स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)
Smritichandrika: Vyavaharakanda of Devannabhatta
देवण्णभट्ट (सम्पादक: एल. श्रीनिवासाचार्य) द्वारा
पृष्ठ 284, कुल 474 में से
संदर्भ में पढ़ेंजलोद्भवानि सर्वाणि कुसुमानि च चम्पकम् ॥
जात्यो मालत्यः । 'सुमना मालती जातिः' इत्यमरः । श्वेत-
यूथिका हेमपुष्पिकाव्यतिरिक्तगणिका । 'गणिका यूथिकाऽम्ब-
ष्ठा सा पीता हेमपुष्पिका' इति तेनैवाभिधानात् । वर्ज्या-
न्यपि कुसुमानि ब्रह्माण्डपुराणे दर्शितानि-
जपादिकुसुमं भण्डी रूपिका सकुरण्टका ।
पुष्पाणि वर्जनीयानि श्राद्धकर्मणि निखशः ॥
जपा रुद्रपुष्पं । 'रुद्रपुष्पं जपा' इत्यमरः । आदिग्रहणेन
जपाकुसुमवद्रक्तानां करवीरादिकुसुमानां वर्जनीयत्वमुक्तम् ।
भण्डी मञ्जिष्ठा । 'मञ्जिष्ठा विकसा जिङ्गी समङ्गा कालमेषिका ।
मण्डूकपर्णी भण्डीरी भण्डी योजनवल्ल्यपि' इत्यमरः । रूपिका
प्रसिद्धा । कुरण्टकः पीतपुष्पोऽम्लानः । 'अम्लानस्तु महा-
सहा । तत्र शोणे कुरवकस्तत्र पीते कुरण्टकः' इत्यमरः ।
भण्ड्यादीनां पुष्पाणि वर्ज्यानि । शङ्खोपि वर्ज्यान्याह-
उग्रगन्धीन्यगन्धीनि चैत्यवृक्षोद्भवानि च ।
पुष्पाणि वर्जनीयानि रक्तवर्णानि यानि च ॥
चैत्यवृक्षः श्मशानवृक्षः । रक्तपुष्पेषु प्रतिप्रसवः तेनैव दर्शितः-
जलोद्भवानि देयानि रक्तान्यपि विशेषतः ।
इति । विष्णुनाऽपि सह प्रतिप्रसवेन वर्ज्यान्युक्तानि-'न क-
ण्टकिजं दद्यात्कण्टकिजमपि शुक्लसुसन्धि यत् तद्दद्यात्' इति ।
यच्चाङ्गिरसोक्तम्-'न जातिकुसुमानि न कदळीपत्रम्' इति,