मालविकाग्निमित्रम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी व्याख्या)

८० मालविकाग्निमित्रे
मालविआ । जइ अणुमण्णसि अज्जउत्तस्स पिअं कादुं तहा करेमि ।
जं तुह इच्छिअं तं मे भणाहि त्ति ।
इरावती—णाअरिए, विण्णावेहि देविं । का वअं भट्टिणिं
णिओजेदुं । परिअणणिअलणे दंसिदो मइ अणुग्गहो । कस्स वा
पसादेण अअं जणो वड्ढिदि ।
चेटी—तह । (इति निष्क्रान्ता ।)
निपुणिका—(परिक्रम्यावलोक्य च ।) भट्टिणि, एसो दुवारुद्देसे
समुद्दघरस्स विपणिगदो विअ वलीवद्दो अज्जगोदमो आसीणो
एव णिद्दाअदि ।
इरावती—अँच्चाहिदं । ण खु सावसेसो विसविआरो हवे ।
निपुणिका—पसण्णमुहवण्णो दीसइ । अवि अ धुवसिद्धिणा
चिइच्छिदो । ता से असङ्कणिज्जं पावं ।
१. नागरिके, विज्ञापय देवीम् । का वयं भट्टिनीं नियोजयितुम् । परि-
जननिगलने दर्शितो मय्यनुग्रहः । कस्य वा प्रसादेनायं जनो वर्धत इति ।
२. तथा ।
३. भट्टिनि, एष द्वारोद्देशे समुद्रगृहस्य विपणिगत इव बलीवर्द आर्यगौ-
तम आसीन एव निद्रायते ।
४. अत्याहितम् । न खलु सावशेषो विषविकारो भवेत् ।
५. प्रसन्नमुखवर्णो दृश्यते । अपि च ध्रुवसिद्धिना चिकित्सितः ।
तदस्याशङ्कनीयं पापम् ।
कृता मालविका । यद्यनुमन्यसे आर्यपुत्रस्य प्रियं कर्तुं तथा करोमि । यत्तवेष्टं
तन्मे भणेति ॥ नागरिके, विज्ञापय देवीम् । का वयं भट्टिणीं नियोजयितुम् ।
परिजननिगलनेन दर्शितो मय्यनुग्रहः । कस्य वा प्रसादेनायं जनो वर्धत इति ॥
तथा ॥ भट्टिनि, एष द्वारोद्देशे समुद्रगृहस्य विपणिगत इव बलीवर्द आर्यगौतम
आसीन एव निद्रायते ॥ अत्याहितम् । अत्याहितं नाम जीवनपेक्षि कर्म 'अत्याहितं
महाभीतिः कर्म जीवनपेक्षि च' इत्यमरसिंहः । न खलु सावशेषो विषविकारो
भवेत् ॥ प्रसन्नमुखवर्णो दृश्यते । अपिच ध्रुवसिद्धिना चिकित्सितः । तस्मा-
पापम् भवति मालविके । श्रुत मयिा कस्यैष