
दैवज्ञप्रशंसा ६०
बृ० सं० भू०-२
विषयाः पृष्ठङ्काः
अप्रष्टव्यमनुष्याः ६२
नक्षत्रसूचकानां निन्दा ६३
अविदग्धसांवत्सरनिन्दा ६४
राजज्योतिषिलक्षणम् ६४
देशकालज्ञदैवज्ञप्रशंसा ६४
तिथिनक्षत्रश्रवणफलम् ६५
आप्तदैवज्ञप्रशंसा ६५
३. आदित्यचाराध्यायः
परमतेनायनयोर्लक्षणम् ६७
स्वमतेनायनयोर्लक्षणम् ६७
अयनपरीक्षणप्रकारः ६७
विकृतरविफलम् ६९
सीमातिक्रमणे शुभफलकथनम् ६९
त्वष्टाग्रहाच्छादितसूर्यफलम् ७०
अर्कमण्डलगततामसकीलकफलम् ७०
तामसकीलकादीनां शुभाशुभफलम् ७१
तामसकीलकादीनामुदयनिमित्तानि ७१
तामसकीलकादीनामुत्पातानां
निष्फलत्वम् ७२
तामसकीलकादीनां दर्शनफलम् ७२
तामसकीलकादीनामाकृति-
वशात्फलम् ७३
तामसकीलकादीनां विशेषफलम् ७५
सूर्यरश्मिवशेन शुभाशुभफलम् ७५
ऋतुवशेन सूर्यवर्णफलम् ७५
वर्णपरकसूर्यस्यान्यत्फलम् ७६
सूर्यस्य ऋतुष्वशुभवर्णास्तेषां
फलानि च ७७
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

( १८ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
सन्ध्याद्वये परिवेषयुक्तरविफलम् ८० | चन्द्रपुत्रवेधितचन्द्रबिम्बफलम् ९५
सन्ध्यायामर्कस्य शुभाशुभलक्षणम् ८० | केतुवेधितचन्द्रबिम्बफलम् ९६
अर्काक्रान्तनक्षत्रस्य सन्ताप- | ग्रहणकाले उल्काहतचन्द्रफलम् ९६
शोधनत्वम् ८० | चन्द्रमसो वर्णलक्षणं फलञ्च ९७
प्रतिसूर्यफलम् ८१ | चन्द्रमसः अन्यच्छुभलक्षणम् ९७
सूर्यस्यान्यवर्णास्तेषां फलानि च ८१ | पक्षवृद्धौ हानौ साम्ये वा शुभा-
सूर्यस्य शुभलक्षणम् ८२ | शुभफलम् ९७
४. चन्द्रचाराध्यायः | ५. राहुचाराध्यायः
चन्द्रमसि शुक्लकृष्णनिर्णयः ८३ | राहोग्रहत्वप्रतिपादने मतान्तराणि ९९
चन्द्रमसः स्वप्रकाशाभावकथनम् ८३ | राहोराकाशेऽगोचरत्वे हेतुकथनम् ९९
चन्द्रमसः पश्चिमदिग्भागात्सितवृद्धेः | राहोरन्धकारमयत्वकथनम् १००
कारणम् ८४ | अन्यमते दोषोद्घाटनम् १००
प्रत्यहनि चन्द्रगोलके शुक्लवृद्धेः | राहुद्वयप्रतिपादने दोषोद्घाटनम् १०१
कारणम् ८४ | अन्यमतनिरसनपूर्वकस्वमत-
चन्द्रमसः नक्षत्रगमनेन शुभाशुभत्वम् ८५ | स्थापनम् १०२
चन्द्रमसः नक्षत्रयोगकथनम् ८६ | रात्रौ भूच्छायायां हेतुकथनम् १०२
चन्द्रमसः दशविधसंस्थाने | प्रतिपूर्णिमायां चन्द्रग्रहणस्या-
नौसंस्थानलक्षणं फलञ्च ८७ | सम्भवत्वम् १०३
लाङ्गलसंस्थानलक्षणं फलञ्च ८७ | ग्रहणे एकरूपतायां अनेकरूप-
दुष्टलाङ्गलसंस्थानलक्षणं फलञ्च ८८ | तायाञ्च कारणत्वप्रतिपादनम् १०३
समदण्डसंस्थानलक्षणं फलञ्च ८८ | अर्द्धग्रसितचन्द्रमसः कुण्ठविषाण-
कार्मुक-युगसंस्थानयोर्लक्षणं फलञ्च ८९ | तायां रवेस्तीक्ष्णविषाणतायाञ्च
पार्श्वशायिसंस्थानलक्षणं फलञ्च ८९ | कारणत्वम् १०४
आवर्जितसंस्थानलक्षणं फलञ्च ९० | रवि-चन्द्रग्रहणे राहोरकारणत्वम् १०४
कुण्डाख्यसंस्थानलक्षणं फलञ्च ९० | लोकश्रुतिस्मृतिसंहितानामैक्यप्रति-
चन्द्रमसः सामान्यलक्षणम् ९२ | पादनाय राहोरेव ग्राहकत्वम् १०५
चन्द्रमसः स्वरूपाणि फलानि च ९२ | ग्रहणे गर्गादिकथितहेतुकथनं
कुजादिग्रहवेधितचन्द्रशृङ्गफलम् ९३ | तत्खण्डनञ्च १०६
शुक्रवेधितचन्द्रबिम्बफलम् ९४ | ग्रहणे ग्रासप्रमाणं दिग्ज्ञानं
गुरुवेधितचन्द्रबिम्बफलम् ९४ | वेलाज्ञानञ्च १०८
भौमवेधितचन्द्रबिम्बफलम् ९५ | सप्तपर्वणां देवताकथनम् १०९
शनिवेधितचन्द्रबिम्बफलम् ९५ | सप्तपर्वणां फलानि ११०
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

( १९ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
वेलाहीनेऽतिवेले च पर्वणि फलम् १११ | ग्रस्तभौमफलम् १२९
स्वमते प्रामाण्यत्वकथनम् ११२ | ग्रस्तबुधफलम् १२९
मासैके चन्द्र-सूर्यग्रहणयोर्फलम् ११३ | ग्रस्तगुरुफलम् १३०
ग्रस्तोदितग्रस्तास्तयोर्कचन्द्रयोः | ग्रस्तशुक्रफलम् १३०
फलम् ११४ | ग्रस्तशनिफलम् १३०
उदयात्प्रभृत्यस्तं यावद् ग्रस्तयोर्क- | कार्त्तिकमासे ग्रहणफलम् १३१
चन्द्रयोः सप्तप्रकाराणि फलानि ११५ | मार्गशीर्षमासे ग्रहणफलम् १३१
अयनवशाद्दिग्वशाच्च ग्रहणफलम् ११७ | पौषमासे ग्रहणफलम् १३१
मेषराशिगतग्रहणफलम् ११८ | माघमासे ग्रहणफलम् १३२
वृषराशिगतग्रहणफलम् ११८ | फाल्गुनमासे ग्रहणफलम् १३२
मिथुनराशिगतग्रहणफलम् ११९ | चैत्रमासे ग्रहणफलम् १३२
कर्कराशिगतग्रहणफलम् ११९ | वैशाखमासे ग्रहणफलम् १३३
सिंह-कन्याराशिगतग्रहणफलम् ११९ | ज्येष्ठमासे ग्रहणफलम् १३३
तुला-वृश्चिकराशिगतग्रहणफलम् १२० | आषाढमासे ग्रहणफलम् - १३४
धनु-मकरराशिगतग्रहणफलम् १२० | श्रावणमासे ग्रहणफलम् १३४
कुम्भ-मीनराशिगतग्रहणफलम् १२१ | भाद्रपदमासे ग्रहणफलम् १३५
सूर्यचन्द्रयोर्दश ग्रासाः १२२ | आश्विनमासे ग्रहणफलम् १३५
सव्यासव्यग्रासयोर्लक्षणं फलञ्च १२२ | ग्रस्तार्कचन्द्रयोर्दशविधमोक्षाः १३६
लेहग्रासलक्षणं फलञ्च १२३ | दक्षिणहनुमोक्षलक्षणं फलञ्च १३६
ग्रसनग्रासलक्षणं फलञ्च १२३ | वामहनुमोक्षलक्षणं फलञ्च १३६
निरोधग्रासलक्षणं फलञ्च १२३ | दक्षिणकुक्षिमोक्षलक्षणं फलञ्च १३७
अवमर्दनग्रासलक्षणं फलञ्च १२४ | वामकुक्षिमोक्षलक्षणं फलञ्च १३७
आरोहणग्रासलक्षणं फलञ्च १२४ | दक्षिण-वामपायुमोक्षलक्षणं फलञ्च १३७
आघ्रातग्रासलक्षणं फलञ्च १२४ | सञ्छर्दनमोक्षलक्षणं फलञ्च १३८
मध्यतमग्रासलक्षणं फलञ्च १२५ | जरणमोक्षलक्षणं फलञ्च १३८
तमोऽन्त्यग्रासलक्षणं फलञ्च १२५ | मध्यविदरणमोक्षलक्षणं फलञ्च १३९
वर्णपरत्वेन ग्रहणकालिकराहुफलम् १२६ | अन्त्यविदरणमोक्षलक्षणं फलञ्च १३९
ग्रहणकालिकार्कचन्द्रयोर्ग्रहदृष्टि- | दशविधमोक्षा सूर्यग्रहणेऽपि
फलानि १२८ | विचारणीया १३९
ग्रहणकालिकार्कचन्द्रयोरुपरि | ग्रहणपश्चात्सप्ताहान्ते दृष्टोत्पातानां
गुरुदृष्टिफलम् १२८ | फलानि १४०
ग्रहणे उत्पातदर्शनादन्यग्रहण- | चन्द्रग्रहणानन्तरमर्कग्रहणफलम् १४१
परिज्ञानम् १२८ | अर्कग्रहणानन्तरञ्चन्द्रग्रहणफलम् १४२
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

