स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

108 स्मृतिचन्द्रिकायां

गर्भे वार्धुषिके भृत्ये श्राद्धकर्मणि मासिके ।
सपिण्डीकरणे नित्ये नाधिमासं विवर्जयेत् ॥
तीर्थस्नानं जपो होमो यवव्रीहितिलादिभिः ।
जातकर्मान्तकर्माणि नवश्राद्धं तथैव च ॥
मखात्रयोदशीश्राद्धं श्राद्धान्यपि च षोडश ।
चन्द्रसूर्यग्रहे स्नानं श्राद्धं दानं जपादिकम् ॥
कार्याणि मलमासेऽपि नित्यं नैमित्तिकं तथा ।
इति । गर्भे गर्भनिमित्तके गर्भमात्रप्रयुक्त्या विहिते पुंसवन-
सीमन्तादिक इति यावत् । वार्धुषिके—
अशीतिभागो वृद्धिस्यात् मासि मासि सबन्धके ।
इत्यादिवचनोक्तवृद्धिग्रहणे । भृत्ये संवत्सरादिपर्यन्तकालकृते
भृत्ये । मासिके श्राद्धकर्मणि, अमावास्याश्राद्धकर्मणीत्यर्थः ।
अन्ये तु मन्यन्ते—अमावास्याश्राद्धं त्रयोदशेऽपि मासि ऋश्य
शृङ्गवचनेन निषिद्धम्, तेन मासिकशब्दो नामावास्याश्राद्ध-
माह, किंतु प्रथमसंवत्सरविहितमासिकश्राद्धमाहेति । ऋश्य-
शृङ्गवचनं चैवं पठन्ति—
संवत्सरातिरेको वै मासो यस्यात्त्रयोदशः ।
तस्मात्त्रयोदशे श्राद्धं न कुर्यादिन्दुसंक्षये ॥
इति । अपरे तु—
तस्मात्त्रयोदशं श्राद्धं न कुर्यान्नोपतिष्ठते ।
इति पठन्ति । अयमेव पाठो युक्तः । इन्दुसंक्षय इति पाठे पि