सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

Smritichandrika: Vyavaharakanda of Devannabhatta

देवण्णभट्ट (सम्पादक: एल. श्रीनिवासाचार्य) द्वारा

DevanagariSanskritpublished474 पृष्ठ

पृष्ठ 347, कुल 474 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 347

वक्ष्यमाणतत्तत्प्रधानहोमसाधारणतया प्राच्याङ्गकलापस्य वि-
हितत्वात् । आज्यभागान्ते—' यन्मे माता' इत्यादिमन्त्रैर्जुहु-
यात् । तथा चापस्तम्बीयगृह्यसूत्रं—' अन्नस्योत्तराभिर्जुहोत्याज्या-
हुतीरुत्तराः' इति । उद्धृतस्यान्नस्य किञ्चित्काञ्चिदवदानध-
र्मेणावदाय दर्व्यां निधाय 'यन्मे माता प्रलुलोभ चरति, यास्ति-
ष्ठन्ति' इति द्वाभ्यां ऋग्भ्यां अमुष्मै स्वाहेत्यन्ताभ्यां अमुष्मा
इत्यत्र चतुर्थ्यन्ततया पितुर्नाम गृहीत्वा द्वे आहुती जुहोति ।
एवमेव 'यन्मे पितामही प्रलुलोभ चरति, अन्तर्दधे पर्वतैः' इति
द्वाभ्यामृग्भ्याममुष्मै स्वाहेत्यन्ताभ्यां अमुष्मा इत्यत्र चतुर्थ्यन्ततया
पितामहस्य नाम गृहीत्वा द्वे आहुती जुहोति । एवमेव 'यन्मे
प्रपितामही प्रलुलोभ चरति, अन्तर्दधे ऋतुभिः' इति द्वाभ्यां
अमुष्मै स्वाहेत्यन्ताभ्यां अमुष्मा इत्यत्र चतुर्थ्यन्ततया प्रपिता-
महस्य नाम गृहीत्वा द्वे आहुती जुहोति । 'यन्मे मातामही
प्रलुलोभ चरति, यास्तिष्ठन्ति' इति द्वाभ्यां मातामहाय द्वे
आहुती जुहोति । 'यन्मेमातुः पितामही प्रलुलोभ चरति, अन्तर्दधे
पर्वतैः' इति द्वाभ्यां मातुःपितामहाय द्वे आहुती जुहोति । 'यन्मे
मातुःप्रपितामही प्रलुलोभ चरति, अन्तर्दधे ऋतुभिः' इति
द्वाभ्यां मातुः प्रपितामहाय द्वे आहुती जुहोतिं । अत्र प्रथ-
ममन्त्रे यन्मे मातामही प्रलुलोभ चरति............तन्मे
रेतो मातामहो वृङ्क्तामित्यूहः कार्यः । द्वितीये मन्त्रे अन्तरन्यं
मातामहाद्दध इत्यूहः । मन्त्रद्वयेऽप्यमुष्मा इत्यत्र मातामहस्य