( २० )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
६. भौमचाराध्यायः | माघवर्षफलम् १६४
उष्णामुखभौमलक्षणं फलञ्च १४३ | फाल्गुनवर्षफलम् १६५
अश्रुमुखभौमलक्षणं फलञ्च १४३ | चैत्रवर्षफलम् १६५
व्यालमुखभौमलक्षणं फलञ्च १४४ | वैशाखवर्षफलम् १६५
रुधिरमुखभौमलक्षणं फलञ्च १४५ | ज्येष्ठवर्षफलम् १६६
असिमुसलमुखभौमलक्षणं फलञ्च १४५ | आषाढवर्षफलम् १६६
योगवशाद्विशेषफलम् १४५ | श्रावणवर्षफलम् १६६
सञ्चारवशाद्विशेषफलम् १४६ | भाद्रपदवर्षफलम् १६७
भौमस्य वार्षिकाणि नक्षत्राणि १४७ | आश्वयुजवर्षफलम् १६७
वार्षिकनक्षत्रेषु स्थितस्योदितस्य | नक्षत्रसञ्चारवशाद्गुरोर्विशेषफलम् १६८
वा भौमस्य विशेषफलम् १४८ | वर्णपरत्वेन गुरुफलम् १६८
भौमवर्णलक्षणं फलञ्च १४८ | संवत्सरपुरुषाङ्गविभागद्वारा नक्षत्र-
७. बुधचाराध्यायः | स्थितिस्तत्फलञ्च १६९
बुधोदयफलम् १५० | षष्ट्यब्दानयनम् १७०
नक्षत्रावस्थितबुधफलम् १५० | द्वादशयुगाधिपतयः १७३
बुधस्य पराशरोक्ताः सप्त गतयः १५३ | युगान्तर्गतपञ्चवर्षाणां नामानि
नक्षत्रवशात्सप्तगतीनां स्थितयः १५३ | तेषां दैवतञ्च १७३
उदयास्तदिनात्सप्तगतीनां | पञ्चवर्षाणां फलानि १७३
लक्षणानि १५४ | द्वादशयुगानामुत्तमादिविभागाः १७४
सप्तगतिफलम् १५५ | प्रभवसंवत्सरस्य प्रवृत्तिकालः १७४
देवलमतेन बुधस्य गतिचतुष्टयम् १५६ | प्रभवसंवत्सरस्वरूपम् १७५
गतिचतुष्टयफलानि १५७ | विभवादिसंवत्सरनामानि
मासवशेन उदयास्तबुधफलम् १५८ | फलानि च १७५
उदयास्तबुधफलम् १५८ | द्वितीययुगान्तर्गतपञ्चसंवत्सर-
बुधबिम्बलक्षणं फलञ्च १५९ | नामानि फलानि च १७६
८. बृहस्पतिचाराध्यायः | तृतीययुगान्तर्गतपञ्चसंवत्सरनामानि
द्वादशवर्षकथनम् १६० | फलानि च १७६
मासक्रमेणैव द्वादशवर्षकथनम् १६२ | तुर्ययुगान्तर्गतपञ्चसंवत्सरनामानि
कार्तिकवर्षफलम् १६३ | फलानि च १७७
मार्गशीर्षवर्षफलम् १६४ | पञ्चमयुगान्तर्गतपञ्चसंवत्सरनामानि
पौषवर्षफलम् १६४ | फलानि च १७८
| षष्ठयुगान्तर्गतपञ्चसंवत्सरनामानि
| फलानि च १७८
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

( २१ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
सप्तमयुगान्तर्गतपञ्चसंवत्सरनामानि | दिवादृष्टशुक्रस्य विशेषफलम् १९४
फलानि च १७८ | कृत्तिकानक्षत्रभेदनाच्छुक्रफलम् १९४
अष्टमयुगान्तर्गतपञ्चसंवत्सरनामानि | रोहिणीशकटभेदनाच्छुक्रफलम् १९४
फलानि च १७९ | मृगशिर-आर्द्रयोर्भेदनाच्छुक्रफलम् १९५
नवमयुगान्तर्गतपञ्चसंवत्सरनामानि | पुनर्वसु-तिष्यभेदनाच्छुक्रफलम् १९५
फलानि च १८० | आश्लेषा-मघाभेदनाच्छुक्रफलम् १९६
दशमयुगान्तर्गतपञ्चसंवत्सरनामानि | पूर्वोत्तरफल्गुनीभेदनाच्छुक्रफलम् १९६
फलानि च १८० | हस्त-चित्राभेदनाच्छुक्रफलम् १९६
एकादशयुगान्तर्गतपञ्चसंवत्सर- | स्वाती-विशाखाभेदनाच्छुक्रफलम् १९७
नामानि फलानि च १८१ | अनुराधा-ज्येष्ठा-मूलभेदनाच्छुक्र-
द्वादशयुगान्तर्गतपञ्चसंवत्सरनामानि | फलम् १९७
फलानि च १८२ | पूर्वाषाढोत्तराषाढश्रवणधनिष्ठा-
द्वादशयुगान्तर्गतपञ्चमवर्षस्य नाम | भेदनाच्छुक्रफलम् १९७
फलञ्च १८२ | शतभिषकपूर्वभद्रपदभेदनाच्छुक्र-
बृहस्पतिबिम्बलक्षणं फलञ्च १८३ | फलम् १९८
| उत्तरभद्रपदारेवत्यश्विनीभरणी-
९. शुक्रचाराध्यायः | भेदनात् शुक्रफलम् १९८
मतान्तरेण शुक्रस्य नववीथयस्तासां | शुक्रस्य तिथिष्वस्तमयोदयफलम् १९९
नक्षत्राणि च १८४ | गुरुशुक्रयोरन्योन्यं सप्तमस्थयो-
स्वमतेन वीथीनां नक्षत्राणि १८५ | फलम् २००
वीथीनां मार्गप्रविभागम् १८५ | शुक्रस्याग्रवर्तिभिः सर्वैर्ग्रहैःफलानि २०१
मतान्तरेण मार्गकल्पना १८७ | शुक्रस्याग्रवर्तिशनिफलम् २०२
मतान्तरकथनप्रयोजनम् १८८ | शुक्रस्याग्रवर्तिभौमफलम् २०२
उत्तरादिवीथिस्थितशुक्रफलम् १८८ | शुक्रस्याग्रवर्तिगुरुफलम् २०३
वीथीनां विशेषफलानि १८९ | शुक्रस्याग्रवर्तिबुधफलम् २०३
शुक्रस्य षण्मण्डले प्रथममण्डलस्य | शुक्रवर्णलक्षणं फलञ्च २०३
लक्षणं फलञ्च १८९ |
द्वितीयमण्डलस्य लक्षणं फलञ्च १९० | १०. शनैश्चरचाराध्यायः
तृतीयमण्डलस्य लक्षणं फलञ्च १९१ | नक्षत्रस्थितिवशाच्छनैश्चरस्य
तूर्यमण्डलस्य लक्षणं फलञ्च १९१ | संक्षिप्तफलम् २०६
पञ्चममण्डलस्य लक्षणं फलञ्च १९२ | अश्विनी-भरणीस्थितशनिफलम् २०६
षष्ठमण्डलस्य लक्षणं फलञ्च १९२ | कृत्तिका-रोहिणीस्थितशनिफलम् २०७
षण्मण्डलानां विशेषफलम् १९३ | मृगशिर-आर्द्रास्थितशनिफलम् २०७
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

