स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

इति । एतासु षष्ठ्यादिविभक्तिषु सर्वत्र एकवचनबहुवचन-
योर्विकल्प एव स्मृतिपुराणगृह्यादिषु पितृपितामहप्रपितामहा-
दिशब्दानां क्वचिदेकवचनान्ततया क्वचिद्बहुवचनान्ततया च
तत्र तत्र प्रयोगदर्शनात् । एवञ्चासनदानावाहनयोरेवं प्रयोगः—
प्राचीनावीती उदङ्मुखतया प्रथमोपविष्टविप्रहस्ते जलं नि-
नीय कुशासनयुग्मान्मध्यभङ्गतो द्विगुणीकृतान् सतिलान् गृ-
हीत्वा दक्षिणामुख आसीनोऽस्मत्पितुर्वसुरूपस्यामुकगोत्रस्या-
मुकशर्मणस्सपत्नीकस्येदमासनं इति विप्रस्यासनस्य वामभागे
पूर्वगृहीतात् सतिलान् कुशान् निक्षिप्य विप्रहस्ते पुनर्जलं
निनयेत् । एवमनन्तरोपविष्टब्राह्मणहस्ते तदनन्तरोपविष्टब्राह्मण-
हस्ते च जलनिनयनादि पुनर्जलनिनयनान्तं कुर्यात् । पितामहस्य
रुद्ररूपस्य प्रपितामहस्यादित्यरूपस्येति विशेषः—एवमेव माता-
महस्थानस्थविप्रत्रयहस्तेषु जलदानादि कुर्यात् । मातामहस्य
वसुरूपस्य मातुःपितामहस्य रुद्ररूपस्य मातुःप्रपितामहस्यादि-
त्यरूपस्येति विशेषः । एवं षट्सु विप्रेषु पदार्थानुसमयेना-
सनं दत्त्वाऽनन्तरं प्रतिविप्रं निमन्त्रणं पूर्वप्रकरणोक्तप्रकारेण
कुर्यात् । दैवे क्षणः क्रियतामित्यादिवाक्यस्थदैवपदस्थाने
श्राद्धे इति सप्तम्यन्तपदं षट्सु विप्रेषु प्रयोक्तव्यम् । ओं
तथेत्यादिकं तु पूर्वप्रकरणोक्तप्रकारेणैव प्रयोक्तव्यम् । षष्ठं
विप्रं निमन्त्र्याथ तिलानादाय प्राचीनावीती दक्षिणाभिमु-
खस्तिष्ठन्नस्मत्पितृपितामहप्रपितामहान् वसुरुद्रादित्यरूपान् आ-