स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

षेधात् । अनिषिद्धतैलायां तु द्वितीयादितिथौ स्नानार्थं
लादि देयमित्याह कात्यायनः—
तैलगुद्वर्तनं स्नानं दन्तधावनमेव च ।
कृत्तरोमनखेभ्यस्तु दद्यात्तेभ्योऽपरेऽहनि ॥
त्तरेद्युः पूर्वाह्ने कृत्तरोमनखेभ्यो निमन्त्रितेभ्यस्तैलादिकं स्ना-
साधनं दन्तधावनसाधनं च काष्ठादिकं दद्यादित्यर्थः । यत्तु
चेतसोक्तम्—
तैलगुद्वर्तनं स्नानं दद्यात्पूर्वाह्न एव तु ।
श्राद्धभुग्भ्यो नखश्मश्रुच्छेदनं न तु कारयेत् ॥
त्र नखादिच्छेदननिषेधो निषिद्धक्षुरकर्मतिथिविषयः । तैला-
दिदाने विशेषमाह देवलः—
तैलगुद्वर्तनं स्नानं स्नानीयं च पृथग्विधम् ।
पात्रैरौदुम्बरैर्दद्याद्वैश्वदैविकपूर्वकम् ॥
उदुम्बरं ताम्रम् । वृद्धशातातपस्तु कृत्यान्तरमाह—‘समूलान्
दर्भानहरेत्’ इति । पितृकर्मार्थमिति शेषः । अतएव यमः—
समूलस्तु भवेद्दर्भः पितॄणां श्राद्धकर्मणि ।
इति । दर्भः कुशः । स एव श्राद्धकर्मणि मुख्यः । तदभावे
काशादिकमाहरणीयम्, ‘कुशाभावे कुशस्थाने काशान् दूर्वां
वा दद्यात्’ इति विष्णुस्मरणात् । काशाद्यभावे तु गोभि-
लेनोक्तं—‘बर्हिरुपमूललूनं पितृभ्यस्तदलाभे शुकतृणशरबल्बजवर्जं
सर्वतृणानि’ इति । यद्यपि बर्हिशब्दस्तृणमात्रे वर्तते । तथाऽपि