स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

362 स्मृतिचन्द्रिकायां
ब्राह्मणभोजनात्पुरस्तात्परस्ताद्वेति पक्षद्वये व्यवस्थामाह लो-
काक्षिः--
अप्रशस्तेषु यागेषु पूर्वं पिण्डावनेजनम् ।
भोजनस्य प्रशस्तं तु पश्चादेवोपकल्पयेत् ॥
अप्रशस्तेषु यागेषु सपिण्डीकरणाख्यश्राद्धात् पूर्वं विहितश्रा-
द्धेषु । अवनेजनं अवाचीनपाणिना निर्वपणम् । भोजनस्य
निमन्त्रितब्राह्मणभोजनस्य । प्रशस्तं सपिण्डीकरणादिश्राद्धेषु
क्रियमाणं भोजनात्पश्चादेव यथाकालमुपकल्पयेत् । एवञ्च
पार्वणश्राद्धे भोजनात्पश्चादेव स्वशाखानुमते काले पिण्डं
दद्यात् । तत्राश्वलायनशाखिनां ब्राह्मणभोजनादूर्ध्वं तेष्वाचा-
न्तेषु पिण्डदानकालः । तथाऽऽश्वलायनः-- 'भुक्तवत्स्वाचा-
न्तेषु पिण्डं निदध्यादनाचान्तेष्वेके' इति । तत्र अनाचान्तेष्वेके
इति पक्षश्च सौकर्यात्स्वगृह्यानुक्तकालविशेषैरप्ययमेव पक्षो
ग्राह्यः । याज्ञवल्क्यस्तु पिण्डदानप्रकारमाह--
सर्वमन्नमुपादाय सतिलं दक्षिणामुखः ।
उच्छिष्टसन्निधौ पिण्डान् दद्यात्तु पितृयज्ञवत् ॥
श्राद्धार्थपाकसिद्धं सर्वप्रकारमन्नं स्तोकंस्तोकमुद्धृत्य क्वचित्पात्रे
समवदाय तदन्नमयान् पिण्डान् स्वशाखाविहितपिण्डपितृयज्ञ-
विधानेन स्मृतिकारोपदिष्टेन सतिलत्वदक्षिणामुखत्वादिविशे-
षसहितेनोच्छिष्टसंनिधौ दद्यादित्यर्थः । ननूच्छिष्टसन्निधिरशु-
चिर्देशो भवतीति तत्र कथं पिण्डदानं विधीयत इत्याशङ्कयाहात्रिः-