स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

ण्डपितृयज्ञवत्तदनन्तरमवश्यानुष्ठेयस्यामावास्याश्राद्धस्य प्रतिषेधा-
नर्हस्य प्रतिषेधप्रसङ्गात्,
जातकर्मणि यच्छ्राद्धं दर्शश्राद्धं तथैव च ।
प्रतिसंवत्सरं यच्च पूर्वमासे प्रकीर्तितम् ॥
इति वचनविरोधप्रसङ्गाच्च । तस्मात् ‘श्राद्धकर्मणि मासिके’
इत्यनेन अमावास्याश्राद्धमुक्तमिति व्याख्यानमेव युक्तम् ।
ऋष्यशृङ्गवचनार्थ उपरिष्टाद्भविष्यति । नित्ये नित्यदाने । हो-
मोऽत्रौपासनहोमः, ‘यवव्रीहितिलादिभिः’ इति तत्र होतव्य-
द्रव्यानुवादात् । अन्त्यकर्माणि दहनोदकपिण्डदानास्थिसञ्चय-
नादीनि । शेषं व्यक्तम् । जातकर्मग्रहणं जातश्राद्धादेरुपल-
क्षणार्थम् । अत एव स्मृत्यन्तरम्—
श्राद्धजातकनामानि ये च संस्कारसव्रताः ।
मलिम्लुचेऽपि कर्तव्या इष्टीः काम्याश्च वर्जयेत् ।
संस्काराः अन्नप्राशननिष्क्रमणादयः । सव्रता जनार्दनशयना-
दारभ्य यावदुत्थानं धारणपारणादिकं करिष्यामीत्येवं स-
ङ्कल्पसहिताः । काम्या इति ग्रहणं काम्यपशुबन्धादिकर्मो-
पलक्षणार्थम्, सर्वेषामपि काम्यानामनावश्यकत्वेन वर्जनीय-
त्वात् । अत एव हारीतः—
अधिमासे न कर्तव्यं श्राद्धमभ्युदयं तथा ।
तथैव काम्यं यत्कर्म.................... ॥
इति । यत्काम्यं कर्म इष्ट्यादिकं तत्सर्वमधिमासे न कर्तव्य-