नाट्यशास्त्र: भाग २ (भरत मुनि - प्रदीप हिन्दी व्याख्या सहित: संगीत, वाद्य, ताल एवं रस-विधान)

२१६ नाट्यशास्त्रम्
सहस्राण्यथ चत्वारि नवतिश्च षडुत्तरा ।
जगत्यां समवर्णानां वृत्तानामिह सर्वशः ॥ ५५ ॥
शतमष्टौ सहस्राणि द्वयधिका नवतिः पुनः ।
जगत्यामतिपूर्वायां वृत्तानां संर्वेशो भवेत् ॥ ५६ ॥
शतानि त्रीण्यशीतिश्च सहस्राण्यपि षोडश ।
वृत्तानि चैव चत्वारि शकर्याः परिसंख्यया ॥ ५७ ॥
द्वात्रिंशत्तु सहस्राणि सप्त चैव शतानि च ।
अष्टौ षष्टिश्च वृत्तानि ह्याश्रयन्त्यतिशकरीम् ॥ ५८ ॥
पञ्चषष्टि सहस्राणि सहस्रार्धन्तु संख्यया ।
षड्विंशच्चैव वृत्तानि तथाष्ट्यां गदितानि तु ॥ ५९ ॥
एकत्रिशत्सहस्राणि वृत्तानाञ्च द्विसप्ततिः ।
तथा शतसहस्रञ्च छैन्दस्यत्यष्टिसंज्ञिते ॥ ६० ॥
धृत्यामपि हि पिण्डेन वृत्तान्याकलितानि तु ।
तैर्ज्ञैः शतसहस्रे द्वे शतमेकं तथैव च ॥ ६१ ॥
द्विषष्टिश्च सहस्राणि चत्वारिंशच्च योगतः ।
चत्वारि चैव वृत्तानि ⁸समसंख्याश्रयाणि तु ॥ ६२ ॥
अतिधृत्यां सहस्राणि चतुर्विंशतिरेव च ।
तथा शतसहस्राणि पञ्चवृत्तशतद्वयम् ॥ ६३ ॥
अष्टाशीतिश्च वृत्तानि वृत्तज्ञैः कथितानि तु ।
कृतौ शतसहस्राणि दश प्रोक्तानि सङ्ख्यया ॥ ६४ ॥
१. समपादानां—क०; जगत्यामतिपूर्वायां—ग० ।
२. परिमाणतः—क०; ग० ।
३. वृत्तानां संश्रयन्त्यतिशकरीम्—क० ।
४. तथाष्टौ—क० ।
५. स्यादत्यष्टौ परिसंख्यया—क० ।
६. वृत्तमाकलितं मया—ख०; ग० ।
७. तथा—ख०; ग० ।
८. शतसंख्यानि यानि तु—ख०; ग० ।