सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

Vikramorvashiyam of Kalidasa with Hindi Commentary

महाकवि कालिदास / पं. विश्वनाथ शास्त्री द्वारा

DevanagariSanskritpublished168 पृष्ठ

पृष्ठ 38, कुल 168 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 38

द्वितीयोऽङ्कः । ३५
विदूषकः — सरिसो एब्व से अहिणिवसो । (इति परिक्रामन् ।)
एदं पमदवणम् । पविशदु भवं ।
राजा — वयस्य, प्रविशाग्रतः ।
(उभौ प्रवत नाट्यतः ।)
राजा — (पार्श्वं रूपयित्वा ।) वयस्य, साधु मनसा समर्थित आ-
त्मप्रतीकार इच्छि समोद्यानप्रवेशः । तथान्यथैवोपनतम् ।
विविक्षोर्यदिदं नूनमुद्यानं तापशान्तये ।
स्रोतसेवोद्द्रमानस्य प्रतीपतरणं महत् ॥ ५ ॥
विदूषकः — कहं विअ ।
राजा —
इदमसुलभवस्तुप्रार्थनादुर्निवांरे
प्रथममपि गता मे पञ्चबाणः शिलोति ।
त्रिगुण मलयवातोत्पुल्लितोपाण्डुपत्त्रे
रपवनमदवारैर्दातिष्वङ्कुरेषु ॥ ६ ॥
विदूषकः — अलं भवदो परिदेविदेन । अइरेण इट्ठमपाद-
इत्ता अत्तहो एव्वं द सदाओ भविस्सदि ।
सदृश एवास्याभिनिवेशः । एतत् प्रमदवनम् । प्रविशतु भवान् ।
२ प्रधानेन ।
अ न न इति स्थितः । अभिनवशशिनिबन्ध एव न स
हाय इति २ ।
भिनवः । १ एष इत्यपि पाठः । प्रमदवनम् । प्रविशतु भवान् ॥
विधिक्षासितः । १ नूनं अयं पाठो न दृश्यते । प्रमदवनम्
प्रविशतु । पुंमानानां संज्ञानम् इदम् ॥ अन्यच्च रन्तु समादराः दुःख
नाश्यात्मानम् अपहर्तुं न शक्यते । न हि द्विषन्तो भयं करोति न दीप
स्तरो ज्ञानभूतोऽनयो भवेत् ॥ दूषकः । कथं वा । इदानीमिति । असुर
न्सुयोर्नामकवस्तु । बनापरिचितं द्वितीयोऽङ्कः समाप्तः ।
सारंभं प्राप्तं पुरः सम्भ्रमात् परं नित्यं संकटावस्थापनारम्भः । ३
॥ ६ ॥ विदूषकः । अलं भवतो विलापेन । अवश्यं शरे