निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)

हिन्दी निरुक्त ( ८१ ) ७ अ० ५ पा० ३ खं०
प्रहिणुत जातवेदसं कर्मभिःअभ्रनुवानम्, अपि
वा उपमार्थे स्यात्-अश्वमिव जातवेदसम्-इति ।
इदं नो बर्हिः आसीदतु-इति ।
तदेतद् एकमेव जातवेदसं गायत्रं तृचं दश-
तयीषु विद्यते यत्तु किञ्चिद् आग्नेयं तद् जात-
वेदसानां स्थाने युज्यते ।
म न मन्येत अयमेवाग्निः-इति, अपि-एते उत्तरे
ज्योतिषी जातवेदसी उच्येते । ततो नु मध्यमः ।
“अभिप्रवन्त समनेव योषाः०” इति तत् पुर-
स्ताद् व्याख्यातम् [ ७, ४, ४ ]
अथामौ आदित्यः-
“उदुत्यं जातवेदसम्०,. इति तद् उपरिष्टाद्
व्याख्यास्यामः [ १२, २, ४ ]
यस्तु सूक्तं भजते यस्मै हविर्निरुप्यते अयमेव
सोऽग्निर्जातवेदाः, निपातमेव उत्तरे ज्योतिषी
एतेन नामधेयेन भजेते ॥ ३ ( २० ) ॥
इति सप्तमाध्यायस्य पञ्चमः पादः ॥ ७,५ ॥
अर्थ :-“जातवेदसे०,, ।
· · ( वयं ) “जातवेदसे सोमंसुनवाम” हम जातवेदस्
(अग्नि) के लिये सोम का सवन करते हैं -सोम को निचो-