( २२ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
पुनर्वसु-तिष्यस्थितशनिफलम् २०७ | द्वाविंशतिभूुपुत्रकेतुलक्षणं फलञ्च २२०
आश्लेषा-मघास्थितशनिफलम् २०८ | त्रिसंख्यकचन्द्रपुत्रकेतुलक्षणं
पूर्वफल्गुन्योत्तरफल्गुनीस्थित- | फलञ्च २२१
शनिफलम् २०८ | ब्रह्मदण्डाख्यकेतुलक्षणं फलञ्च २२१
हस्तस्थितशनिफलम् २०९ | एकोननवशतकेतुकथनम् २२१
चित्रा-स्वातीस्थितशनिफलम् २०९ | चतुरशीतिसंख्यकशुकपुत्र-
विशाखास्थितशनिफलम् २०९ | केतुलक्षणं फलञ्च २२२
अनुराधास्थितशनिफलम् २१० | षष्टिसंख्यकशनिपुत्रकेतुलक्षणं
ज्येष्ठा-मूलस्थितशनिफलम् २१० | फलञ्च २२२
पूर्वाषाढास्थितशनिफलम् २१० | पञ्चषष्टिसंख्यकगुरुपुत्रकेतुलक्षणं
उत्तराषाढास्थितशनिफलम् २११ | फलञ्च २२२
श्रवण-धनिष्ठास्थितशनिफलम् २११ | एकपञ्चाशद्बुधपुत्रकेतुलक्षणं
शतभिषकपूर्वभद्रपदोत्तरभद्रपदा- | फलञ्च २२३
स्थितशनिफलम् २११ | षष्टिसंख्यकभौमपुत्रकेतुलक्षणं
रेवतीस्थितशनिफलम् २१२ | फलञ्च २२३
विशाखास्थगुरोःकृत्तिकास्थशने- | त्रयस्त्रिंशद्राहुपुत्रकेतुलक्षणं फलञ्च २२४
स्तथाऽनयोरेकर्षगतयोः फलम् २१३ | विंशत्यधिकशतमग्निपुत्रकेतुलक्षणं
शनिवर्णस्वरूपं फलञ्च २१३ | फलञ्च २२४
११. केतुचाराध्यायः | सप्तसप्ततिवायुपुत्रकेतुलक्षणं
केतोरुदयास्तलक्षणम् २१५ | फलञ्च २२५
दिव्यवर्जितकेतुलक्षणम् २१५ | प्रजापति-ब्रह्मापुत्रकेतुलक्षणं फलञ्च २२५
दिव्यान्तरिक्षभौमकेतुलक्षणम् २१६ | द्वात्रिंशदरुणपुत्रकेतुलक्षणं फलञ्च २२६
मतान्तरेण केतुसंख्या २१६ | षण्णवतिकालपुत्रकेतुलक्षणं
स्वसिद्धान्तकथनम् २१६ | फलञ्च २२६
केतुदर्शनात्फलनिश्चयः २१७ | नवसंख्यकविदिकपुत्रकेतुलक्षणं
शुभकेतुलक्षणम् २१८ | फलञ्च २२६
अशुभकेतुलक्षणम् २१८ | दृष्टकेतोर्लक्षणं फलञ्च २२७
पञ्चविंशतिसूर्यपुत्रकेतुलक्षणं | अस्थिकेतोः शस्त्रकेतोश्च लक्षणं
फलञ्च २१९ | फलञ्च २२७
पञ्चविंशत्यग्निपुत्रकेतुलक्षणं | कपालकेतोर्लक्षणं फलञ्च २२८
फलञ्च २१९ | रौद्रकेतोर्लक्षणं फलञ्च २२८
पञ्चविंशतियमपुत्रकेतुलक्षणं | चलकेतोर्लक्षणं फलञ्च २२९
फलञ्च २२० | श्वेतकेतोर्लक्षणं फलञ्च २३०
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammu. Digitized by S3 Foundation USA

( २३ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
श्वेतलक्षणं फलञ्च २३१ | सप्तर्षीणां चारनक्षत्रानयनम् २५२
रश्मिकेतोर्लक्षणं फलञ्च २३१ | सप्तर्षीणां नक्षत्रभोगप्रमाणकालं
ध्रुवकेतोर्लक्षणं फलञ्च २३२ | नक्षत्रावस्थितिश्च २५३
कुमुदकेतोर्लक्षणं फलञ्च २३३ | सप्तर्षीणां संस्थानलक्षणम् २५४
मणिकेतोर्लक्षणं फलञ्च २३३ | सप्तर्षीणां शुभाशुभफलम् २५४
जलकेतोर्लक्षणं फलञ्च २३४ | सप्तर्षीणां स्ववर्गकथनम् २५४
भवकेतोर्लक्षणं फलञ्च २३४ | १४. नक्षत्रकूर्मविभागाध्यायः
पद्मकेतोर्लक्षणं फलञ्च २३५ | नक्षत्राणां विभागकथनम् २५७
आवर्तकेतोर्लक्षणं फलञ्च २३५ | मध्यदेशविभागकथनम् २५७
संवर्तकेतोर्लक्षणं फलञ्च २३५ | पूर्वदिक्स्थितदेशान् जनपदांश्च २५८
नक्षत्रस्पर्शधूपनत्वादशुभकेतूनाम- | आग्नेयदिक्स्थितदेशान् जनपदांश्च २५९
शुभफलम् २३६ | दक्षिणदिक्स्थितदेशान् जनपदांश्च २६०
केतोर्विशेषफलम् २३९ | नैर्ऋत्यदिक्स्थितदेशान् जनपदांश्च २६१
१२. अगस्त्यचाराध्यायः | पश्चिमदिक्स्थितदेशान् जनपदांश्च २६२
अगस्त्यमुनिवर्णनम् २४१ | वायव्यदिक्स्थितदेशान् जनपदांश्च २६२
समुद्रशोभावर्णनम् २४१ | उत्तरदिक्स्थितदेशान् जनपदांश्च २६३
प्रकारान्तरेण समुद्रवर्णनम् २४२ | ईशानदिक्स्थितदेशान् जनपदांश्च २६४
अगस्त्यप्रभाववर्णनम् २४३ | कृत्तिकादिनववर्गफलम् २६६
विन्ध्यवर्णनम् २४३ | १५. नक्षत्रव्यूहाध्यायः
अगस्त्योदयप्रभाववर्णनम् २४५ | कृत्तिकानक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २६७
शरदृतुवर्णनम् २४५ | रोहिणीनक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २६७
भूमिशोभावर्णनम् २४७ | मृगशिरनक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २६७
अगस्त्यस्य प्राधान्यवर्णनम् २४७ | आर्द्रानक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २६८
अगस्त्योदयलक्षणम् २४८ | पुनर्वसुनक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २६८
अगस्त्यकृतेऽर्घदानलक्षणम् २४८ | पुष्यनक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २६८
अर्घार्थं वस्तुवर्णनम् २४९ | आश्लेषानक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २६९
अर्घस्य फलम् २४९ | मघानक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २६९
अगस्त्यस्य वर्णानुसारिफलम् २५० | पूर्वफल्गुनीनक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २६९
अगस्त्यस्योदयास्तमयलक्षणं | उत्तरफल्गुनीनक्षत्रगतपदार्थ-
शुभाशुभञ्च २५० | निरूपणम् २७०
१३. सप्तर्षिचाराध्यायः | हस्तनक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७०
सप्तर्षीणां दिक्संस्थानलक्षणम् २५२ | चित्रानक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७०
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

