स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

42 स्मृतिचन्द्रिकायां
यान्तरसम्भवेनाविरोधात् । ननु तर्हि 'पूर्वाह्णे वाऽथ मध्याह्ने'
इति लौगाक्षिवचनबलादेव विहितकालाभावेऽपि तत्रैव या-
गोऽस्तु । मैवम्,
पञ्चदश्याः परः पादः पक्षादेः प्रथमात्रयः ।
कालः पार्वणयागे स्यादन्यथा तु न विद्यते ॥
इति वचनार्थशोधितकालव्यतिरेकेण कालान्तराभावस्मर-
णात् । किञ्च—एवंसति 'पर्वणो यश्चतुर्थांशः' इत्यादिका-
लविधायकशास्त्राणां विषयासम्भवेन वैयर्थ्यमेव स्यात् । अतो
यत्कैश्चिदुक्तम्—'अपराह्नसन्धावुत्तरेद्युः प्रतिपच्चतुर्थांशेऽपि या-
गो न दोषाय' इति, तदपास्तम् । एवञ्च यदुक्तं कात्या-
यनेन—
यजनीयेऽह्नि सोमश्चेत् वारुण्यां दिशि दृश्यते ।
तत्र व्याहृतिभिर्हुत्वा दण्डं दद्याद्द्विजातये ॥
इति, यदापि स्मृत्यन्तरं—
त्रिमुहूर्ता द्वितीया चेत्प्रतिपद्यापराह्निकी ।
अन्वाधानं चतुर्दश्यां परतस्सोमदर्शनात् ॥
इति, तत् पूर्वाह्णपर्वसन्धिविषयमित्यवगन्तव्यम् । यदपि वच-
नान्तरं—
षोडशेऽहन्यभीष्टेष्टिर्मध्या पञ्चदशेऽहनि ।
चतुर्दशे जघन्येष्टिः पापा सप्तदशेऽहनि ॥