स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

305
'न पिता वर्धते' इति श्रुत्या जनकै कनिष्ठपितृशब्दव्यतिरिक्त-
पितृशब्दोऽह्रप्रतिषेधात् । 'आयन्तु नः पितरः' इति जपान-
न्तरं कर्तव्यमुक्तं पुराणे—
जपेदायन्तु न इति मन्त्रं सम्यगशेषतः ।
रक्षार्थं पितृसत्रस्य त्रिःकृत्वस्सर्वतोदिशम् ।
तिलांस्तु प्रक्षिपेन्मन्त्रैरुच्चार्यापहता इति ॥
'अपहता असुरा रक्षांसि पिशाचा ये क्षयन्ति पृथिवी-
मनु । अन्यत्रेतो गच्छन्तु यत्रैषां गतं मनः' इति मन्त्र-
मुच्चार्य सर्वतोदिशं ब्राह्मणान् परितस्त्रिवारमप्रदक्षिणं तिलान्
प्रक्षिपेदित्यर्थः । पितृसत्रं पितृयागः, श्राद्धमिति यावत् ॥
इति स्मृतिचन्द्रिकायां पैतृकार्चनविधावा-
वाहनान्तोपचारविधिः.

अथार्घ्याद्युपचारविधिः.
तत्र पुराणं—
सौवर्णराजताम्भोजमणिपात्राण्यथापि वा ।
अर्घ्यार्थं संस्करोत्येव शुभपत्रपुटादि वा ॥
अर्घ्यार्थं अर्घ्योदकस्थापनार्थं दर्भेष्वासादनप्रोक्षणाभ्यां सौव-
र्णादिषु यथालाभमन्यतमानि पात्राणि संस्कुर्यादेवेत्यर्थः ।
पत्रपुटादीत्यादिशब्देन चमसादिकं गृह्यते । अत एव विष्णुः—
SMRITI CHA.—VOL. V. 39