स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

श्राद्धकाण्डे पर्वनिर्णयः ४३

इति, तेन सप्तदशेऽहनीष्टिं न कुर्यान्नान्वादधीतेति तत्रान्वा-
धानमेव निषिध्यते न यागः । तथात्वे तिथिवृद्धौ विशिष्टै-
रनुष्ठानमेव स्यात् । अतो यजनीयदिनादारभ्य सप्तदशेऽह-
न्यौपवसथकर्म न कार्यमित्यवगन्तव्यम् । अत एव बोधायनः—
यत्रौपवसथं कर्म यजनीयात्त्रयोदशम् ।
भवेत्सप्तदशं वाऽपि तत्प्रयत्नेन वर्जयेत् ॥
इति । ननु दिनद्वयस्य क्षयवृद्धयोस्सम्भवात्त्रयोदशेऽहनि स-
प्तदशेऽहनि वा कदाचिदौपवसथ्यं कर्म न प्राप्तमिति कथं नि-
षेधः ? उच्यते—यद्यप्राप्तिः तर्हि 'नान्तरिक्षे न दिवि' इति-
वन्नित्यानुवाद इति सर्वमनवद्यम् । पौर्णमास्यां त्वापस्तम्बो-
क्तो विशेषः—'पौर्णमास्यामन्वाधानपरिस्तरणोपवासास्सद्यो
वा सद्यस्कालायां सर्वं क्रियते' इति । अस्यार्थः—सद्यस्का-
लायां पौर्णमास्यामग्न्यन्वाधानादीनि सद्यः समानेऽहनि क्रि-
यन्ते पूर्वेद्युर्वा तत्र सर्वं ब्राह्मणतर्पणान्तं क्रियते । नेडा-
न्तादिकमित्युक्तं भाष्यार्थसङ्ग्रहकारेण—
अन्वाहितिश्चास्तरणोपवासाः पूर्वेद्युरेते खलु पौर्णमास्याम् ।
आवर्तनात् प्राग्यदि पर्वसन्धिः सद्यस्तदा वा क्रि-
यते समस्तम् ॥
इति । आवर्तनात्प्राक् सङ्गवादूर्ध्वमिति शेषः ।
सन्धिश्चेत्सङ्गवादूर्ध्वं प्राक्पर्यावर्तनाद्रवेः ।
सा पौर्णमासी विज्ञेया सद्यस्कालविधौ तिथिः ॥