( २४ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः
स्वातीनक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७१
विशाखानक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७१
अनुराधानक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७१
ज्येष्ठानक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७१
मूलनक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७२
पूर्वाषाढानक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७२
उत्तराषाढानक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७२
श्रवणनक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७३
धनिष्ठानक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७३
शतभिषङ्नक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७३
पूर्वभद्रपदनक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७४
उत्तरभद्रपदनक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७४
रेवतीनक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७४
अश्विनीनक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७५
भरणीनक्षत्रगतपदार्थनिरूपणम् २७५
जातिनक्षत्राणि २७५
क्रूरग्रहप्रयोजनम् २७६
१६. ग्रहभक्तियोगाध्यायः
सूर्यस्य देशाः जनाः ग्रहाधिपतयश्च २७८
चन्द्रस्य देशाः जनाः ग्रहाधिपतयश्च २७९
भौमस्य देशाः जनाः ग्रहाधिपतयश्च २८०
बुधस्य देशाः जनाः ग्रहाधिपतयश्च २८२
गुरोर्देशाः जनाः ग्रहाधिपतयश्च २८४
शुक्रस्य देशाः जनाः ग्रहाधिपतयश्च २८५
शनेर्देशाः जनाः ग्रहाधिपतयश्च २८७
राहोर्देशाः जनाः ग्रहाधिपतयश्च २८८
केतोर्देशाः जनाः ग्रहाधिपतयश्च २८९
उपर्युक्तानां प्रयोजनम् २९०
१७. ग्रहयुद्धाध्यायः
उपोद्घातः २९३
युद्धकारणम् २९३
चतुष्प्रकारकयुद्धस्य फलम् २९५
विषयाः पृष्ठाङ्काः
ग्रहाणां यायिनागराक्रन्दसंज्ञा २९७
अत्र विशेषफलम् २९८
पराजितग्रहलक्षणम् २९८
विजयिग्रहलक्षणम् २९९
विजयिग्रहलक्षणे विशेषः २९९
भौमस्य सर्वग्रहविजितस्य फलम् ३००
बुधस्य सर्वग्रहविजितस्य फलम् ३००
जीवस्य सर्वग्रहविजितस्य फलम् ३०१
शुक्रस्य सर्वग्रहविजितस्य फलम् ३०२
सौरस्य सर्वग्रहविजितस्य फलम् ३०३
विशेषकथनम् ३०३
१८. राशिग्रहसमागमाध्यायः
चन्द्रमसो गतिलक्षणं फलञ्च ३०५
अङ्गारकस्योत्तरगते चन्द्रे फलम् ३०६
बुधस्योत्तरगते चन्द्रे फलम् ३०६
गुरोरुत्तरगते चन्द्रे फलम् ३०६
शुक्रस्योत्तरगते चन्द्रे फलम् ३०६
सौरस्योत्तरगते चन्द्रे फलम् ३०७
ग्रहाणामुत्तरगते चन्द्रे विशेषः ३०७
१९. ग्रहवर्षफलाध्यायः
सूर्यस्य वर्षफलम् ३०९
चन्द्रमसः वर्षफलम् ३१०
भौमस्य वर्षफलम् ३१२
बुधस्य वर्षफलम् ३१३
गुरोर्वर्षफलम् ३१५
शुक्रस्य वर्षफलम् ३१६
सौरस्य वर्षफलम् ३१८
वर्षफले विशेषः ३१९
२०. ग्रहशृङ्गाटकाध्यायः
ताराग्रहाणामुदयास्तवशादिक्फलम् ३२१
ताराग्रहाणां संस्थानप्रदर्शनम् ३२१
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

( २५ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
अन्तरिक्षप्रविभागेनाशुभं फलम् ३२२ | गर्भसम्भवे विशेषः ३३९
नक्षत्रस्थितग्रहाणां फलम् ३२२ | दृष्टान्तद्वारा विशेषकथनम् ३४०
योगषट्कस्य नामानि ३२२ | गर्भपुष्टिलक्षणम् ३४०
योगषट्कस्य लक्षणं फलञ्च ३२३ | २२. गर्भधारणाध्यायः
संवर्त-समागपयोगे मध्यमफलम् ३२४ | गर्भधारणलक्षणम् ३४१
२१. गर्भलक्षणाध्यायः | गर्भधारणे विशेषः ३४१
गर्भलक्षणकथनप्रयोजनम् ३२६ | २३. प्रवर्षणाध्यायः
गर्भलक्षणम् ३२६ | प्रवर्षणलक्षणम् ३४४
गर्भलक्षणज्ञदैववित्प्रशंसा ३२६ | जलप्रमाणम् ३४४
शास्त्रप्रशंसा ३२७ | वर्षणप्रमाणम् ३४५
गर्भलक्षणविषये परमत- | वर्षणप्रमाणे मतान्तरम् ३४५
स्वमतकथनम् ३२७ | नक्षत्रेषु वृष्टिप्रमाणम् ३४६
गर्भलक्षणविषये गर्गमतोप- | नक्षत्रवृष्टिप्रमाणे विशेषः ३४७
स्थापनम् ३२७ | २४. रोहिणीयोगाध्यायः
धृतगर्भस्य प्रसवकालज्ञानम् ३२८ | आगमप्रदर्शनम् ३४८
गर्भाणां विशेषलक्षणं | रोहिणीयोगविचारसमयः ३४८
कालनिर्देशञ्च ३२९ | रोहिणीयोगे विधानम् ३४९
मेघानां वायोश्च लक्षणम् ३३० | कलश-होमव्यवस्था ३४९
गर्भसम्भवलक्षणानि ३३१ | पताकया वायुपरीक्षा ३४९
ऋतुवशेन गर्भलक्षणम् ३३२ | वायुना शुभाशुभफलम् ३५१
गर्भसमये मेघानां लक्षणम् ३३४ | बीजाङ्कुरेण शुभाशुभफलम् ३५३
गर्भविनाशलक्षणम् ३३४ | रोहिणीयोगसमये शुभशकुनानि ३५४
गर्भलक्षणे विशेषः ३३५ | रोहिणीयोगे मेघवर्णनम् ३५६
गर्भकालिकनक्षत्रवशादधिक- | रोहिणीयोगे मेघस्थितिफलम् ३५६
वृष्टियोगः ३३६ | अशुभमेघलक्षणम् ३५७
गर्भकालिकनक्षत्रवशादधिक- | शुभमेघलक्षणम् ३५८
दिनवृष्टियोगः ३३६ | दिग्भागेन मेघफलानि ३५८
अधिकदिनवृष्टियोगे दिनसंख्या ३३७ | दिग्भागेन मेघोत्पातलक्षणानि
निमित्तवशाद्वृष्टियोग्यप्रदेशाः ३३८ | फलानि च ३५८
निमित्तयुतगर्भवशाज्जलपरिमाणम् ३३८ | चतुर्षु दिक्षु कुम्भस्थापनफलम् ३५९
गर्भकालिकनक्षत्रे विशेषवृष्टियोगः ३३९ | रोहिणीसह दक्षिणगतचन्द्र-
गर्भसम्भवस्य विशेषलक्षणम् ३३९ | समागमफलम् ३६०
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammnu. Digitized by S3 Foundation USA

