मालविकाग्निमित्रम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी व्याख्या)

चतुर्थोऽङ्कः। ७१
राजा—वयस्य, क्षुद्रा माधविका। न किंचिद्विचारितमनया।
विदूषकः—१देवीए अङ्गुलीअअमुद्दिअं देखिअ कहं वि-
आरेदि।
राजा—न खलु मुद्रामधिकृत्य ब्रवीमि। एतयोर्द्वयोः किंनिमित्तो
मोक्षः। किं वा देव्याः परिजनमतिक्रम्य भवान्संदिष्ट इत्येवमनया
प्रष्टव्यम्।
विदूषकः—२णं पुच्छिदोम्हि। पुणो मन्दस्स मे तस्सिं पच्चु-
प्पष्णा मदी!
राजा—कथ्यताम्।
विदूषकः—३भणिदा मए। देवचिन्तएहिं विण्णाविदो राआ।
सोवसग्गं वो णक्खत्तं। सव्वबन्धणमोक्खो करीअदु त्ति।
राजा—(सहर्षम्।) ततस्ततः।
विदूषकः—४तं सुणिअ देवीए इरावदीचित्तं रक्खन्तीए राआ
किल मोएदित्ति अहं संदिट्ठो त्ति। तदो जुज्जदि त्ति ताए एवं
संपादिदो अत्थो।
राजा—(विदूषकं परिष्वज्य।) सखे, प्रियोऽहं तव।
१. देव्या अङ्गुलीयकमुद्रां दृष्ट्वा कथं विचारयति।
२. ननु पृष्टोऽस्मि। पुनर्मन्दस्य मे तस्मिन्प्रत्युत्पन्ना मतिः।
३. भणिता मया। दैवचिन्तकैर्विज्ञापितो राजा। सोपसर्गं वो नक्षत्रम्। सर्वबन्धनमोक्षः क्रियतामिति।
४. तच्छ्रुत्वा देव्येरावतीचित्तं रक्षन्त्या राजा किल मोचयतीत्यहं सं-
दिष्ट इति। ततो युज्यत इति तयैवं संपादितोऽर्थः।
दृष्ट्वा कथं विचारयति ॥ ननु पृष्टोऽस्मि । पुनर्मन्दस्य मे तस्मिन्प्रत्युत्पन्ना मतिः ॥
भणिता मया । दैवचिन्तकैर्विज्ञापितो राजा । सोपसर्गं वो नक्षत्रम् । सर्वबन्धन-
मोक्षः क्रियतामिति ॥ तच्छ्रुत्वा देव्येरावतीचित्तं रक्षन्त्या राजा किल मोचयती-