शारदा तिलक तन्त्र (हिन्दी व्याख्या सहित)
Sharada Tilak Tantra with Hindi Commentary
लक्ष्मण देशिकेन्द्र / चमन लाल गौतम द्वारा
स्रोत: संस्कृति संस्थान बरेली · संस्कृति संस्थान बरेली · 1950 (उद्गम)
षोडष पटल ] [ ३८१
अनन्तर पूर्व पश्चिम दक्षिण उत्तर में रहने वाले मुखों में पुरुष की
चारों कलाओं का मन्त्रधारी पुरुष विन्यास करे ।६८।
आद्या तत्पुरुषायेति विद्महे शान्तिरीरिता ।
महादेवाय शब्दान्ते धीमहि स्यात्ततःपरम् ।६६।
विद्या द्वितीया कथिता तन्नो रुद्रः पदं ततः ।
प्रतिष्ठा
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें३८२ ] [ श्रीशारदा तिलक
है । इसके उपरान्त घोरान्त में पीछे क्षमा होती है जिसको तृतीया कहा
गया है । ।७३। 'घरतरों' से निद्रा होती है । सबसे सबमें तत्परा व्याधि
पाँचवीं कही गयी है । इसके अनन्तर सब से मृत्यु छठवीं कही गई है ।
उसके आगे नमस्ते अस्तु क्षुधा सातवीं होती है । रुद्र
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंषोडश पटल ] [ ३८३
अन्त में भ्रामणी कला होती है । मन्त्रों के ज्ञान [रखने वालों के द्वारा
नमः के अन्त में बारहवीं मोहिनी कला होती है ।८२।
उन्मनाम नमः पश्चाज्जरा प्रोक्ता त्रयोदशी ।
प्रणवाद्याश्चतुर्थ्यन्ता नमोऽन्तास्ताः प्रकीर्तिताः ।८३
पाददोस्तननासासु मूर्ध्नि बाहुयुगे न्यसेत् ।
सद्योजातोद्भूवाः
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें३८४ । । श्रीशारदा तिलक
ततः समाहितो भूत्वा ध्यायेद्देवं सदाशिवम् ।६०
मुक्तापीतपयोदमौक्तिकजपावर्णैर्मुखैः पञ्चभिः ।
त्र्यक्षैरञ्जितमीशमिन्दुमुकुटं पूर्णेन्दुकोटिप्रभम् ।
शूलं टङ्ककृपाणवज्रदहनन्नागेन्द्रघण्टाकुशान् ।
पाशं भीतिहरं दधानममिताकल्पोज्ज्वलं चिन्तयेत् ।६१
एवं ध्यात्वा
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंषोडश पटल ] [ ३८५
अक्षस्रजं मृगपाशौ सृणि डमरुकं ततः ।
खट्वागं निशितं शूलं कपालं बिभ्रतं करैः ।६५
परश्वेणवराभीतीर्दधानं विद्युदुज्ज्वलम् ।
चतुर्मुखं तत्पुरुषं त्रिनेत्रं पूर्वतोऽर्चयेत् ।६६
अब्जनाभ चतुर्वक्त्रं भीमदष्ट्रं भयावहम् ।
अघोरं त्रीक्षणं याम्ये पूजयेन्मन्त्र वित्तमः ।६७
कुंकुमाभं
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें३८६ ० ] [ श्री शारदा तिलक
धारी-चार मुखों से युक्त सद्योजात का पश्चिम में यजन करना चाहिए ।
।६६-१००।
निवृत्त्याद्यास्ततः कोणे तेजोरूपाः कलाः क्रमात् ।
केसरेषु षडङ्गानि पूर्ववत्पूजयेत्सुधी ।१०१
विश्वेश्वराननन्ताद्यान्पत्त्रेषु परितो यजेत् ।
उमादिकास्ततोबाह्ये शक्राद्यानायुधैः सह ।१०२
इति
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंषोडश पटल ] [ ३८७
अष्टलक्षं जपेदेनं मनुं मनुविदाम्बरः ।
तत्सहस्रं प्रजुहुयात्पायसान्न्र्घृतप्लुतैः १९०७
प्राक् पीठे मूलमन्त्रेण मूर्तिं संकल्प्य पूजयेत् ।
अङ्गै रावरौ पूवमनन्ताद्यै रनन्तरम् १९०८
उमादिभिः समुद्दिष्टं तृतीयं लोकनायकैः ।
चतुर्थं पञ्चमं तेषामायुधैः परिकीर्तितम् १९०६
एवं प्रतिदिनं
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें३८८ ] [ श्री शारदा तिलक
भृगुणा दीर्घयुक्तेन षडङ्गानि समाचरेत् ।११३
चन्द्रार्काग्निविलोचनं स्मितमुखं पद्मद्वयान्तः स्थितम् ।
मुद्रापाशमृगाक्षसूत्रविलसत्पाणिं हिमांशुप्रभम् ।
