मालविकाग्निमित्रम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी व्याख्या)
Malavikagnimitram of Kalidasa with Hindi Commentary
महाकवि कालिदास / पं. रामचन्द्र मिश्र द्वारा
पृष्ठ 76, कुल 111 में से
संदर्भ में पढ़ेंचतुर्थोऽङ्कः । ७३
मालविका—१णमो दे ।
राजा—शङ्के मे प्रतिकृतिं निर्दिशति ।
मालविका—(सहर्षम् । द्वारमवलोक्य ।) २हँला, मं विप्पलम्भेसि ।
राजा—हर्षविषादाभ्यामत्रभवत्याः प्रीतोऽस्मि ।
सूर्योदये भवति या सूर्यास्तमये च पुण्डरीकस्य ।
वदनेन सुवदनायास्ते समवस्थे क्षणादूढे ॥ ७ ॥
बकुलावलिका—३णं एसो चित्तगदो भट्टा ।
उभे—(प्रणिपत्य ।) ४जेदुं भट्टा ।
मालविका—हँला, तदा संभमदिट्ठे भट्टिणो रूवे जहा ५ण वि-
तिण्हम्हि, तहा अज्जवि मए भाविदो अवितिण्हदंसणो भट्टा ।
विदूषकः—६सुदं भवदा । तत्तहोदी चित्ते जहा दिट्ठो तहा
दिट्ठो भवं ति मन्तेदि । मुद्धा दाणिं मञ्जूसा विअ रअणभण्डअं जो-
वणगव्वं वहेसि ।
राजा—सखे, कुतूहलवानपि निसर्गशालीनः स्त्रीजनः । पश्य ।
कात्स्न्येन निर्वर्णयितुं च रूप-
मिच्छन्ति तत्पूर्वसमागमानाम् ।
१. नमस्ते ।
२. सखि, मां विप्रलम्भयसि ।
३. नन्वेष चित्रगतो भर्ता ।
४. जयतु भर्ता ।
५. सखि, तदा संभ्रमदृष्टे भर्तू रूपे यथा न वितृष्णास्मि, तथाद्यापि
मया भावितोऽवितृष्णदर्शनो भर्ता ।
६. श्रुतं भवता । तत्रभवती चित्रे यथा दृष्टस्तथा दृष्टो भवानिति
मन्त्रयति । मुग्धेदानीं मञ्जूषेव रत्नभाण्डं यौवनगर्वं वहसे ।
या विप्रलम्भयसि॥ सूर्योदय इत्यादि। स्पष्टोऽर्थः॥नन्वेष चित्रगतो भर्ता॥जयतु
भर्ता॥सखि,तदा संभ्रमदृष्टे भर्तू रूपे यथा न वितृष्णास्मि,तथाद्यापि मयाभावितोऽ-
वितृष्णदर्शनो भर्ता॥श्रुतं भवता।तत्रभवती चित्रे यथा दृष्टस्तथा दृष्टोभवानिति मन्त्र-
यति। मुग्धेदानीं मञ्जूषेव रत्नभाण्डं यौवनगर्वं वहसे॥कात्स्न्येनेत्यादि।स्पष्टोऽर्थः॥
माल० ७