( २६ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
रोहिणीसहोत्तरगतचन्द्र- | पूर्वदिक्स्थितवातफलम् ३७४
समागमफलम् ३६० | आग्नेयदिक्स्थितवातफलम् ३७५
रोहिण्याः शकटमध्यगते | दक्षिणदिक्स्थितवातफलम् ३७५
चन्द्रे फलम् ३६१ | नैर्ऋत्यदिक्स्थितवातफलम् ३७६
रोहिण्याः पश्चिमदिक्स्थे | पश्चिमदिक्स्थितवातफलम् ३७६
चन्द्रे फलम् ३६१ | वायव्यदिक्स्थितवातफलम् ३७७
रोहिण्याः पूर्वदिक्स्थे चन्द्रे फलम् ३६१ | उत्तरदिक्स्थितवातफलम् ३७७
रोहिण्या आग्नेयादिदिक्स्थे | भद्रपदायोगाकथनम् ३७८
चन्द्रे फलम् ३६२ | ईशानदिक्स्थितवातफलम् ३७८
योगतारोपतापे छादने च फलम् ३६२ |
पशुवशाच्छुभाशुभज्ञानम् ३६३ | २८. सद्योवर्षणाध्यायः
अदृश्यचन्द्रफलम् ३६४ | वर्षप्रश्ने चन्द्रस्थितिवशाद्वर्षज्ञानम् ३८०
२५. स्वातीयोगाध्यायः | प्रश्नकर्तुश्चेष्टावशाद्वर्षज्ञानम् ३८१
स्वातीयोगे फलादेशं कालनिर्देशञ्च ३६५ | सूर्यकिरणस्थितिवशाद्वर्षज्ञानम् ३८१
स्वातीयोगे अहोरात्रत्रिभागे | अन्यद्वर्षज्ञानम् ३८२
वृष्टिफलम् ३६५ | मार्जारचेष्टावशाद्वर्षज्ञानम् ३८२
अपांवत्सनिकटस्थितचन्द्रफलम् ३६६ | अन्यद्वर्षज्ञानम् ३८३
स्वातीयोगस्य कालयोगम् ३६६ | पिपीलिकादिचेष्टावशाद्वर्षज्ञानम् ३८३
२६. आषाढीयोगाध्यायः | कृकलासादिचेष्टावशाद्वर्षज्ञानम् ३८३
आषाढीयोगे कर्तव्यम् ३६८ | पशुचेष्टावशाद्वर्षज्ञानम् ३८४
तुलाभिमन्त्रणार्थमार्षमन्त्रम् ३६९ | श्वानचेष्टावशाद्वर्षज्ञानम् ३८४
तुलालक्षणम् ३६९ | चन्द्रस्थितिवशाद्वर्षज्ञानम् ३८४
द्रव्यप्रमाणेन वृष्टिपरिज्ञानम् ३७० | वल्ल्यादिना वर्षज्ञानम् ३८५
तुलालक्षणम् ३७१ | सान्ध्यमेघवर्णवशाद्वर्षज्ञानम् ३८५
तुलितद्रव्याणां शुभाशुभफलम् ३७१ | मेघस्थितिवशाद्वर्षज्ञानम् ३८६
पापग्रहयोगेन शुभाशुभफलम् ३७२ | उदयास्तसमये इन्द्रधनुरादिस्थिति-
योगत्रयमध्ये रोहिणीयोगस्य | वशाद्वर्षज्ञानम् ३८६
वैशिष्ट्यम् ३७२ | आकाशवर्णादिवशाद्वर्षज्ञानम् ३८७
दिक्ष्वष्टासु वातफलम् ३७३ | सूर्यकिरणवशाद्वर्षज्ञानम् ३८७
२७. वातचक्राध्यायः | ग्रहस्थितिवशाद्वर्षज्ञानम् ३८७
आषाढपूर्णिमायमैशान्यां दिशि | ग्रहयोगे फलम् ३८९
स्थितस्य वातस्य फलम् ३७४ | ग्रहसञ्चारवशाद्वर्षज्ञानम् ३८९
| खद्योतद्वारा वृष्टिज्ञानम् ३८९
| शृगालद्वारा वृष्टिज्ञानम् ३९०
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

( २७ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
२९. कुसुमलताध्यायः | अभ्रतरुलक्षणं फलञ्च ४००
कुसुमलताध्यायप्रयोजनम् ३९१ | अभ्रवृक्षेणैव यियासोः शुभा-
केन वस्तुना कस्य वृद्धिः ३९१ | शुभज्ञानम् ४०१
यवादिधान्यवृद्धिकारणम् ३९१ | पुनरपि सन्ध्यालक्षणं फलञ्च ४०१
तिलमाषादिधान्यवृद्धिकारणम् ३९१ | षट्सु ऋतुषु सन्ध्यालक्षणं फलञ्च ४०२
कर्पासादिवृद्धिकारणम् ३९२ | मेघादिना सन्ध्यायाः फलम् ४०२
अतस्यादिवृद्धिकारणम् ३९२ | मेघवर्णेन सन्ध्याफलम् ४०३
हस्त्यादिवृद्धिकारणम् ३९२ | परिघवशेन सन्ध्यायाः शुभा-
सुवर्णादिवृद्धिकारणम् ३९३ | शुभफलम् ४०३
मौक्तिकादिवृद्धिकारणम् ३९३ | परिधिवशेन सन्ध्यायाः शुभा-
वणिजादिवृद्धिकारणम् ३९३ | शुभफलम् ४०३
मानवानां क्षेमादौ हेतुः ३९३ | सायङ्कालिकमेघलक्षणं फलञ्च ४०४
सुभिक्षादिज्ञानम् ३९३ | सन्ध्यायाः विशेषलक्षणं फलञ्च ४०४
इक्षुरादिवृद्धिकारणम् ३९४ | सन्ध्यालक्षणोक्तफलानां
वृक्षपत्रेभ्यो वृष्टिज्ञानम् ३९४ | फलकालनिर्णयः ४०६
| सन्ध्यालक्षणोक्तफलानां प्रदेशाः ४०६
३०. सन्ध्यालक्षणाध्यायः |
| ३१. दिग्दाहलक्षणाध्यायः
सन्ध्यालक्षणम् ३९५ | वर्णभेदेन दिग्दाहफलम् ४०८
फलकथने आधारभूतवस्तु ३९५ | दिग्दाहलक्षणं फलञ्च ४०८
मृगचेष्टया फलज्ञानम् ३९५ | सर्वासु दिक्षु दिग्दाहफलम् ४०८
अन्यच्च सन्ध्यालक्षणम् ३९६ | दिग्दाहस्य शुभलक्षणम् ४०९
सन्ध्याकाले वायोर्लक्षणं फलञ्च ३९६ |
अन्यच्च सन्ध्यालक्षणम् ३९७ | ३२. भूकम्पलक्षणाध्यायः
सान्ध्यसूर्यरश्मिलक्षणं फलञ्च ३९७ | भूकम्पलक्षणे मतभेदप्रदर्शनम् ४१०
सन्ध्याकाले सूर्यकिरणस्य | भूकम्पलक्षणे मतान्तराणि ४१०
विशेषलक्षणं फलञ्च ३९८ | भूकम्पलक्षणे पराशरादिमतानि ४११
अमोघसूर्यकिरणलक्षणं फलञ्च ३९८ | वायव्यकम्पलक्षणं पूर्वलिङ्गानि च ४१३
अन्यद्रश्मिलक्षणं फलञ्च ३९८ | आग्नेयमण्डललक्षणं
ताम्रादिवर्णयुतसूर्यकिरणानां | पूर्वलिङ्गानि च ४१५
फलानि ३९९ | इन्द्रमण्डललक्षणं पूर्वलिङ्गानि
सन्ध्याकालिकरजोलक्षणं फलञ्च ३९९ | फलानि च ४१६
दण्डलक्षणं फलञ्च ४०० | वरुणमण्डललक्षणं पूर्वलिङ्गानि
दण्डस्य विशेषफलम् ४०० | फलानि च ४१७
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmmu. Digitized by S3 Foundation USA

