स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

नान्दीमुखं पितृगणं पूजयेत्प्रयतो गृही ॥
कर्मण्यथाभ्युदयिके माङ्गल्यवति शोभने ।
जन्मन्यथोपनयने विवाहे पुत्रकन्ययोः ॥
पितॄन्नान्दीमुखान्नाम तर्पयेद्विधिपूर्वकम् ।
इत्यादिवचनेनोक्तनान्दीमुखश्राद्धस्य चानुष्ठानं क्वचिद्विषये तन्त्रे-
ण कार्यं, न त्वावृत्त्या इत्यत्राह स एव—
गणशः क्रियमाणेषु मातृभ्यः पूजनं सकृत् ।
सकृदेव भवेच्छ्राद्धं आदौ न पृथगादिषु ॥
अस्यार्थः—देशान्तरगतस्य चिरकालमश्रूयमाणसद्भावस्य मृत-
इति बुद्ध्या पुत्रादिना कृतप्रेतकार्यस्य कालान्तरे आगतस्य
यानि जातकर्मादीनि संस्कारकर्माणि पुनः संभूय क्रियन्ते
तथा तस्य कृतप्रायश्चित्तस्य यानि जातकर्मादीनि कर्माणि
सम्भूय क्रियन्ते तथोपनयनात्प्राक् स्वस्वकाले कथञ्चिदकृत-
चौलपर्यन्तसंस्कारस्य यानि कर्माण्युपनयनात्पूर्वं संभूय क्रियन्ते
तेषु गणशस्संभूय क्रियमाणेषु जातकर्मादिसंस्कारेषु मात्रा-
दिपूजाया नान्दीश्राद्धस्य च सकृत्तन्त्रेण प्रथमं क्रियमाणस्य
कर्मण आदौ अनुष्ठानं न पृथगादिषु नावृत्या सर्वसंस्कार-
कर्मादिष्विति । यत्तु तेनैवोक्तं—
मातृयागक्रियां पूर्वं कृत्वा शेषं तु मङ्गलम् ।
ऋतुत्रयात्तु कर्तव्यं न चान्यल्लघु मङ्गलम् ॥
इति, तत् पूर्वोक्तव्यतिरिक्तविषये क्रमेण यथाकालक्रियमाणस्-
Smriti Cha.—Vol V. 57