स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

भक्ष्यं भोज्यं च विविधं मूलानि च फलानि च ।
हृद्यानि चैव मांसानि पानानि सुरभीणि च ॥
उपानीय च तत्सर्वं शनकैस्सुसमाहितः ।
परिवेशयेत्तु प्रयतो गुणान् सर्वान् प्रचोदयन् ॥
प्रचोदयन् प्रख्यापयन्नित्यर्थः । देवपूर्वं परिवेशयेदिति विधे
रर्थवादः पुराणे दर्शितः—
तप्यमानास्तपस्तीव्रं प्रेषिता ब्रह्मशासनात् ।
विश्वेदेवास्तु रक्षार्थं पितृयज्ञेषु सर्वदा ॥
अतः पूर्वं प्रदातव्यं तेभ्योऽन्नं पितृकर्मणि ।
इति । प्रदातव्यं भाजनेषु प्रक्षेप्तव्यम् । देवपूर्वं परिवेषणमा-
चरेदिति वदन् परिवेषणार्थं प्रथममाज्येनोपस्तरणं दैवपूर्वं
कृत्वा अन्नं दत्वा एवमेव पायसादि सर्वं पृथक्पृथक् परि-
वेषणीयमिति दर्शयति । अन्यान्यपि परिवेषणीयान्य(ह मनुः—
गुणांश्च सूपशाकाद्यान् पयो दधि घृतं मधु ।
विन्यसेत्प्रयतस्सम्यग्भूमावेव समाहितः ॥
गुणान् साक्षाद्भुजिक्रियानिर्वर्तकान् न तु ग्राहकतया गुणभूतान्
सूपशाकमध्वादीन् भूमौ निहितेषु स्वल्पभाजनेषु प्रक्षिपेत् न
प्रधानान्नार्थमहाभाजने निहितेष्वित्यर्थः । तथाच हारीतः—
‘ भूमावेव .निदध्यान्नोपर्युपरि पात्राणि ’ इति । अस्यार्थः—
यान्युपरिपात्राणि महाभाजनोपरि निधेयानि घृताद्याधारभूता-
नि स्वल्पपात्राणि तान्यत्र भूमावेव निदध्यात् न महाभाज-