तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

श्लोक १६ ] द्वितीयमाह्निकम् । १५
अस्यां भूमौ सुखं दुःखं
बन्धो मोक्षश्चितिर्जडः ।
घटकुम्भवदेकार्थाः
शब्दास्तेऽप्येकमेव च ॥१६॥
अस्यां भूमाविति - परमाद्वयदशायामित्यर्थः,
'एकार्था' इति - एकः प्रकाश एवार्थोऽभिधेयो येषां ते
तथा, सुखदुःखादीनां हि प्रकाशातिरेकेण प्राति-
स्विकं नियतं किंचन रूपं यदि स्यात् तदैवं संभाव-
नापि भवेदिति भावः, अत एव
'घटो मदात्मना वेत्ति वेद्म्यहं च घटात्मना।'
इत्यादिरन्यैरुक्तम् । ननु यद्येवं तर्हि तदभिधाय-
कत्वशब्दाभिप्रायेणापि द्वैतं स्यात् ? इत्याह 'शब्दा-
स्तेऽप्येकमेव च' इत, एकमिति - संवेद्यमानत्वात्सं-
वेदनमेवेत्यर्थः ॥१६॥
ननु यदि नीलसुखादि प्रकाशमानत्वात्प्रकाश
एव तर्हि तत्केन रूपेण प्रकाशते ? इत्याशंक्याह
पं० ६ क० पु० प्रकाशरूपोऽर्थोभिधेय इति पाठः ।
पं० ७ क० पु० प्रकाशव्यतिरेकेणेति पाठः ।
पं० १५ क० पु० नीलप्रकाशादि इति पाठः ।