स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

124 स्मृतिचन्द्रिकायां
मिनी भवति तदाऽपि सैव ग्राह्या 'श्राद्धादावस्तगामिनी'
इति स्मरणात् । यदा तु दिनद्वयेऽप्यस्तगामिनी तिथिर्न भव-
ति तत उत्तरेद्युरेवास्तगामित्वरूपगुणाभावेऽपि गुणलोपन्यायेन
सांवत्सरिकश्राद्धं कर्तव्यं, तिथियुक्तापराह्नकालसम्भवात् । अ-
करणे विहितातिक्रमेण प्रत्यवायापत्तेश्च ॥
इति स्मृतिचन्द्रिकायां मृताहविषयाणि.

अथ मासपक्षतिथिस्पृष्टमृताहापरिज्ञानविषयाणि.
तत्र बृहस्पतिः—
न ज्ञायते मृताहश्चेत् प्रमीते प्रोषिते सति ।
मासश्चेत्प्रतिविज्ञातः तद्दर्शस्यान्मृतेऽहनि ॥
यदा मासो न विज्ञातो विज्ञातं दिनमेव तु ।
तदा मार्गशिरे मासि माघे वा तद्दिनं भवेत् ॥
दिनमासौ न विज्ञातौ मरणस्य यदा पुनः ।
प्रस्थानदिनमासौ तु ग्राह्यौ पूर्वोक्तया दिशा ॥
इति । दिनशब्देन मृततिथिरेवाधिगन्तव्या । प्रोषिते पित्रा-
दावप्रगल्भस्वजनसमीपे प्रमीते सति कालविशेषज्ञानाद्यभावेन
मृताहो यदि न विज्ञायेत मासमात्रमेव तु ज्ञातं तदा मृताहे
यत्कार्यं तत्सर्वं मृतमासस्यामावास्यायां कर्तव्यमिति प्रथम-
श्लोकस्यार्थः । 'तद्दर्शस्यान्मृतेऽहनि' इत्यत्र दर्शग्रहणं तन्मा-