( २८ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
मण्डलानां फलकालनियमाः ४१८ | परिवेषवर्णेन शुभाशुभफलम् ४३७
उल्काद्युत्पातानां फलनियमाः ४१९ | परिवेषेण वृष्टिज्ञानम् ४३७
वेलामण्डलवशेन कम्पानां | भयकृत्परिवेषलक्षणम् ४३७
निष्फलत्वम् ४२० | परिवेषद्वारा राज्ञो नाशकथनम् ४३८
वेलामण्डलवशेन कम्पोक्तफले | परिवेषवशात्सेनापत्यादिभयम् ४३८
विशेषः ४२० | परिवेषवशाद्वृष्ट्यादियोगाः ४३९
अनुक्तफलकालनियमाः ४२१ | परिवेषगतग्रहफलम् ४३९
मण्डलवशेन भूकम्पप्रदेशाः ४२२ | द्व्यादिग्रहेषु परिवेषमध्यगतेषु
भूकम्पे वृत्ते पुनः भूकम्पे सति | फलम् ४४०
फलकालनियमाः ४२२ | ताराग्रहाणां नक्षत्राणां वा
३३. उल्कालक्षणाध्यायः | पृथक्परिवेष्टानां फलम् ४४१
उल्कास्वरूपम् ४२४ | तिथिक्रमेण परिवेषफलम् ४४१
उल्काफलसमयनिर्णयः ४२४ | परिवेषरेखावशेन शुभाशुभफलम् ४४२
उल्काफलभागनिरूपणम् ४२५ | ३५. इन्द्रायुधलक्षणाध्यायः
अशनिलक्षणम् ४२५ | इन्द्रधनुःस्वरूपम् ४४४
विद्युल्लक्षणम् ४२५ | अन्याचार्यमतं शुभाशुभफलञ्च ४४४
धिष्ण्यालक्षणम् ४२६ | इन्द्रधनुषः वर्णपरत्वेन फलम् ४४४
तारालक्षणम् ४२६ | विदिकस्थितेन्द्रधनुःफलम् ४४६
उल्कालक्षणम् ४२६ | जलादाववस्थितेन्द्रधनुःफलम् ४४६
उल्काभेदाः ४२६ | दिग्वशेनेन्द्रधनुःफलम् ४४६
अन्यदप्युल्कालक्षणम् ४२८ | इन्द्रधनुर्द्वारा ब्राह्मणादीनाम-
उल्काहतनक्षत्रफलम् ४३० | शुभफलम् ४४७
उल्काहतदेवप्रतिमादिफलम् ४३१ | ३६. गन्धर्वनगरलक्षणाध्यायः
उल्कापातसमयभूतशब्दफलम् ४३२ | दिग्वशेन गन्धर्वनगरफलम् ४४९
पातसमये उल्कास्थितिफलम् ४३२ | उत्तरदिकस्थितगन्धर्वनगरफलम् ४४९
पातसमये उल्कागतिफलम् ४३३ | सर्वासु दिक्षु सततोत्थितगन्धर्व-
३४. परिवेषलक्षणाध्यायः | नगरफलम् ४४९
परिवेषस्वरूपप्रदर्शनम् ४३५ | श्वेतवर्णयुतदीप्तदिकस्थितगन्धर्व-
परिवेषाणां संज्ञा तेषामधिपतयश्च ४३५ | नगरफलम् ४५०
कुवेरकृतपरिवेषवर्णः ४३५ | पताकादिसमगन्धर्वनगरफलम् ४५०
वस्तुवशेन परिवेषस्य शुभफलम् ४३६ | ३७. प्रतिसूर्यलक्षणाध्यायः
अशुभपरिवेषलक्षणम् ४३६ | प्रतिसूर्यवर्णं शुभाशुभफलञ्च ४५२
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

( २९ )
विषया: पृष्ठङ्का: | विषया: पृष्ठङ्का:
पीतवर्णप्रतिसूर्यस्य शुभा- | कर्कट-सिंहयोर्द्रव्याणि ४६६
शुभफलम् ४५२ | कन्या-तुलयोर्द्रव्याणि ४६६
दक्षिणोत्तरदिक्स्थितप्रतिसूर्यस्य | वृश्चिक-धनुषोर्द्रव्याणि ४६७
शुभाशुभफलम् ४५२ | मकर-कुम्भयोर्द्रव्याणि ४६७
३८. रजोलक्षणाध्याय: | मीनराशेर्द्रव्याणि ४६७
रजोलक्षणेन राज्ञो नाश: ४५४ | राशिद्रव्याणां शुभाशुभफलम् ४६८
रज:प्रभवेन तद्विनाशे च फलम् ४५४ | राशिद्रव्ये विशेष: ४६९
घनौघरज:फलम् ४५४ | ४२. अर्घकाण्डाध्याय:
एकाधिकदिनरज:च्छन्नाकाशफलम् ४५४ | अर्घकाण्डप्रयोजनप्रदर्शनम् ४७१
रात्रिपर्यन्तरजोव्याप्ताकाशफलम् ४५४ | मेष-वृषस्थे सूर्ये करणीयम् ४७१
रज:समूहेन परचक्रागमयोग: ४५४ | मिथुनस्थे सूर्ये करणीयम् ४७२
त्रिरात्रिपर्यन्तरजोवर्षणफलम् ४५५ | कर्कटस्थे सूर्ये करणीयम् ४७२
केतूद्यानन्तरजोवर्षणफलम् ४५५ | सिंहस्थे सूर्ये करणीयम् ४७२
३९. निर्घातलक्षणाध्याय: | कन्यागते सूर्ये करणीयम् ४७३
निर्घातलक्षणम् ४५६ | तुलागते सूर्ये करणीयम् ४७३
वेलावशेन निर्घातलक्षणम् ४५६ | वृश्चिकगते सूर्ये करणीयम् ४७३
४०. सस्यजातकाध्याय: | धनुगते सूर्ये करणीयम् ४७३
आगमप्रदर्शनम् ४५९ | मकर-कुम्भगते सूर्ये करणीयम् ४७४
ग्रैष्मिकधान्यवृद्धियोग: ४५९ | मीनगते सूर्ये करणीयम् ४७४
ग्रहस्थित्या ग्रैष्मिकधान्यवृद्धियोग: ४६० | प्रतिराशिगते सूर्ये विशेष: ४७४
ग्रहस्थित्या ग्रैष्मिकधान्यनिष्पत्ति: ४६० | ४३. इन्द्रध्वजसम्पदाध्याय:
ग्रहस्थित्या धान्यनिष्पत्ति: ४६१ | इन्द्रध्वजोत्पत्तिप्रदर्शनम् ४७६
शारदधान्यस्थितिज्ञानप्रकार: ४६३ | देवानां कृते ब्रह्मण उपदेश: ४७६
रविचारवशेन ग्रैष्मिकधान्यस्य | देवैर्द्वारा नारायणस्तुति: ४७६
सामर्थ्यं महर्घताञ्च ४६३ | नारायणप्रदत्तध्वजस्वरूपम् ४७७
रविचारवशेन शारदधान्यस्य | इन्द्रद्वारा ध्वजस्योपयोग: ४७७
सामर्थ्यं महर्घताञ्च ४६४ | इन्द्रद्वारा चेदिपं प्रति दण्डप्रदानम् ४७८
४१. द्रव्यनिश्चयाध्याय: | इन्द्रप्रसादं ध्वजमाहात्म्यञ्च ४७८
आगमप्रदर्शनम् ४६५ | ध्वजविधानम् ४७९
मेषराशेर्द्रव्याणि ४६५ | इन्द्रध्वजाय वने शुभवृक्षकर्तनम् ४८०
वृष-मिथुनयोर्द्रव्याणि ४६५ | ध्वजाय शुभवृक्षा: ४८१
| शुभवृक्षवर्णनम् ४८१
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

