स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

निर्वपामीति तूष्णीं वा' इति । भेदेन निर्वापपक्षे दूरोत्सा-
रितो न्यायविरोधः । अयं तु पक्षो वत्सेनोक्तः*— 'पवि-
त्रान्तर्हिते चरुं निर्वपति त्रिर्यज्ञोपवीती दक्षिणेन हस्तेन त्रिः
प्राचीनावीती सव्येन हस्तेन यज्ञोपवीती मेक्षणेन जुहुयात्सोमाय
पितृमते स्वधा नमो यमायाङ्गिरस्वते पितृमते स्वधा नमोऽग्नये
कव्यवाहनाय स्वधा नमः' इति । तस्मात्स्मृतिषु पितृयज्ञ-
शब्देन दैविकधर्मपितृयज्ञाभिधानं युक्तम् । यत्तु मनुनोक्तं—
अपसव्यमग्नौ कृत्वा सर्वमावृतपरिक्रमम् ।
इति । तदाश्वलायनशाखीयविषयम्—
स्वाहा स्वधा नमः सव्यमपसव्यं तथैव च ।
आहुतीनां तु या सङ्ख्या साऽवगम्या स्वसूत्रतः ॥
इति कात्यायनस्मरणात् । एवं च याऽऽपस्तम्बेनोक्ताऽऽहुतीनां
त्रयोदशसङ्ख्या साऽऽपस्तम्बसूत्रिणामित्यवगन्तव्यम् । आप-
स्तम्बेन धर्मशास्त्रसूत्रे— 'उद्ध्रियतामग्नौ च क्रियतामित्यामन्त्रयते ।
काममुद्ध्रियतां काममग्नौ च क्रियतामित्यतिसृष्टमुद्धरेज्जुहुयाच्च '
इत्यग्नौकरणविधानादाहुतिसङ्ख्या यद्यपि वक्तव्या । तथाऽपि
स्वकृतगृह्यसूत्रे अनूदितमन्त्रविधानमुखेनार्थादाहुतीनां त्रयोदश-
सङ्ख्या दर्शितेति तत्र सङ्ख्या नोक्तेति मन्तव्यम् । अति-
सृष्टोऽभ्यनुज्ञातः । एवंचोद्धरणप्रश्नादिकं कृत्वाऽन्नमुद्धृत्याग्नेरुप-
समाधानाद्याज्यभागान्तं कुर्यात् , आपस्तम्बीयगृह्योक्तक्रमेण

• चरकाध्वर्युसूत्रकृत् वत्स इति हेमाद्रिः,