मालविकाग्निमित्रम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी व्याख्या)

६८ मालविकाग्निमित्रे
(परिव्राजिका ससंभ्रममवलम्बते ।)
विदूषकः—(राजानं विलोक्य ।) १भोः, भवदो बाह्लादोवि पिय-
वअस्सोह्नि । तं विआरिअ अवुत्ताए मे जणणीए जोगक्खेमं वहेसु ।
राजा—मा भैषीर्गौतम । स्थिरो भव । अचिरात्त्वां वैद्यश्चिकि-
त्सिष्यति ।
(प्रविश्य ।)
जयसेना—देवे, आणाविदो धुवसिद्धी विण्णावेदि । इह एव
आणीअदु सो गोदमोत्ति ।
राजा—तेन हि प्रतिगृहीतमेनं तत्रभवतः सकाशं प्रापय ।
जयसेना—३तहा ।
विदूषकः—(देवीं विलोक्य ।) ४भोदि, जीवेअं वा ण वा । जं
मए अत्तभवन्तं सेवमाणेण ते अवरद्धं तं मरिसेहि ।
देवी—दीहाऊ होहि ।
(निष्क्रान्तौ विदूषकः प्रतीहारी च ।)
राजा—प्रकृतिभीरूस्तपस्वी ध्रुवसिद्धिमपि यथार्थनामानं सि-
द्धिमन्तं न मन्यते ।
१. भोः, भवतो बाल्यादपि प्रियवयस्योऽस्मि । तं विचार्यापुत्राया मे
जनन्या योगक्षेमं वह ।
२. देव, आज्ञापितो ध्रुवसिद्धिर्विज्ञापयति । इहैवानी्यतां स गौतम
इति ।
३. तथा ।
४. भवति, जीवेयं वा न वा । यन्मयात्रभवन्तं सेवमानेन तेऽपराद्धं
तन्मृष्यस्व ।
५. दीर्घायुर्भव ।
ष्टम् । दर्शितमशुभं विकारेण । अवलम्बध्वं ब्राह्मणम् ॥ भोः, भवतो बाल्यादपि प्रि-
यवयस्योऽस्मि । तं विचार्यापुत्राया मे जनन्या योगक्षेमं वह ॥ देव, आज्ञापितो ध्रु-
वसिद्धिर्विज्ञापयति । इहैवानी्यतां स गौतम इति ॥ तथा ॥ भवति, जीवेयं वा न वा।
यन्मयात्रभवन्तं सेवमानेन तेऽपराद्धं तन्मृष्यस्व ॥ दीर्घायुर्भव ॥ जयतु भर्त्ता । ध्रुव-