स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

357
आसने पादमारोप्य यो भुङ्क्ते द्विजसत्तमः ।
हन्ति दैवं च पित्र्यं च तदन्नं च प्रजाः पशून् ॥
निषेधान्तरमाह प्रचेताः—
न स्पृशेद्वामहस्तेन भुञ्जानोऽन्नं कदाचन ।
न पादौ न शिरो बस्तिं न पदा भाजनं स्पृशेत् ॥
निगमोऽपि—
मांसापूपफलेक्ष्वादि दन्तच्छेदं न भक्षयेत् ।
ग्रासशेषं न पात्रेऽस्येत्पीतशेषं च नो पिबेत् ॥
दन्तच्छेदं न भक्षयेत् हस्तेन मांसादि धृत्वा स्वल्पं स्वल्पं दन्तै-
श्छित्त्वा न भक्षयेत् ग्रासशेषं आस्यार्पितग्रासशेषं पुनर्भाजने
नास्येत् न क्षिपेत् । उशनाऽपि—
भाजनं तु न निःशेषं कुर्यात्प्राज्ञः कथञ्चन ।
अन्यत्र दध्नः क्षीराद्वा क्षौद्रात्सक्तुभ्य एव च ॥
इति, यत्तु जमदग्निरोक्तं 'न निन्देयुर्नावशेषयेयुः' इति, तत्
अधिकावशेषविषयम् । यतोऽनन्तरमाह स एव—
'अल्पं पुनरुत्सृष्टव्यं तस्यासंस्कृतप्रमीतानां भागधेय-
त्वात्' इति । प्रचेता अपि वर्जनियमाह—
दन्तच्छेदं हस्तपानं वर्जयेच्चातिभोजनम् ।
इति । हस्तपानं हस्तेन पेयादिपानं वर्जयेत् । अपितु लघुपात्रेण
कुर्यात् । अतिभोजनं तृप्तौ सत्यामपि भोजनम् ॥
इति स्मृतिचन्द्रिकायां निमन्त्रितभोक्तृविषयाणि ॥