सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

Smritichandrika: Vyavaharakanda of Devannabhatta

देवण्णभट्ट (सम्पादक: एल. श्रीनिवासाचार्य) द्वारा

DevanagariSanskritpublished474 पृष्ठ

पृष्ठ 278, कुल 474 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 278

258 स्मृतिचन्द्रिकायां
त्स्या विनाश इति । कार्यभूतायास्तृप्तेर्नित्यत्वायोगात् ।
तेन नित्यवदतिदीर्घकालतृप्तिर्वचोभङ्गया ज्ञाप्यत इति मन्त-
व्यम् । अतएव पितृगीतायां गाथायामुक्तम्—
कालशाकं महाशल्कं मांसं वार्ध्राणसस्य च ।
विषाणवर्ज्या ये खङ्गा आसूर्यं तांस्तु भुञ्जमहे ॥
इति । सूर्यो यावति काले तिष्ठति तावन्तं कालं काल-
शाकादिपदार्थं भुञ्जमहे इत्यर्थः ।
इति स्मृतिचन्द्रिकायां श्राद्धकाण्डे पितृतृप्त्य-
तिशयहेतुभूतद्रव्यविषयाणि.
एवं प्रसक्तानुप्रसक्तं परिसमाप्याधुना प्रकृतस्य
पूर्वाह्नकृत्यस्य शेषमुच्यते.
तत्र मार्कण्डेयः—
अहष्षट्सु मुहूर्तेषु गतेषु त्वथ तान् द्विजान् ।
प्रत्येकं प्रेषयेत्प्रेष्यान् प्रदायामलकोदकम् ॥
द्वादशघटिकाभ्य ऊर्ध्वं निमन्त्रितब्राह्मणानां स्नानार्थं परि-
चारकाणां हस्तेष्वामलककल्कं प्रदाय निमन्त्रितब्राह्मणेभ्यः
प्रत्येकं दीयतामिति तान् द्विजान् प्रति ब्राह्मणान् प्रेषयेदि-
त्यर्थः । एतदामलककल्कदानं प्रतिषिद्धतैलासु तिथिषु द्रष्ट-
व्यम् । तास्वप्यमावास्याव्यतिरिक्तासु देयं 'धात्रीफलैरमावा-
स्यायां न स्नायात्' इत्यामलकोदकस्नानस्याप्यमावास्यायां