स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

दर्भपाणिस्सर्वमुपरितनं कर्म कुर्यादित्यर्थः । एवम्भूतहस्तप्रक्षाळ-
नपूर्वकाचमनक्रमविधिं हेतुवन्निगदार्थवादसहितमाह शातातपः-
विश्वेदेवनिविष्टानां चरमं हस्तधावनम् ।
विसर्जनं च निर्दिष्टं तेषु रक्षा यतास्थिरा ॥ इति ॥
इति स्मृतिचन्द्रिकायां अन्नावकिरणादिविधिः.
अथ पिण्डदानविधिः.
तत्र मनुः-
पिण्डनिर्वपणं केचित् पुरस्तादेव कुर्वते ।
इति । ब्राह्मणभोजनात्पुरस्तात् तेषामर्चनानन्तरं अग्नौकरणा-
नन्तरं वा पिण्डनिर्वपणं केचित्कुर्वत इत्यर्थः । एवमेव स्मृ-
त्यन्तरेषु भोजनात्पुरस्तात्पिण्डनिर्वपणस्य कालद्वयदर्शनात् ।
केचिदितिवचनादपरे ब्राह्मणभोजनात्परस्तादाचमनात्प्रागूर्ध्वं वा
(ब्राह्मणविसर्जनादूर्ध्वं वा) पिण्डनिर्वपणं कुर्वत इत्यवग-
म्यते । स्मृत्यन्तरेषु ब्राह्मणभोजनादूर्ध्वमेव कालद्वयदर्शनात् ।
अत्र यथास्वशाखं व्यवस्था । तथाच स्मृत्यन्तरम्--
मुनिभिर्भिन्नकालेषु पिण्डदानं तु यत्स्मृतम् ।
तत्स्वशाखामतं यत्र तत्र कुर्याद्विचक्षणः ॥
तत् भिन्नकालेषु स्मृतं पिण्डदानं यस्मिन् काले कृतं स्व-
शाखायामनुमतं अनुगृहीतं भवति तस्मिन् काले कुर्यादित्यर्थः ।
SMRITI CHA.—Vol. V. 46