स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

244 स्मृतिचन्द्रिकायां
नोत्सृष्टाग्रेश्वान्नमनापदि न भुञ्जीतेत्यर्थः । अनेनार्थादग्निहीनस्या-
न्नमापद्यद्यादित्युक्तं भवति । आपद्यपि यतिवानप्रस्थयोरन्नं
नाद्यात् । तथाच श्लोकापस्तम्बः—
द्वावेवाश्रमिणौ भोज्यो ब्रह्मचारी तथा गृही ।
मुनेरन्नमभोज्यं स्यात्सर्वेषां लिङ्गिनां तथा ॥
इति । भोज्यौ भोज्यान्नौ । मुनिः वानप्रस्थो यतिश्च । लिङ्गि-
नां अवेदोक्तलिङ्गिनाम् ।
इति स्मृतिचन्द्रिकायां नित्यभोजने मांसव्यतिरिक्त-
वर्ज्यद्रव्यविषयाणि.
अथ नित्यभोजने वर्जनीयमांसद्रव्यविषयाणि
कानिचिद्वचनानि लिख्यन्ते.
तत्र मनुः—
एतदुक्तं द्विजातीनां भक्ष्याभक्ष्यमशेषतः ।
मांसस्यातः प्रवक्ष्यामि विधिं भक्षणवर्जने ॥
मांसस्य भक्षणे वर्जने च विधिं प्रवक्ष्यामीत्यर्थः । तत्र मांस-
भक्षणे प्राप्ते विधिकथनं निषेधकथनेन विना न सम्भवतीति
प्रथमं मनूक्तमेव निषेधवचनं प्रदर्श्यते—
नाकृत्वा प्राणिनां हिंसां मांसमुत्पद्यते क्वचित् ।
न च प्राणिवधस्स्वर्ग्यस्तस्मान्मांसं विवर्जयेत् ॥