मालविकाग्निमित्रम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी व्याख्या)
Malavikagnimitram of Kalidasa with Hindi Commentary
महाकवि कालिदास / पं. रामचन्द्र मिश्र द्वारा
पृष्ठ 61, कुल 111 में से
संदर्भ में पढ़ें५८
इरावती—^१बउलावलिए, तुए साहु उवक्कन्तं। दाणिं सफलब्भ-
त्थणं करेहि उज्जउत्तं।
उभे—^२पसीददु भट्टिणी। काओ अह्मे भत्तुणो पणअपरिग्ग-
हस्स। (इति निष्क्रान्ते।)
इरावती—^३अविस्सणीआ पुरिसा। अत्तणो वञ्चणवअणं
पमाणीकरिअ अक्खित्ताए बाहजणगीदगहीदचित्ताए विअ हरिणीए
एदं ण विण्णादं।
विदूषकः—(जनान्तिकम्।) ^४पडिओएहि दाणिं किंपि। कम्म-
ग्गहीदेण वि कुम्भीलएण संधिच्छेदे सिक्खिओम्हित्ति वत्तव्वं होदि।
राजा—सुन्दरि, न मे मालविकया कश्चिदर्थः। मया त्वं चि-
रयसीति यथाकथंचिदात्मा विनोदितः।
इरावती—^५विस्संसणीओसि। मएं ण विण्णादं ईरिसं विनोदव-
१. बकुलावलिके, त्वया साधूपक्रान्तम्। इदानीं सफलाभ्यर्थनं कु-
र्वार्यपुत्रम्।
२. प्रसीदतु भट्टिनी। के आवां भर्तुः प्रणयपरिग्रहस्य।
३. अविश्वसनीयाः पुरुषाः। आत्मनो वञ्चनावचनं प्रमाणीकृत्या-
क्षिप्तया व्याधजनगीतगृहीतचित्तया हरिण्यैतन्न विज्ञातम्।
४. प्रतियोजयेदानीं किमपि। कर्मगृहीतेनापि कुम्भीलकेन संधिच्छेदे
शिक्षितोऽस्मीति वक्तव्यं भवति।
५. विश्वसनीयोऽसि। मया न विज्ञातमीदृशं विनोदवस्त्वार्यपुत्रेणोप-
लब्धमिति। अन्यथा दुःखभागिन्यैवं न क्रियते।
त्वया साधूपक्रान्तम्। इदानीं सफलाभ्यर्थनं कुर्वार्थपुत्रम्॥ प्रसीदतु भट्टिनी।
के आवां भर्तुः प्रणयपरिग्रहस्य॥ अविश्वसनीयाः पुरुषाः। आत्मनो वञ्चना-
वचनं प्रमाणीकृत्याक्षिप्तया व्याधजनगीतगृहीतचित्तया हरिण्येवैतन्न विज्ञा-
तम्। एतदित्यनेन राज्ञा कृतं कपटकृत्यं परामृश्यते प्रतियोजयेदानीं किमपि।
संधेः कृत्रिमभूसंघेश्छेदे भेदने। सुरङ्गाकरण इत्यर्थः। शिक्षितः अभ्यसितोऽस्मीति
वक्तव्यं भवति। किमपि प्रतियोजय। उपपन्नमनुपपन्नं वा उत्तरं कुर्वित्यर्थः।
विश्वसनीयोऽसि। मया न विज्ञातमीदृशं विनोदवस्त्वार्यपुत्रेणोपलब्धमिति।