( ३० )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
वृक्षपूजामन्त्रः ४८१ | ४४. नीराजनाध्यायः
वृक्षपूजानन्तरं करणीयकृत्यम् ४८२ | नीराजनार्थं कालनियमप्रदर्शनम् ४९९
कर्तनात्पतितवृक्षस्य | नीराजनसमयः ४९९
शुभाशुभफलम् ४८२ | तोरणनिर्माणविधानम् ४९९
वृक्षपतनानन्तरं करणीयकृत्यम् ४८२ | शान्तिगृहलक्षणम् ५००
कर्तितवृक्षस्य यष्ट्यानयन- | अश्वादीनां दीक्षाविधानम् ५००
कालफलम् ४८२ | शान्तिविधिः ५००
यष्टिप्रवेशकालः ४८३ | अश्वानां प्रति कृत्यम् ५००
यष्टिप्रवेशसमये नगरस्थितिः ४८३ | सप्तदिनानन्तरकृत्यम् ५०१
नगरपताकावर्णफलम् ४८४ | सम्भाराणां लक्षणानि ५०२
नगरे यष्टिं प्रवेशमानायां | सम्भारनिर्माणानन्तरकरणीयकृत्यम् ५०३
शुभाशुभफलम् ४८४ | दैववित्कृत्यम् ५०३
यष्टिप्रवेशानन्तरकृत्यम् ४८४ | अश्वानां तोरणसमीपानयनम् ५०४
अग्नेः शुभाशुभानि चिह्नानि ४८५ | अश्वगजयोश्चेष्टितम् ५०४
अग्निशब्दफलम् ४८७ | नीराजनकरणप्रकारः ५०६
अन्यदप्यग्निलक्षणम् ४८७ | नीराजनानन्तरं राज्ञः गमनम् ५०७
अग्निलक्षणमन्यत्रापि चिन्त्यम् ४८७ | सैन्यचेष्टितम् ५०८
ध्वजोत्थापनविधिः ४८८ | ४५. खञ्जनकलक्षणाध्यायः
शक्रकुमारीणां लक्षणानि ४८८ | आगमप्रदर्शनम् ५१०
इन्द्रध्वजस्याभूषणम् ४८९ | चत्वारः खञ्जनकास्तेषां
आभूषणप्रदानक्रमः ४८९ | नामानि फलञ्च ५१०
पिटकपरिमाणम् ४९१ | स्वानवशेन खञ्जनकदर्शनफलम् ५११
पिटकैः पूरणसमयः ४९१ | खञ्जनकदर्शनस्याशुभस्थानम् ५१२
पिटकपूरणमन्त्राः ४९२ | खञ्जनकदर्शनस्य शुभाशुभफलम् ५१२
मन्त्रपाठसमयः ४९३ | खञ्जनकदर्शनेन राज्ञः शुभा-
ध्वजोत्थापनविधिः ४९३ | शुभफलम् ५१३
ध्वजोत्थापनक्रमः ४९४ | शास्त्रोपरि विश्वासप्रदर्शनम् ५१३
नृपद्वारा ध्वजोत्थापनविधिः ४९४ | अन्यच्छुभाशुभफलम् ५१३
ध्वजस्य शुभोत्थानम् ४९५ | खञ्जनकदृष्टे विधानम् ५१४
ध्वजोच्छ्रिते शुभाशुभफलम् ४९५ | अशुभखञ्जनके दृष्टे विधानम् ५१४
ध्वजविसर्जनविधिः ४९७ | फलपाकावधिः ५१४
इन्द्रध्वजपूजनकर्तुः प्रभावः ४९७ |
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

( ३१ )
विषया: पृष्ठाङ्का: | विषया: पृष्ठाङ्का:
४६. उत्पाताध्याय: | पशुप्रसवसम्बन्ध्युत्पातलक्षणं
आगमस्थवस्तुप्रदर्शनम् ५१६ | फलञ्च ५३२
उत्पातसम्भवे हेतु: ५१६ | प्रसवविकृतिजन्योत्पातशान्त्यर्थं
मतान्तरेण दिव्यान्तरिक्षभौमो- | गर्गोक्तविधि: ५३३
त्पातलक्षणं तच्छमनोपायाश्च ५१७ | चतुष्पदविकृतिजन्योत्पातलक्षणं
उत्पातानां कृते स्वमतप्रदर्शनम् ५१८ | फलञ्च ५३३
दैवोत्पातफलपाकस्थानम् ५१८ | चतुष्पदविकृतिजन्योत्पात-
उत्पातप्रदर्शनम् ५१९ | शान्तिविधि: ५३४
विकृतवस्तुद्वारा उत्पातफल- | वायव्योत्पातलक्षणं फलञ्च ५३५
प्रदर्शनम् ५१९ | वाद्यसम्बन्ध्युत्पातलक्षणं फलञ्च ५३५
उक्तोत्पातशान्तिविधि: ५२१ | तूर्यनादसम्बन्ध्युत्पात-
शान्तिकालप्रमाणं शान्तिप्रभावञ्च ५२१ | लक्षणं फलञ्च ५३५
अन्योत्पाता: ५२२ | गृहसम्भारसम्बन्ध्युत्पातलक्षणं
अन्योत्पातलक्षणानि फलानि च ५२२ | फलञ्च ५३५
अन्योत्पातानां शान्तिविधि: ५२४ | वायव्याद्युत्पातशान्तिविधि: ५३६
वृक्षविकृतिजन्योत्पातलक्षणं फलञ्च ५२५ | पशुपक्ष्यादिजन्योत्पातलक्षणं फलञ्च ५३६
वृक्षविकृतिजन्योत्पातशान्तिविधि: ५२६ | श्वानादिपशुजन्योत्पातलक्षणं फलञ्च ५३८
सस्यविकृतिजोत्पातलक्षणं फलञ्च ५२७ | पशुपक्ष्यादिजन्योत्पातशान्तिविधि: ५३८
सस्यविकृतिजन्योत्पातशान्तिविधि: ५२८ | इन्द्रध्वजसम्बन्ध्युत्पातलक्षणं फलञ्च ५३९
वृष्टिसम्बन्ध्युत्पातलक्षणं फलञ्च ५२८ | तैजसादिजन्योत्पातलक्षणं फलञ्च ५३९
ऋतुसम्बन्ध्युत्पातलक्षणं फलञ्च ५२८ | राज्ञो व्यवहारेण देशनाश: ५३९
वर्षर्तुरतिरिक्तवृष्टिसम्बन्ध्युत्पात- | बालचेष्टाजन्योत्पातफलम् ५३९
लक्षणं फलञ्च ५२९ | गृहपतिचित्रजन्योत्पातलक्षणं
छायासम्बन्धीन्युत्पातलक्षणं फलञ्च ५३० | फलञ्च ५४०
इन्द्रधनु:सम्बन्ध्युत्पातलक्षणं फलञ्च ५३० | गृहविकृतिजन्योत्पातलक्षणं फलञ्च ५४०
उपर्युक्तोत्पातशान्तिप्रकार: ५३० | राक्षसदर्शनफलम् ५४०
सरित्सम्बन्ध्युत्पातलक्षणं फलञ्च ५३१ | .शक्रध्वजेन्द्राद्युत्पातशान्तिविधि: ५४१
कूपसम्बन्ध्युत्पातलक्षणं फलञ्च ५३१ | फलरहितोत्पातकाल: ५४१
हृदसम्बन्ध्युत्पातलक्षणं फलञ्च ५३१ | सर्वर्तुस्वभावजन्योत्पाता: ५४१
जलविकृतिजन्योत्पातशान्तिप्रकार: ५३२ | वसन्तौ स्वाभाविकोत्पाता: ५४१
प्रसवविकृतिजन्योत्पातलक्षणं | ग्रीष्मतौ स्वाभाविकोत्पाता: ५४२
फलञ्च ५३२ | वर्षर्तौ स्वाभाविकोत्पाता: ५४२
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