किरीटेचन्द्रगलत्सुधाप्लुततनुं हारादिभूषोज्ज्वलम् ।
कान्त्या विश्वविमोहनं पशुपतिं मृत्युञ्जयं भावयेत् । ११४
अब मृत्युञ्जय
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंषोडश पटल ] [ ३८६
आयुरायोग्यसम्पत्तियशः पुत्रान्नित्रवर्द्धयेत् ।
सुधावटी तिलादूर्वा पयः सर्पिः पयोहविः ।१२०
इत्युक्तैः लिप्तभिर्द्रव्यैर्जुहुयात्सप्तवासरम् ।
क्रमाद्दशांशतोनित्यमष्टोत्तरमतन्द्रितः ।१२१
इस मन्त्र का तीन लाख जप करे । विशाल बुद्धि वाले को चाहिए
कि उसका दशांश भाग शुद्ध
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें३६० ] [ श्री शारदा तिलक
अभिचारे ज्वरे तीव्रे घोरोन्मादे शिरोगदे ।
असाध्यरोगश्वेडादौ महादाहे महाभये ॥ १२५
होमोऽयंशान्तिदः प्रोक्तः सर्वसम्पत्प्रदायकः।
द्रव्यैरेतैः प्रजुहुयात्त्रिजन्मसु यथाविधि ॥१२६
भोजयेन्मधुरैस्साज्यैर्ब्राह्मणा-वेदपारगान् ।
दीर्घमायुरवाप्नोति वाञ्छितां विन्दति श्रियम् ॥१२७
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंषोडश पटल ] [ ३८१
सिद्धान्नैर्विहितो होमो महाज्वरविनाशनः ।
अपामार्गसमिद्धोमः सर्वामयनिषूदनः ।१३०
प्रणवरचितनालं मन्त्रमष्टार्णपत्रं
भृगुविलसितमध्यं पद्ममुग्मं तदन्तः ।
कृतवसतिमुमेशं वर्गनिर्यत्सुधार्द्रं
कलयतु हृदि नित्यं सर्वदुःखप्रशान्त्यैः ।१३१
यन्त्राढ्ये कमले सौम्ये कलशं
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें३६२ ] [ श्री शारदा तिलक
अभिषेकोऽयमाख्यातः कीर्तिलक्ष्मीं जयप्रदः ।१३५
मध्ये साध्याक्षराढ्यं ध्रुवमभिविलिखेन्मध्यमं दिग्दलस्थम् ।
कोणेष्वन्त्यं मनोस्तत्क्षितिभुवनमथोदिक्षुच द्रं विदिक्षु ।
टान्तं यन्त्रं तदुक्तं सकलभयहरं क्ष्वेडभूतापमृत्यु-
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंसप्तदश पटल ] [ ३६३
ध्यानेकनिरयाङ्गाय पश्चाद्ब्रूयान्नमः पदम्।
रुद्राय शम्भवे तारशक्तिरुद्धोऽयमीरितः। ३
षट्त्रिंशदक्षरोमन्त्रः सर्वकामफलप्रदः।
मुनिः शुकः समुद्दिष्टश्छन्दोऽनुष्टुप्समीरितम्। ४
दक्षिणामूर्त्तिनामास्य देवता शम्भुरीरितः।
षड्भिर्वर्णैर्हृदाख्यातं द्वाभ्यां शिर उदीरितम्। ५
शिखाष्टभिः
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें३६४ ] [ श्री शारदा तिलक
मूर्द्धिन भाले दृशोः श्रोत्रे गण्डयुग्मे सनासिके ।
आस्ये दोः सन्धिषु गले स्तयहृन्नाभिमण्डले ।८
कट्यां गुह्ये पुनः पादसन्धिष्वर्णान्न्यसेत्क्रमात् ।
व्यापकं तारशक्तिभ्यां कुर्याद्देहे ततःपरम् ।६
हेमाचलतटे रम्ये सिद्धकिन्नरसेविते ।
विविधद्रुमशाखाभिः सर्वतोवारितामपे
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंसप्तदश पटल ] [ ३६५
निरन्तर समुपस्थित रहा करते हैं, जिसको सेवा के लिये समायात,
इन्द्रादि देवों के द्वारा देखा गया है ऐसा एक बहुत बड़े उच्छ्राय वाला
और पद्म राग के समान फलों से उज्ज्वल वट का वृक्ष है ।६-१४।
गार्ुत्मतमयैः पत्रै र्निवडैरुपशोभितम् ।
नवरत्नमयाक पैर्लम्बमानैरलङ्कृतम् ।१५
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें३६६ ] [ श्री शारदा तिलक
अयुतद्वयसंयुक्तं गुणलक्षं जपेन्मनुम ।
तद्दशांशन्तिलैः शुद्धैर्जुहुयात् क्षीवसंयुक्तैः ।२१
पञ्चाक्षरोदिते पीठे विधानेन प्रपूजयेत् ।
उपचारैः सयुत्पन्नैः पाद्याद्यैः परमेश्वरम् ।२२
