स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

238 स्मृतिचन्द्रिकायां
लशुनगृञ्जनच्छत्राकादिकमन्नमदनीयं दुष्टद्रव्यसंसर्गेण विनाऽपि
लशुनत्वादिजातितयैव मन्वादिभिर्निषिद्धं तज्जातिगर्हितं ज्ञेय-
मित्यर्थः । याज्ञवल्क्यस्तु प्रातिपद्येनाश्रयगर्हितमाह—
कदर्यबद्धचोराणां क्लीबरङ्गावतारीणाम् ।
वैणाभिशस्तवार्धुष्यगणिकागणदीक्षिणाम् ॥
चिकित्सकातुरक्रुद्धपुंश्चलीमत्तविद्विषाम् ।
क्रूरोग्रपतितत्रासदाम्भिकोच्छिष्टभोजिनाम् ॥
अवीरस्त्रीस्वर्णकारस्त्रीजितग्रामयाजिनाम् ।
शस्त्रविक्रयिकर्मारतन्तुवायश्ववृत्तिनाम् ।
नृशंसराजरजककृतघ्नवधजीविनाम् ॥
चेलधावसुराजीवसहोपपतिवेश्मनाम् ॥
पिशुनानृतिनोश्चैव तथा चाक्रिकवन्दिनाम् ।
एषामन्नं न भोक्तव्यं सोमविक्रयिणस्तथा ॥
इति । यो लोभाद्विद्यमानमपि धनं न भुङ्क्ते न ददाति स कद-
र्यः । तथाच स्मृतिः—
आत्मानं धर्मकृत्यं च पुत्रदारांश्च पीडयेत् ।
लोभाद्यः पितरौ भृत्यान् स कदर्य इति स्मृतः ॥
बद्धो निगलितः, असिद्धो वा । चोरक्लीबौ प्रसिद्धौ । रङ्गा-
वतारी मल्लादिः । वैणो वीणावादी । अभिशस्तः पतनीय-
कर्मकरत्वेनाभियुक्तः । वार्धुष्यं निषिद्धवृद्ध्युपजीवनं तेन
तद्वान् लक्ष्यते । गणिका वेश्या । गणः सङ्घः । दीक्षी दी-