( ३२ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
शरदृतौ स्वाभाविकोत्पाताः ५४३ | पुष्यस्नानस्थानम् ५५९
हेमन्तर्तौ स्वाभाविकोत्पाताः ५४३ | भूलक्षणम् ५६३
शिशिरर्तौ स्वाभाविकोत्पाताः ५४४ | भूमौ विधानम् ५६३
सर्वर्तुस्वभावजन्योत्पाते विशेषः ५४४ | भूमौ देवावाहनमन्त्रः ५६४
सत्यवक्तारो लोकाः ५४५ | आवाहितदेवानां प्रति कृत्यम् ५६४
सत्यभाषणे हेतुः ५४५ | विविधस्थानकल्पनं नागादीनां
उत्पातशास्त्रज्ञस्य प्रभावः ५४५ | स्थापनञ्च ५६५
| स्थापितदेवानां पूजाविधिः ५६७
४७. मयूरचित्रकाध्यायः | देवपूजोत्तरकृत्यम् ५६८
मयूरचित्रकलेखने कारणप्रदर्शनम् ५४७ | पुष्यस्नाने द्रव्याणि ५६९
ग्रहचारोक्तफलम् ५४८ | पुष्यनक्षत्रगतचन्द्रसमये वेद्यामुपरि
शुक्र-गुरुसञ्चारोक्तफलानि ५४८ | राजद्वारा चर्मस्थापनम् ५७१
चन्द्रादिसञ्चारोक्तफलानि ५४८ | भद्रासनस्थापनम् ५७१
ग्रहनक्षत्रबिम्बोक्तफलम् ५५० | भद्रासनोपरि नृपोपवेशनम् ५७२
द्व्यादिसंख्यकचन्द्रसूर्यदर्शनफलम् ५५० | राज्ञः स्वरूपम् ५७२
केतुसञ्चारफलम् ५५१ | पुरोहितेन घृतपूर्णकलशेन राज्ञोऽ-
शनिसञ्चारफलम् ५५१ | भिषेचनम् ५७२
शनिमङ्गलकेतुभिर्वा रोहिणीशकट- | कलशप्रमाणम् ५७३
भेदने फलम् ५५२ | अभिषेकार्थं गर्गपठितमन्त्राः ५७३
केतूदयफलम् ५५२ | अन्यमन्त्रेण पुनरभिषेचनम् ५७३
चन्द्रचारोक्तफलम् ५५२ | अभिषेचनमन्त्राः ५७४
परिघादिलक्षणम् ५५४ | अभिषेकानन्तरमभिमन्त्रिवस्त्रधारणम् ५७६
सन्ध्यालक्षणं तत्समये बिम्बा- | नृपेणाभीष्टदेवपूजनम् ५७७
नुसारि फलञ्च ५५४ | नृपेणाभूषणधारणम् ५७७
वृष्टिज्ञानप्रकारः ५५५ | द्वितीयवेद्यामुपस्थाय नृपेण
अर्कचारोक्तफलम् ५५५ | चर्मधारणम् ५७७
पक्षिगतिवशाद्राज्ञः शकुनविचारः ५५५ | पुरोधसा अग्नावाहुतिदानम् ५७८
रविबिम्बवशाद्राज्ञः शकुनविचारः ५५६ | दैवज्ञकृतदेवविसर्जनम् ५७८
सन्ध्यावशाद्दैशिकशुभाशुभफलम् ५५६ | राजकृतदैवज्ञादिपूजनम् ५७८
स्वदक्षताप्रदर्शनम् ५५६ | बन्दिमोचनम् ५७९
| पुष्यस्नानमाहात्म्यम् ५७९
४८. पुष्यस्नानाध्यायः | पुष्यस्नानीयोऽन्यो कालः ५८०
आगमप्रदर्शनम् ५५८ | पुष्यस्नानफलम् ५८०
पुष्यस्नानविधिः ५५९ |
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

( ३३ )
विषया: पृष्ठाङ्का: | विषया: पृष्ठाङ्का:
अन्यत्पुष्यस्नानमाहात्म्यम् ५८० | पृच्छाकरणकदिक्काललक्षणम् ५९७
४९. पट्टलक्षणाध्याय: | प्रश्नकालिकशुभाशुभलक्षणम् ५९८
पट्टलक्षणव्याख्याने आगमप्रदर्शनम् ५८२ | पुरुषसंज्ञकान्यङ्गानि ५९८
पट्टप्रमाणं फलञ्च ५८२ | स्त्रीसंज्ञकान्यङ्गानि ५९९
पट्टेन शुभाशुभफलम् ५८३ | नपुंसकसंज्ञकान्यङ्गानि ५९९
पट्टेऽशुभलक्षणदृष्टे सति | पृथक्पृथगङ्गस्पर्शफलम् ६००
करणीयकृत्यम् ५८४ | वक्षःस्थलाद्यङ्गस्पर्शफलम् ६००
५०. खड्गलक्षणाध्याय: | प्रश्नसमये पिप्पल्यादिदर्शनफलम् ६०२
खड्गप्रमाणं व्रणानां शुभा- | प्रश्नसमये न्यग्रोधादिधारणफलम् ६०२
शुभफलञ्च ५८५ | प्रश्नकाले धान्यपूर्णपात्रदर्शनफलम् ६०३
व्रणानामाकृतिलक्षणम् ५८५ | प्रश्नकाले पश्वादिदर्शनफलम् ६०३
व्रणानामशुभलक्षणम् ५८५ | वृद्धश्रावकादि(कापालिक)-
खड्गलक्षणम् ५८६ | दर्शनफलम् ६०४
खड्गचेष्टितं फलञ्च ५८६ | बौद्धादिदर्शनफलम् ६०४
खड्गविषये उपदेशा: ५८६ | तापसादिदर्शनफलम् ६०४
खड्गस्यान्यलक्षणानि ५८७ | प्रष्टुः शब्दद्वारा प्रष्टव्यज्ञानम् ६०५
खड्गमुष्टिदर्शनेन व्रणज्ञानम् ५८८ | अङ्गस्पर्शनेन चौरज्ञानम् ६०६
व्रणज्ञानोपाय: ५८८ | जठरादिस्पर्शनेन चौरज्ञानम् ६०६
खड्गे व्रणज्ञानप्रकार: ५८८ | अपहृतस्य लाभज्ञानम् ६०६
व्रणानां फलानि ५९० | पीडार्तानां मरणज्ञानम् ६०७
षट्प्रभृत्यङ्गुलपरिमितव्रणफलम् ५९० | प्रश्नकर्तृभोजनज्ञानम् ६०८
चतुर्दशाद्यङ्गुलपरिमितव्रणफलम् ५९१ | गर्भिण्या जन्मज्ञानम् ६१०
द्वाविंशत्प्रभृतित्रिंशदङ्गुलपरिमित- | गर्भचिन्ताज्ञानम् ६१०
व्रणफलम् ५९१ | गर्भस्य गर्भपातस्य च ज्ञानम् ६११
त्रिंशदङ्गुलात्परतः परिमित- | गर्भग्रहणकालज्ञानम् ६११
व्रणफलम् ५९१ | अङ्गस्पर्शनेन सन्ततिसंख्याज्ञानम् ६१२
खड्गगन्धलक्षणं फलञ्च ५९२ | सन्तानोत्पत्तौ नक्षत्रज्ञानम् ६१३
शस्त्रपानप्रकार: ५९३ | उपसंहारः ६१४
५१. अङ्गविद्याध्याय: | ५२. पिटकलक्षणाध्याय:
अङ्गविद्याकथने प्रयोजनप्रदर्शनम् ५९५ | ब्राह्मणादिवर्णानां पिटकलक्षणम् ६१५
पृच्छाकरणीयानि स्थानानि ५९६ | विशेषेण पिटकफलम् ६१५
पृच्छाकरणीयान्यशुभस्थानानि ५९६ | पिटकविशेषे फलम् ६१८
| अन्यपिटके फलनिर्देशः ६१९
बृ० सं० भू०-३
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammnu. Digitized by S3 Foundation USA

The text on this page is extremely faded/washed out (showing only faint bleed-through/ghost print from the reverse side of the leaf) and is illegible for reliable transcription, except for the digitization footer at the bottom:

CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

वराहमिहिरकृता
बृहत्संहिता
( पूर्वाद्धा )
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA