मालविकाग्निमित्रम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी व्याख्या)

७४ मालविकाग्निमित्रे
न च प्रियेष्वायतलोचनानां
समग्रवृत्तीनि विलोचनानि ॥ ८ ॥
मालविका—१हला, का एसा पासपरिवत्तवअणेण भट्टिणा
सिणिद्धाए दिट्ठीए णिज्झाईअदि ।
बकुलावलिका—२णं इअं पासगदा इरावती ।
मालविका—३सहि, अदक्खिणो विअ भट्टा मे पडिभादि ।
जो सव्वं देवीजणं उज्झिअ एक्काए मुहे बद्धलक्खो ।
बकुलावलिका—(आत्मगतम् ।) चित्तगदं भट्ठारं परमत्थदो सं-
कप्पिअ असूअदि । होदु । कीडिस्सं दाव एदाए । (प्रकाशम् ।)
हला, भट्टिणो वल्लहा एसा ।
मालविका—५तदो किं दाणिं अत्ताणं आआसइस्सं । (इति सा-
सूयं परावर्तते ।)
राजा—सखे, पश्य ।
भ्रूभङ्गभिन्नतिलकं स्फुरिताधरोष्ठं
सासूयमाननमितः परिवर्तयन्त्या ।
कान्तापराधकुपितेष्वनया विनेतुः
संदर्शितेव ललिताभिनयस्य शिक्षा ॥ ९ ॥
१. सखि, कैषा पार्श्वपरिवृत्तवदनेन भर्त्रा मे स्निग्धया दृष्ट्या निध्यायते ।
२. नन्वियं पार्श्वगतेरावती ।
३. सखि, अदक्षिण इव भर्ता मे प्रतिभाति । यः सर्वं देवीजनमुज्झित्वै-
कस्या मुखे बद्धलक्ष्यः ।
४. चित्रगतं भर्तारं परमार्थतः संकल्प्यासूयति । भवतु । क्रीडिष्यामि
तावदेतया । सखि, भर्तुर्वल्लभैषा ।
५. ततः किमिदानीमात्मानमायासिष्यामि ।
सखि, कैषा पार्श्वपरिवृत्तवदनेन भर्त्रा स्निग्धया दृष्ट्या निध्यायते ॥ नन्वियं
पार्श्वगतेरावती ॥ सखि, अदक्षिण इव भर्ता मे प्रतिभाति । यः सर्वं देवीजन-
मुज्झित्वैकस्या मुखे बद्धलक्ष्यः ॥ चित्रगतं भर्तारं परमार्थतः संकल्प्यासूयति ।
भवतु क्रीडिष्यामि तावदेतया । सखि, भर्तुर्वल्लभैषा ॥ ततः किमिदानीमात्मान-
भ्रूभङ्गेत्यादि स्पष्टोऽर्थ इदानीं मया ॥