पाशुपत सूत्र (भगवान् लकुलीश - कौण्डिन्य प्रणीत पञ्चार्थभाष्य सहित पाशुपत दर्शन मूल)

प्रथमोऽध्यायः । ३९
वायवो भावयितव्याः । अन प्राणने । आङिति आसनबन्ध-
निभृतनिगृहीतकलुषक्षपणविसर्गादिमर्यादामधिकुरुते । यमु बन्धने ।
बन्धयितव्याः । डुकृञ् करणे द्रष्टव्यः । त्वा इति कर्मनिष्ठायाम् ।
विच्छेदवदित्यर्थः ॥ १६ ॥
आह—अथ कृते प्राणायामे यदि कलुषं न क्षीणं स्यात्
ततोऽनेन किं कर्तव्यम् ? । तदुच्यते—जप्यम् । यस्मादाह—
रौद्रीं गायत्रीं बहुरूपीं वा जपेत् ॥ १७ ॥
अत्र त्वाशब्दसामर्थ्याद् गम्यते प्राणसंयमेन समं जप्यं
कर्तव्यम् । उपस्पर्शनवत् । तस्मादत्र रौद्री नाम तत्पुरुषा । रौद्री
च कस्मात् ? । रुद्रस्योपस्थापकत्वाद् रौद्री । रुद्रो वास्यां
चिन्त्यते, रुद्रप्रापकत्वाद् वा रौद्री । आह—सद्योजातादि-
बहुप्रकारा, तत्र का सा रौद्री ? । तदुच्यते—गायत्री ।
अत्र या रौद्री सा गायत्री । गायत्री च कस्मात् ? । गीता
गातारं त्रायत इति । गायत्रे वा छन्दसि वर्तत इति गायत्री ।
अत्र रौद्रीग्रहणाद् वैदिक्यादिगायत्रीप्रतिषेधः । इह तु गायत्री-
ग्रहणात् सद्योजातादीनां प्रतिषेधः । गायत्रीमिति कर्म । बहुरूपी
नामाघोरा । बहुरूपी च कस्मात् ? । बहुरूपस्योक्तपरिग्रहेष्वाकारेषु
वर्तत इति बहुरूपी । बहुरूपो वा अस्यां चिन्त्यत इति, बहु-
रूपप्रापकत्वाद् बहुरूपी । बहुरूपीमिति कर्म । वा इति विकल्पे ।
उभयोरपि ब्रह्मत्वम् उभयोरपि तुल्यार्थसाधकत्वम् उभे अपि
महेश्वरपरिगृहीते इत्यत एकामनेकां वा उपस्पृश्य जपेदिति मानसी
क्रियेत्यर्थः ॥ १७ ॥