तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

श्लोक २३१ ] प्रथमाह्निकम् । २४६
मुक्तम् इति सा किमुपायान्तरमतिरिक्तम्, उत अत्रैव
कुत्रचिदन्तर्भावमेति ? इत्याशङ्क्याह
अन्ते ज्ञानेऽत्र सोपाये
समस्तः कर्मविस्तरः ।
प्रस्फुटेनैव रूपेण
भावी सोऽन्तर्भविष्यति ॥२३१॥
सोपाये इति उच्चाराद्युपायसहभूते इत्यर्थः ।
अत एव तत्र 'सोपाये' इति प्रागुक्तम् । समस्तः
कर्मविस्तरः इति - दीक्षादिर्विचित्रः क्रियाकलापः,
भावी वक्ष्यमाणः । अन्तर्भविष्यति इत्यनेन - नैतद्-
तिरिक्तम् उपायान्तरमस्ति इत्यावेदितम् ॥२३१॥
ननु सजातीये सजातीयस्य अन्तर्भावो न्याय्यो
न तु इतरथा, इति कथं दीक्षादेः क्रियाया आणव-
ज्ञानान्तर्भावः स्यात् ? इत्याशङ्क्याह
क्रिया हि नाम विज्ञाना-
न्नान्यद्वस्तु क्रमात्मताम् ।
पं० १ क० पु० अतिरिक्तं वा स्यात् सात्रैव कुत्रचिदिति, ख० पु० सा तत्रै-
वेति पाठः ।
३२