रसगंगाधर (पण्डितराज जगन्नाथ - रसतरङ्गिणी संस्कृत व हिन्दी व्याख्या सम्पूर्ण प्रथम आनन)

प्रथमाननम् २७५
विभावानुभावौ चात्र व्यञ्जकौ । न त्वेकस्मिन्व्यभिचारिणि ध्वन्यमाने
व्यभिचार्यन्तरं व्यञ्जकतयावश्यमपेक्ष्यते, तस्यैव प्राधान्यापत्तेः ।
वस्तुतस्तु प्रकरणादिवशात्प्राधान्यमनुभवति कस्मिंश्चिद्भावे तदीय-
सामग्रीव्यङ्ग्यत्वेन नान्तरीकतया तनिमानमावहतो व्यभिचार्यन्तरस्या-
विभावादिसामग्रीचर्वणया यथावरणभङ्गो न तथा विकलविभावादिसामग्रीचर्वणया।
सम्भवति, तथा तु सति रसानन्दभावानन्दयोस्तुल्यकक्ष्यत्वमनुभवविरुद्धं युक्तिविरुद्धं
चापतेत् । अतश्च यत्रापि देवादिविषयकरत्यादावापातः प्रतीयत आलम्बनादि-
सकलसामग्री तत्रापि फलबलादालम्बनादौ रसचर्वणाप्रयोजकालम्बनादिवैजात्यं
कल्पनीयमेवेति तत्रापि विकलैव सामग्री । यत्र पुनरालम्बनासम्भवो निर्विषयेषु
भावेषु तत्र सामग्रीव