एवं कृतपुरश्चर्यः सिद्धमन्त्रीभवेत्सुधीः ।
भिक्षाहारो जपेन्मासं मनुमेनं जितेन्द्रियः ।२३
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंसप्तदश पटल ] [ ३६७
ब्राह्मीसैन्धवसिद्धार्थवचाकुष्ठकणोत्पलैः ।
सुगन्धिसंयुतैः कल्कैः शृतं ब्राह्मी रसे घृतम् ।२६
मनुनानेन सञ्जप्रेमयुतं साधुसाधितम् ।
निपीतं कविताकान्तिरक्षायुः श्रीधृतिप्रदम् ।२७
प्रणवो हृदयं पश्चात्ततो भगवते पदम् ।
ङेयुतो दक्षिणामतिर्मह्यं मेधामूदीरयेत् ।२८
प्रयच्छ ठद्वयान्तोऽय
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें३६८ ] [ श्री शारदा तिलक
मन्त्र से समुद्भूत पदों के द्वारा क्रम से करे। पूर्व में वर्णित विशाल
एवं सुरम्य वट के मूल में विराजमान मन्त्र नायक का ध्यान करना
चाहिए। ३१।
स्फटिकरजतवर्णं मौक्तिकीमक्षमाला-
ममृतकलशविद्याज्ञानमुद्राः कराग्रैः ।
दधतमुरगकक्षं चन्द्रचूडं त्रिनेत्र
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करेंससदश पटल ] [ ३६६
है, ब्रह्माजी का—सनक और पीछे सनन्दन—सनत्कुमार नामधारी का
शुक मुनिका व्यासदेव का—गणेश्वर का और बाहर सिद्ध, गन्धर्व,
योगीन्द्र, विद्याधर गणों का अर्चन करना चाहिए ।३५-३६।
बाह्ये लोकेश्वरा नर्चेद्वज्राद्यायुधसंयुतान् ।
इत्थं पूजादिभिः सिद्धे मन्त्रेऽस्मिन्साधकोत्तमः ॥३७
वल्लभोजायते
इस पृष्ठ का पूरा पाठ पढ़ने के लिए निःशुल्क खाता बनाएँ
पृष्ठ का स्कैन सभी के लिए निःशुल्क है।
खाता बनाएँ या साइन इन करें४०० ] [ श्री शारदा तिलक
श्रीका लाभ किया करता है। मन्त्रधारी प्रयत होकर रहे और गो मूत्र
में पकाये हुए ओदन का अशन करे अथवा भिक्षा के अन्न का आहार
करे और बीस हजार मन्त्र का जप करे तो वह पुरुष बिना सुने हुए वेद
शास्त्र आदि की व्याख्या करने की क्षमता प्राप्त कर लिया करता है—
इसमें कुछ भी संशय नहीं है ।४१-४२।
सिद्धगन्धर्वमुनिभिर्योगोन्द्रै रपिसेविते ।
ज्ञानवार्गाथनां प्रीतयै कथितौ मन्त्रनायकौ ।४३
लौहितोग्न्यासनः सद्यबिन्दुमान्प्रथमं ततः ।
द्वितीयं वहिनबीज स्याद्दीर्घा शान्तीन्दुभूषिता ।४४
तृतीयं लाङ्गली सर्गी मन्त्रोबीजत्रयान्वितः ।
नीलकण्ठात्मकः प्रोक्तोविषद्वयहरः परः ।४५
हरद्वयं वह्निजाया हृदयं परिकीर्तितम् ।
कपर्दिने ठयुगलं शिरोमन्त्र उदाहृतः ।४६
नीलकण्ठाय ठद्वन्द्वं शिखामन्त्र उदाहृतः ।
कालकूटपदस्यान्ते विषभक्षणङेयुतम् ।४७
सिद्ध, गन्धर्व, मुनियों के द्वारा तथा योगीन्द्रों के द्वारा सेवित
ज्ञानयोग के अर्थियों की प्रीति के लिए ये मन्त्र नायक कहे गये हैं ।४३।
अब भगवान् नीलकण्ठ के मन्त्र को बतलाते हैं—लोहित—पः, अग्नि—
रेफ के आसन वाला, सद्य, ओ और विन्दु—अनुस्वार से युक्त होवे ।
फिर प्रथमं—तः वह्निबीज—रेफ, दीर्घा—णकार, शान्ति—ई, और
बिंदु—अनुस्वार से संयुक्त होवे । लाङ्गली—टकार, सर्ग—विसर्ग से
संयुक्त होवे । यह तीन बीजों से अन्वित मन्त्र हैं । नीलकण्ठ के स्वरूप
वाला दोनों (स्थावर-जङ्गम) विषों के परम हरण करने वाला कहा
गया है ।४४-४५। दोनों हर् और वह्निजाया (स्वाहा) इसका हृदय
कीर्त्तित किये गये हैं । 'कपर्दिद ने युगल ठकार' शिरो मन्त्र उदाहृत
किया है ।४६। नीलकण्ठाय–दो ठकार, शिखा मंत्र बताया है । कालकूट
इस पद के अन्त में चतुर्थ्यन्त विष भक्षण है ।४७।