स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

अपवित्रेण दुर्लेपसंसर्गादिना अपवित्रेण । आयसेन अयोमय-
दर्व्यादिना । आयसे अयोमयपात्रेऽपि नैव परिवेषयेत् ।
अनिषिद्धदर्व्याद्यसम्भवेऽपि तत्रैवोक्तं—
तस्मादन्तरितं देयं पर्णेनाथ तृणेन वा ।
इति । यस्मादाहृत्य हस्तेन दानं निषिद्धं तस्मादनिषिद्धदर्व्या-
द्यसंभवे पर्णादिना प्रान्तरितं कृत्वा देयमित्यर्थः । भोक्तारं
द्विजं प्रत्याह वसिष्ठः—
उभयोर्हस्तयोर्मुक्तं पितृभ्योऽन्नं निवेदितम् ।
तदन्नं सम्प्रतीच्छन्ति असुरा दुष्टचेतसः ॥
तस्मादशून्यं हस्तेन कुर्यादन्नमुपस्थितम् ।
भाजनं तु समालभ्य तिष्ठेदोच्छेषणाद्द्विजः ॥
इति । परिवेषणोपक्रमप्रभृति भुक्तशिष्टस्य भाजनाद्बहिष्करण-
पर्यन्तं वामहस्तेन भाजनमपरित्यज्यैव वर्तेत । कण्डूयनार्थं
वामहस्तव्यापारसमये दक्षिणहस्तेन भाजनं समालभ्य वर्त्ते-
तेति तात्पर्यार्थः । परिवेषणारम्भप्रकारमाह शौनकः—
" पाकं सर्वमुपानीय संवेद्य च पृथक्पृथक् ।
विधिना दैवपूर्वं तु परिवेषणमाचरेत् ॥
इति । संवेद्य भोक्तॄणां संविदितं कृत्वेत्यर्थः ।
भक्ष्यभोज्यगुणानुक्त्वा भोजयेद्ब्राह्मणान् शनैः ।
इति बृहस्पतिस्मरणात् । पाकं सर्वमित्यस्यार्थो मनुना प्र-
पञ्चितः—